41
in lateintschem deweand
propria temeritate(parum ad me ³⁴⁸) praeter antiquam consuetu- dinem ab utraque pontis et fluminis parte interpositis repa- gulis ³¹) et seris ³⁵) obstruxerunt, aliquoties in die, semper in nocte, ut eques nemo transiret. Quam eorum novitatem ³⁶) cum Philippus comes Palatinus, dissimulare nec posset nec vellet, utpote qui nuntiis tam suis quam regalibus iter necessarium omni tempore non minus in nocte quam in die tuebatur apertum, Bingiis bis, ter quaterque mandavit, ut pontem et vias per illum ad ascensum et descensum necessarias non clauderent, oppidum verum suum, quanta vellent, clausura munirent. Sed Bingii mandata principis contemperunt. Unde Albertus Goeler, ante dictus apud Stauro- nesum oppidum praefectus ³⁷) Palatini comitis, vir magnanimus ³⁸), audax, in multis prudenter expertus, ad mandatum sui principis nocte quadam cum paucis Stauronesum egressus Bingionum oppidum accessit et valvam ³⁵⁹) exteriorem ferramentis quibusdam volubilibus ⁴⁰) artificiose compositis ⁴¹) ita clausit et ad invicem firmavit, quod aperiri non poterat, nisi frangeretur. OQuo magno sub silentio artificiosissime facto retrocessit ad pontem et omnia repagula, clausuras et seras pulvere bombardarum ⁴²*) factaque in ligneis repagulis foramina ⁴⁴) plura simili pulvere implevit et clausit: ex parte parvis foraminibus inducillis ⁴⁴) artificiose relictis, per quae ignis haberet ingressum. Omnia tam secrete tamque prudenter ordinavit, ut neque vigiles in arce, quae oppido supereminet, neque leprosi iuxta pontem habitantes ⁵) quidquam audire seu videre potuerint, quia sonitum fecit nullum et ignem absondit. Cunctis, ut voluit, ordinatis vicinum montem cum suis ascendit, ut inde prospectaret exitum negotii. Interea per fila sulfurata ⁴⁶) paulatim ignis ascendens tandem factus est contiguus intromissis pulveribus,Ü, cum ecce subito flamma erumpens repagula et seras in mille partes cum tanto fragore disiecit ¹⁴⁷), ut decem bombardas crederes una vice ¹⁸) simul et semel emissas. Prospiciunt ab arce custodes, super pontem lapideum ignem cernunt in repagulis ardentem, sed neminem audiunt neminemque vident. Consternati nimium in oppido Bingii et hostem adesse putantes muros conscendunt et turres, bombardas in incertum emittunt neminem ferientes ⁴*). Demum veniuut cum clavibus ⁵⁶) ad portam burgimastri 5*) emissuri quempiam ad explorandum,
³³) parum ad me ſerg. dertinet= es geht mich zu wenig an. ³⁸⁴) repa- Hla. orum= Querbalken, Schranken. ³⁵) sera= Riegel, Sperre. ³⁶) novitas, tis=
euerung, ungewohnter Vorgang. ³²⁷) praefectus= Amtmann, s. Anm. 19. ³s) magnanimus= groftmüttig, hochherzig, mutig. ³⁸) valva f= Türflügel. ⁴⁰) ferramenta componere= eiserne Bolzen, Schrauben anbringen. ¹¹) volubilis = drehbar, eingeschraubt. ¹⁷) pulvis bombardarum= Sprengladung.*) foramen n.= Loch. Oeffnung. ¹⁹) foramen inducillum= Einführungsloch. ⁴⁸) leprosus = aussätzig: bei der Drususbrücke befand sich das Haus der Aussätzigen, die förmlich aus der Menschheit ausgeschlossen waren. ¹⁰) filum sulfuratum= Schwefelfaden. ¹*) disicere= auseinandersprengen. ⁴) una vice= mit einem Schlag. ¹⁹) bombardas emittere- Mörser, Kanonen abschieſten. ⁵⁰) clavis= Schliis- sel. 5¹) burgimastri= Bürgermeister; zwei Bürgermeister, sowie zwei Baumeister wurden im Dezember jeden Jahres vom Stadtrat gewählt; sie hatten vor allem die Bede, die Einnahmen aus dem Bürgereinzugsgeld, Bürgergeld. Zunftgeld u. dgl. zu verrechnen, sowie Maſte und Gewichte auf ihre Richtig- keit zu prüfen, also eine wesentlich andere Stellung wie der heutige Bürger-


