-— 15—

ordo rerum plenus arlis, actio liberalis, totumque dicendi placidum et sanum genns. Aberat tamen laus longe ista maxima, iuflammare animos audientium et quocunque ves postulet modo flectero ¹), ita ut in hoc oratore artem majorem fuisse dixeris, quam in- genium. Qua in re quantum Apollodoro praeceptori debuerit, posterius videbimus.

Nunc ad eos Apollodori discipulos transeamus, qui ejus praecepta et in Latinum et in Graecum sermonem transtulerunt, quorum diligentissimus in tradendo Latine fuit C. Valgius, Graece Atlicus.

De C. Valgio Rufo quum Weichertus in poett. lat. rell. Lips. 1830 p. 203— 240 doctissime disputaverit, ad hunc lectores remittere mihi licebit ²2). Fuit Horatii ille et Tibulli familiaris, quem in Sat. lib. I. 10. 81 sqq. prudentem sermonum suorum judicem praeter Plotium et Varium, Maecenatem et Virgilium aliosque viros et animi candore et studiorum elegantiorum laude conspicuos poeta Venusinus commemorat. Qui qualis fuerit, vel ex talium virorum consortio potest intelligi. Eundem Horatius in odarum libri II car- mine nono ab immoderato ac pertinaci luctu de pueri amati morte avocare studet; cujus ex carminis versu decimo sequitur, Valgium per illam occasionem elegiaca scripsisse carmina, quibus Mystae illius obitum deploraret. Neque tamen, etsi, prouti animus ferret ac tempora, elegias aliaque levioris argumenti carmina scripsisse eum propter varia fragmenta per grammaticorum libros dispersa negari non possit, rhetorici, grammatici aliusque argumenti scriptis minus operae ac studii impendisse videtur. Eundem autem Horatii familiarem et a. U. 742 a. Ch. 12 aetate licet longe provectum et paene senem consulatu functum esse ³), neque duo Valgios doctrinae operibus claros Augusti aetate ſloruisse, Weichertus I. l. p. 209 sqq. demonstravit. Hic igitur in arte rhetorica Apollo- doro magistro usus est, ejusque artem in Latinum sermonem transtulit; qua in re quum Quinctilianus Valgium diligentissimum fuisse dicat, Weichertus p. 234 verisimillimum esse putat, istos Apollodori libros a Valgio interpretatione Latina amplificatos et, quum ari- dissimi essent, copiosius et ornatius explicatos esse, ita ut praeceptis magistri sui Latine tradendis diligentissimus dici et tanquam singularis rhetorici operis auctor haberi posset. Neque esse quod, ubi Valgium àrνπρκνιu aggressionem rocasse i. e. convertisse ait Quinctilianus ⁴), de peculiari ipsius Valgii opere cogitemus.

Et hoc quidem viro docto facile concedimus, exposuisse et amplificasse Valgium magistri praecepta, sicuti Atticus Graeco sermone tamquam scholiasta artem Apollodo- ream, et ipsam Graece scriptam, discentibus explicatione et amplificatione accommodarat. Quod vero Valgium quasi singularis rhetorici operis auctorem haberi posse contendit, id

1) Cic. Brut. c. 80. Cf. Quinct. XI. 3. 123 et 155.

2) Adde Walckenaer vie d'Horace I. p. 401 sqq. II. p. 168 sqg. 3) Dion. Cass. lib. XLIII. c. 46.

4) Inst. or. V. 10, 4.