Druckschrift 
Copulata super tres libros de Anima Aristotelis cu[m] textu Juxta doctrina[m] excelle[n]tissimi doctoris sa[n]cti Thome de Aquino hic [per]tine[n]t / [Lamberti de monte]
Einzelbild herunterladen

e 7 afœM 1 3 n u i m 6 e

SS2Zb

Per hoc ergo e

2reſtotelis

tudinem ſic ꝙſit ſenſus appetitus obedit · ideſtaptus natus eſt obedire qᷓ;uis eriã natꝰ ſit repugnare rõm E Rguit potentia ſenſirina cognitiua ohedit ra

tioni. ergo nec apetitiua. Antecedens patet quia videmus quando volumus · ↄſequẽtia patz quia appe

titus ſequit cognitione(m Dðmꝙ dupli eq 8 m Döm duplices ſunt ſẽ rratio deliberatiua.ideo Areſto. hic dicit que ſit illa ra

ſus. ſcʒ exterioꝛes ralẽs obediunt rationi qꝛ tales mouent᷑ niſi p̃ſentibus ſenſi bilibus.cum ergo ꝑim

perium voluntatis fiat obiectum pᷣſens ergo po⸗ teſt videre viſus quando volumus. Sed ſenſus inte rioꝛes mouentur ᷣm impium voluntatis. qꝛ illi ſenlus

componunt fantaſmaſa que fiunt diriguntur a liber

tate voluntatis.

Querit᷑ vtrum atpetitus ſenſitiuus moueat volun tatem Dicendum quandoq; poteſt appetitus ſen

ſitiuus mouere voluntatem. Muius ratio eſt. qula ob iectum voluntatis eſt bonum ſed ᷣm appetitum ſenſi⸗

nifeſta. minoꝛ patʒ.qꝛ alicui videat᷑ aliqͥd eſſe bo⸗

ſitionem aliquã.ſequitur ſᷣm illã diſpoſitionein ap⸗

pareat aliquod bonũ quod extra illã diſpoſitionem ñ iudicaret eſſe bonum. ſic patet appetitꝰ ſenſitiuus mouerep̃t qñq; mouet voluntatem ex bte obiecti. E Arguit᷑ axpetitus ſuꝑioꝛ eſt dignioꝛ appetitu in⸗ ferioꝛi. Sed mouens eſt pᷣſtantius moto dignius. er

go appetitus ſenſitiuus qui eſt appetitus inferioꝛ non poteſt mouere appetitum ſugioꝛem Dicendum

eſt inconueniens aliquidiſit dignius altero ſim

ſioni. lic appetitus ſenſitiuus dominat᷑ appetitui in⸗

tellectiuo. quia mouet appetitum intellectiuum ad ꝓ⸗

ſequendum aliquod iuxta paſſionem que dominatur

in apetitu ſenſitiu E Arguit᷑ virtus particularis non agit in cauſam

vniuerſalem.ergo appetitus ſenſitiuus non ogit in vo⸗

untatem que eſt circa bonum vniuerſale. appetitus

*

ſenſitiuus eſt circa bonum particulare Dicendum

g virtus particularis agitin virtutem vniuerſalẽ nili etiam talis virtus vniuerſalis awlicetur ad ali⸗ quod particulare agibile. Qxempli gratia extragpo⸗

fitum. Virtus celi que eſt vnuerſalis poteſt impedi

riper aliquod particulare agens circa pꝛoductionem

alicuius plante tamen virtus celi eſt vni uerſalis

ergo vniuerſaliter eſt verum virtus particutaris

impediat virtutem vniuerſalem. ergo poteſt appeti⸗

tus ſenſitiuus diſponi per aliquã paſſionem vt in hoc

particulari agibili trahat rationem a ſua rcitudine Scientificum aũt mouetſed manet·qͥni

am autem hec quidem vniuerſalis eriſtimatio et ratio alia vero particularis hec quidem ein vicit opoꝛtet talem tale agere · hec autẽ hoc

.

tiuum quandoq; iudicamꝰ aliqͥd eſſe bonũ. azperi⸗j⸗ tus ſenſitiuꝰ poteſt mouere volũtatem. Maioꝛ eſt ma

nm · hoc contingit ex dilpoſitione illius ponit ta ebonũ ſicut guſtus infectus iudicat hoc eſſe dulceqð cõuenit ſibi ßᷣm ſuam infectionem. cum ergo ex paſſio⸗

ne atpetitus ſenſitiui.quãdoq; immutet᷑ ad diſpo

Folio lrrix

quidemtale ⁊ergotalis iam hecmonet opinio

que vninerſalis aut vtrag; ſedhec quidẽ qelf

cengnc heutenns. MQuia Areſtotiles ſupꝛa dixit in homine mouet

tio mouens. Git pᷣmo vult illa eſt ratio ſpeculati ua quia illa non mouet ſed manet id eſt quieſcit. Vlla

em̃ ratio non conſiderat aliquod agibile. ⁊ideo vocat

eam ſcientificam quia per itlam abſolute aliquid ſci⸗ mus. Ratio ergo(que inouet eſt pꝛactica)que iterũẽ duplex.ſcʒ vniuerſaiis que conſiderat vniuertalia pᷣn⸗ cipia agibillum. part icularis que applicar tale vni⸗ uerſale ad aliquod particulare agibile. Exempli gra

tia. Ratio vniuerſalis dicit ꝙparentes ſum honoꝛan di.ſed ratio particularis dieit ille pater ſit honoꝛan

dus mouet · ergo vtraq; ratio pꝛactica.ſed differenter qatio vniuerſalis pꝛactica mouet ſicut cauſa pꝛima 2 ſed ratio pꝛactica particularis mouet ficut ꝓxima cau

ſa. opoꝛtet eĩ ſi motus per executionem operis debeat ſequi vniuerſalia applicentur ad particularia agibi la. Et ex iſto poteſt faciliter ſumi ratio quare ratõ pᷣc tica particularis coꝛrumpitur. quia in iſta particulari applicatione contingit particularem rationem coꝛrum

pigpter delectationem vłꝓpter aliam paſſionem quaʒ

delectationem vei paſſio nem in electione ſequitur ratõ pꝛactica particuiaris

Querit vtrum homo ſit liberi arbitrij. Micen⸗

dum g ſic. qui

pliciter. tamẽ alterum poteſt eſſe dignius illo Emͥd ſt dicendum appetitus ſenſitiuus ac cipitur duplr · vno modo m ſe. ſic moue᷑ a voli nta e. ſic ſemper appetitus intellectiuus eſt dignioꝛ. Zlio modo appetitus ſenſitiuus accipii ᷣm ſubiatet pal⸗

a niſi ſic tunc fruſtra eſſent conſilia er⸗ hoꝛtationes pꝛecepta. pꝛemia⁊ pene quod eſt fallum. Cuius ratio eſt quia de his que fiunt neceſſario eſt

conlilium. vt dicitur tercio ethicoꝛum. ſed de his que poſſunt ſic eſſe vel noneſſe. fiunt ergo conſilia. vt vnum

eligatur per liberum arbitrium? non alterum. Simi⸗

liter fiunt exhoꝛtationes vt eligatur aliquod bonum

et eius oꝓpoſitum non eligatur; Similiter pꝛecepta ſt

de his que homo poteſt facere vel non facere. Pemius

autem datur bonis pena malis. hoc quia ſubſunt jibero arbitrio. Qirca quod ſciendum quedam

res agunt ſine iudicio ſine cognitione.ſicut lapis ten

dit ad locum deoꝛſum. alique agunt iudicio? cogni

tione. ſed non libero indicio ipſe agunt· quia agint᷑ na

turali inſtinetu ſicut bꝛ uta· ſed homo agit iudicio etiã libero.agit eĩ iudicio quia per vim cognitiuam ho⸗

mo iudicat quid ſit agendum ⁊quid dimittendum. Git iſtud iudicium non eſt ex naturali inſtinctu. ſicut in bꝛutis. ſed ex collatione ipſius rationis in particula ri operabili. Cuius ratio eſt· quig apetitus noſter ſe⸗

quitur rationem.ſed ratõ noſtra in particularibus a⸗

gibilibus eſt circa contingentia.circa illa autem ratio

pabet viam ad oppoſita. poreſt em̃ ratio perſuadere in

aliquo particulari agibili duo contraria.ſicut pater in rhetoꝛicis perſuaſionibus etiam in dyalecticis ſyllo⸗

oꝛigo libertaris eſt ex ratõne p⸗

uadente aliqͥd agendũ vlnõ agendũ rguit᷑ Zreſto · dicit ſecundo ethicorum· Quał vnuſquiſq; eſt talis finis debetur ei. Glx quo ſi c argui tur.aiiquis eſt aliqualis ex habitu natura ergo ho⸗ mo non ex libero arbitrio operatur. ſed ex habitu vel natura oꝛdinatur ad finem Sicendum in homie eſt dupłx qualitas.ſeʒ naturalis ⁊acquiſ ita vl ſupue⸗ niẽs. TNaturalis qualitas poteſt accipi 6 5*