Druckschrift 
Copulata super tres libros de Anima Aristotelis cu[m] textu Juxta doctrina[m] excelle[n]tissimi doctoris sa[n]cti Thome de Aquino hic [per]tine[n]t / [Lamberti de monte]
Einzelbild herunterladen

Qreſtiones tercii de&nima.

3

lectum. vel circa coꝛpus virtutes coꝛpi annexas Ex naturali aũt qualitate intellectus homo appetit vlti⸗ mum finem ·⁊ ideo vult libere vltimũ finem ſed ne⸗ reſſario. Et ideo ↄpatõnem ad vltimũ finem ha bet voluntas libertatẽ. quia hoc eſt ſummam bonum ad quod naturaliter omnia inclinant᷑. Ex parte autẽ oꝛpoꝛum homo poteſt habere qualitates inclinantes ipᷣm ad aliquod.ſed illis inclinationibus poteſt re ſiſtere per voluntatem per qualitates ſuperuenientes acquiſitas aut infuſas · etiam inclinat᷑ homo ad aliqð opus ſed neceſſario. ideo adhuc poteſt non agere opera illius habitus. Et hoc ꝓpter triplicem cauſam Pꝛia quia poteſt pꝛeuenire acquiſitionem habit?. Se cunda quia poteſi non vti tali habitu. Tercia quia poteſt per cont rarios motus id eſt actus tales habitꝰ coꝛrumpere. Dicendum eſt ergo ad argumentum. qᷓ;uis habitus inclinat ad aliquod opus non tamen ne ceſſitat a d tale opus quia poteſt aliquis habens ha⸗ bitum non op erari per talem habitum. ſic non tollit libertatem arbitrij.

Q ueritur vtrũ liberũ arbitrium ſit ſpẽalis potẽtia

anime Dðm nõqʒ eſt ip̃a voluntas quod ſic ꝓ⸗ batur. quia opoꝛtʒ potẽtias appetitiuas eſſe ꝓpoꝛcioj natas appꝛehẽſiuis.qꝛ appetitiue mouent᷑ ab apꝛehẽ ſiuis.ſed in intel lcũ eſt quedã vis intellciua qua vnuʒ ex alio ſyllogiſando eligiuꝰ. ꝗᷓ ꝓpoꝛcionabilt ſic erit in appetitiua. Glſt igit᷑ vna vis in appetitiua qua ſimpłr finem apetimꝰ⁊ vocat᷑ volũtas. Alia eſt vis electiug ſiue libertas arbitrij km quã vnũ eligit᷑ alið ſicut er go intellcũs ſt⸗ vna potentia.ita voluntas liberũ arbitriũ. ᷣm aliquos libeꝝ arbitriuʒ ðꝛ vis elclua qꝛ per illã vim vnñũ peligit alteri Vrguit᷑ naturale deliberatiuũ non poſſunt eſſe vna poña.ſed eſt aliqua voluntas naturalis vocat᷑ theleſis. aliqᷓ eſt voluntas deliberatiua vocat᷑ bule ſis · ergo ſte diſtincte poñe Dðm voluntas natu⸗ rahs qᷓ vocat᷑ theleſis. volũtas deliberatiua vocat Pnuleſis) differunt vt diuerſe poñe.ſed differunt ᷣm actũ ꝑfem̃ impfciũ quia theleſis dicit voluntateʒ im perfectam que eſt ↄluncta pfeẽ deliberationi⁊ ↄpte Le.nec eſt accepta hᷣm om̃s circũſtantias ſiue ↄditõnes ſed buleſis eſt volũtas accepta ꝑfcã deliberatõne Fin hoc ↄtingit. aliqͥs vult oppoſita hᷣm diuerſas vo luntates quãdoq; eĩ ꝑfectã deliberatõem vult alt quã rem. quã tamẽ nullo vu lt poſt deliberatõeʒ p⸗ fectam.vt martires volũtate naturali volebãt mo ri.ſed volũtate deliberatiua ꝑfecta volebãt moꝛi ne abnegarent fidem Arguit᷑. poñe diſtiguun penes actꝰ.ſʒ eſt aliꝰ ac tus volũtatis liberi arbitrij. ꝗᷓ ſt diuerſe poñe. Ma⸗ ioꝛ eſt nota. mioꝛ. q volũtas actꝰ poñe volitiueßʒ ꝙahlolure inclinat ad finẽ ſelectõ ꝓpt᷑ diuerſitatem eligibiliũ eſt actꝰberi arbitrij Dõm ſte duplices actꝰ. Quidã ſt qui ſe accñtalit᷑ hñt ad aliquã poñam et tales diũerſificãt poñam. Alij ſie actꝰ eẽntialt ſe hñtad poñas. illi diuerſificãt poñas. ſicut in ßſibꝰ ſunt audire⁊ videre tales actꝰ diuerſificãt potẽtias abeden gelectio volũtas ſe hñt accñs ad libeꝝ arbitriũ.qꝛ vo lũtas actꝰ poñe volitie circa bonũ ᷓm abſolute ĩclinat᷑ in finẽ. ſʒ electõ aetꝰ volũtatis

m vnñ p̃eligit᷑ alteri ꝓpt᷑ aliqð bonũ ↄñs. Et ſile eſt

deintelligere rõcinari quo ad poñam intellciuam

liter aggenerat᷑ ſicut depditũ fuit⁊ ñ dicit᷑tps ſtatus

Argutt᷑.eſt duplex intellcũs. ſcz agens poſſibilis ergo etiã erit duplx volũtas. ↄña tenʒ aſili Vmẽ duplr. pᷣmo volũtas mouet᷑ a duplici intellcũ.ſed ſolũ ab intelicũ poſſibili. ſicut in intellcũ poſſibili eſt vis intellciua rõtinatia queſtꝰ vna poña ita in vo lũtate eſt vis volitiua elciua. Scðo eſt dõm intel⸗ lectus cõꝑat᷑ ad volũtatem vt mouẽs. ideo optet diſtinguere duplicẽ voluntateʒ · nulla eſt voluntas agens oĩs voluntas ſit mota

Uegeta bilẽ quidẽ igit᷑ aĩam necẽ habere oẽ qðcũq; · viuit⁊h ʒ aĩam a gñatõe vſq; ad coꝛrup tionem · nccẽ eſt eĩ gñatur augmentũ habere et ſtatũ decrementũ. hoc aũt ſine alimẽto eẽ im⸗ poſſibile. Ncẽ igit᷑ineſſe vegetabilẽ potẽtiam u om̃ibꝰ gñatis coꝛruptibilibus

Poſtqᷓ; Vreſto · in p̃cedẽtib determĩauit de ſingu

lis ptibus aĩme.ſcʒ de aĩma vegetatia.ſenſitiua.intel⸗ lectiua motiua hᷣm locũ. Hic ↄñr vult oñdere quõ ſe

halẽt iſte ꝑtes ad viuẽtia. Qt bmo quõ ſe habeat oĩs vegetatĩa ad viuẽtia.ſcto qũo aĩa ſenſitiua. Vult qᷓ

aĩa vegetatiua eſt in omnib viuẽtib. Gt hoc ſicꝓ⸗

bat. qꝛ ome viuis vłl tẽpꝰ augmẽti ſicut in pᷣnciplo poſt gñatõem.aut habʒ tempꝰ decremẽti ſicut vi⸗ uens tẽdit ad coꝛruptõnem. vel habʒ tp̃s ſtatus ſicut quãdo nec auget᷑ nec decteſcit ſed in oĩb iſtis ſtatibus neceſſe eſt viuẽs vti alimẽto.ſed vti alimẽto ſpectat ad aĩam vegetatiuam. ergo neceſſe eſt omne viuens habe re animam vegetariuaum Querit᷑ quotupł eſt tp̃s in rebo viuentiby oꝛdineʒ ad alimentũ Dðm triplex. Aliqð eſt tempus in

quoꝓpter caloꝛẽ naturalẽ plus de alimento

ſube aliti.qᷓ; deꝑdituʒ fuit hot eſt tempus augmenti

Ziliud eſt tempus in quo plus remouet᷑ de ſubſtantia aliti qᷓ; aggeneret᷑. hor ꝓpter defectũ caloꝛis

et hoc eſt tempus decremẽti. liud eſt rempꝰ in eq̃ Dicũt tamẽ aliqͥ ſit tp̃s ſtatus niſi quo ad nos. qꝛ vłhõ ſemꝑ creſcit augmemtet᷑. decreſcit · Et hoe poteit eẽ verũ.capiendo augmentũ⁊ decrementũ imp⸗j pꝛie bmn aliquid dicit᷑ augeri.quod eſt factũ maius qᷓ; immediate hoc fuit. Et hoc diciꝰ decreſcere factũ minꝰ qᷓ; immediate ante hoc fuit

Senſum aũt necẽ in om̃ibus viuẽtibꝰ neq; em̃ quoꝛũ ſimplt coꝛpus ʒtingit halereta

ctum. neq; ſine hocpoſſibi le eẽ nullů aial m¶g

quecũ; ſuſceptiua ſpẽx ſine materis. Bic oſtendit quomodo ſe habeat ſenſus ad viuen⸗

tia. dicit eſt neceſſe omnibus viuentibus ineſſe ſenſum. Gt hoc ſic ꝓbat. qꝛ pᷣmus ſenſus ſcʒ tactus ſiſtit in quodam temperamento qᷓlitatum pᷣmarum q

ſicut pus dem̃ eſt. ni hil aliud eſt ſenſus tactꝰq; medie tas calidi.frigidi humidi⁊ ſicei.ſed funt muita viuẽ tia queht coꝛpꝰſimplex ſieut ſunt plãte.ergo ill non

ineſt aliquis ſenlus.