Druckschrift 
Summa magistri Joha[n]nis de sancto Geminiano ordinis fratru[m] prediato[rum] de exemplis [et] similitudinibus rer[um] / [Herausgeber: Sebastianus Brant]
Einzelbild herunterladen

Incipit ſũma inſignis ac per/

Pꝛologus

utilis pdicatoꝛibus de qudcunch moteri⸗ dicturis fratr᷑ Johãnis de ſancto Bemi⸗ niano onißii ſacre theologie poctoꝛis clariſſimi:que intitulatur de exe

i plis ⁊ ſimilitudinibus rerum. 3

PMꝛologus pꝛimus Bona faci-

to cito ſᷣm exẽplar ꝙ tibi mõſtratũ ẽ. Mcbꝛeo · viij· In obus operibus gr

ſiũ videmꝰꝙ eoꝛuʒ opifi⸗

ces dirigunt᷑ ⁊ regulant᷑ duplici exẽplari. Wã qui ſůt in arte periti interiꝰ habẽt exemplar.ſ.foꝛmã artis Em quam operãtur. Mui vero arteʒ addiſcũt nondũ eruditi in ipſa:aſpiciũt ad exẽplar exteriꝰ ꝑ aliquẽ artificẽ factũ: ſicut pueri qui ſcribere diſcũt:tenent pꝛe oculis exem plar magiſtri- Sed quẽadmodũ in ope⸗ ribus artiũ:ſic etiã in moꝛibꝰa actibꝰ vir⸗ tutũ duplex habemus exemplũ. Maʒ pꝛĩo apidẽ ꝑ fidem habemꝰintus xpᷣm:ᷓm illð pli Epk.iij. Habitare xpᷣm ꝑ fidẽ in coꝛ qibus veſtris. Et hoc ẽ exemplar pᷣcipuũ ꝑfecte vite. Ande ⁊ ipſe ait Joßh. xiij·Ex⸗ emplum dedi vobis: vt quẽadmoduʒ ego feci ita ⁊ vos faciatis. Et de hoc exẽplari pꝛincipaliter intelligi debet verbũ pᷣalle⸗ gatuni: Omia facito m exemplar ſcilicet

‧ ö qð tibi mõſtratũ eſt ſcilicet ꝑer fidem· oc eſt igit᷑ exemplar intrinſecũ exiſtens in coꝛde ꝑ fidẽ:ſcilicet xp̃i vita. quod exẽ ⸗

plar Apis ſequẽs et ei cõfoꝛmatꝰtotaliter

dicebat ad Bal.ij. Aino ego iam non ego: viuit vero in me xpᷣ̃s. Ded eſt aliud exẽ⸗ plar extrinſecũ:ſcilicet natura creata rerũ que ſunt extra animã quo dirigitur huma na induſtria:nõ tantũ in opibus artiũ(in quibus vt dicit Arito. Ars imitat᷑ natu⸗ rã inquantũ poteſt)ſed etiã in moꝛibus ⁊ actibus virtutũ.ita vt etiũ de hoc exẽpla⸗

ri poſſit dici verbũpꝛopoſitũ: Omia faci⸗ tö ſᷣm exemplar qð tibi monſtratũ eſt ſcili cẽt in rerũ natura. Mã ex ipſis nature ope ribus ſumuntur ſimilitudines ⁊ plurima eempla vtilia noſtris cõpetentia moꝛibꝰ. thinc ẽ ꝙ venerabilis doctoꝛ Bꝛegoꝛiꝰ

Naiangenns cuteſtante Hieronymo tã auctoꝛitas fuit vt nullus vnqᷓ; eius di⸗

pꝛimns

cis caũntã inferre pſumpſerit. Immo ls

ſuꝑ vt teſtatur Rufinus tanta fuit eiꝰ au⸗

ctoꝛitas apud eccleſias xp̃i:vt eſſe putare

tur hereticus qui illi fuiſſet auſus in gliq cõtraire. Hic itaq; tã pᷣcipuus doctoꝛ? hãc fibi ↄſuetudinẽ fecerat: vt quicqͥd eius oc curreret oculis de rebus exterioꝛibus:in/

terioꝛibus anĩe moꝛibꝰadaptaret · Sic eni refert ipᷣe de ſe in ſuo apologetico dicẽs:

Mos mihi eſt admeip̃m ſingula queq; re⸗

uocare:pꝛecipue ſi quies mihi ſit ⁊ ſilentiũ ſi vacet anĩ moꝛibus adaptare quod vide tur in ocul.ñ ⁊ oculoꝛũ viſio fit mihi mẽ tis eruditio.huius igit᷑ exẽplũ laudabile ſeqͥ pᷣdicatoꝛes opoꝛtet ſi abundare volũt copia exemploꝛũ. Que copia illis ſi affue rit pꝛecipue de rebus extrinſecis que no⸗ bis ſũt in aperto:⁊ etiã de mirandis ope⸗ ribus que cõtinue natura ꝓducit:vel ad inuenit humana induſtria:nõ eos tantuʒ apud curioſos auditoꝛes faciet gratioſos uos mira nature opera vel humane ĩuẽ⸗ tiõis ſtudia narrata ⁊ patefacta delectãt: ſed etiã apud vulgus ⁊ſi implices fructuo ſos ⁊ acceptos ↄſtituet: dum per exempla ad ſenſů ſpiritualia ⁊ ſubtilia declarabũt · Pꝛedicãtiũ igit᷑ como do curioſo deſide rio ſimpliciũ ꝛauditoꝛũ ꝓfectui deſiderãs inßuire Ego int᷑ frẽs oꝛdis pᷣdicatoꝝ mini mus noie heluicꝰ natiõe teutonicꝰde mul taꝝ reꝝ exemplis q̃ diuerſis hominũ moꝛi bus ⁊ actibꝰadaptant᷑:pñs opuſculũ a ve nerande recoꝛdatiõis pr̃e ⁊ doctoꝛe Vohe de ſcõ Beminiano qͥndã abſq; pᷣfatiõe edi tũꝛ:nouo pᷣfari volui ꝓlogo et in lucẽ pꝛo⸗ mulgare opꝑepꝛeciũ duxi:⁊ libꝛũ de exem⸗ plis ⁊ ſimilitudinibꝰ rerũ ip̃m intitulaui: exẽplũ ſeqͥ deſiderãs pr̃is nr̃i beati Dñici de quo inter alia legit᷑: ꝙ vbicũq; conuer fabat:edificatoꝛijs affluebat ſermonibus et abñdabat exẽplis qᷓbꝰ ad amoꝛẽ xp̃iꝛſe⸗

—

culive contẽptũ audiẽtiũ anĩ flecterẽtur.

KWon aũt viſu ẽ mihi de exemplis hiſtoꝛia libꝰ aliquid in hoc oꝑe ponere: ex co ꝙ tã

de hiſtoꝛia Biblie qᷓ; etiã de vitl ſanctoꝝ:

et inſuꝑ de factis gentiliũ diuerſa per di⸗ nerſos opera facta ſunt ſatis ſufficienter- Intendo aũt in ope iſto ſequi pᷣcipue rerũ dꝛdinẽ de quibꝰ adducentur exempla: ni⸗ pilominus tñ materias quibꝰ aptabunt᷑ exempla reducã vt meliꝰ potero in ſingu⸗

K

lis reruʒ generihus in oꝛdine alphabeti⸗ ½