Teil eines Werkes 
Volvmen Dvodecimvm (1725) Scriptores qui Antiquitates & Historias Platiae, Caltagironi, Scicli, Netii, Motucae et Carthaginis prodiderunt
Einzelbild herunterladen

Tihn. *h

7

s i rni

K bellia.

21 LiI. GAp. VI. AMopRITAs ET FERrTIILITAS. 22

GAPUT VI Amnitas 8 Abundantia Tradu Piutienſr. Nriqui cum in locis munitis exquirendis vb perpetua, quibus implicati erant, bella, di-

ligentes fuere, tum in iis deligendis, quorum eſ- ſet conſpicua amoœnitas, utilitas, ſanitas & abun-

dantia, ſagacitatem adhibuere, ut Vimuwius docet.

Ratio conſilii hæc crat, ut non modo fitus be-

neficio ſecuri & metus expertes, verum etiam ob

habitationis delicias, felices eſſent. Pluti ſitum oh. Franciſcus Ahlra Chronici ſui L. V ſic expli- cat: Platia in planitie montis vujusdam ſin eßt, ui verſus meridiem paulo declivior rollibus momtibushue non jam ane inter ſo conneris cronauus eßt. E quihus rum ab omui purts foutes aquarum optimarum oſo dihundamt, zerra gruriimum adſpettum E am- nitatem nanciſcitur. lis, aliisque arborilus referti ſatis jucundam viſouti-

lus eciem præhent. Nicolaus Valla: Plaria Siti- Iiæ, Plapidiima ciwitas gelidis uberrimn riwisy ꝓomi- ſeranuchfera frugiferu deniqus amniſima, quæ lingu

Lomhudrum a cleris Situlis diſcermitun; cujus oyi-

ginem a Hlateenſtlus Bori tradumt, in ea qui- dem honatum artium ſudiis deditu oret ingenioſu ju- vemus. Claudius Matrius Aretius Plutia, numnt

Platia, urbs amena, arhoribus & virstis veſerta.

28 N. Mattheus Catanenſs minoris obſervantiæ, quem

Alegambius producit: De civitatibus exißtentibus in ſecunda quarta inter meridiem & oriemtem, quas gu⸗

bernat Venus & Saturnus, & yiplititus ſetunda cum

Dominis in Sicilia Mera quidem ciwitas Platia, v

Platen appellata, ꝓhpuloſu cwitas & voluptuoſis cir-

cumMdlata aroribus; aquis decurremtibus ſferumda: ulu avllanaum ultra quam dici poreſt viridaria emer- gumt Paſtuh ſunt ihi jæœta a, ut modo venamdo,

modo rus genials volendo, dubtis in varia zeimpora mo-

ris Midquid concupiſtemiæ in venatione conſfit, ihi

evatuani poteſtis E adimplers pecudum houmque ar-

menta innumera Sc. Viros Pabuit honore dignbs, &r.

Franciſtus Mger Ob fequentes fontes gramen &

berbas nutrit uhi propter lcorum uhertatem, non ſo⸗

lum innumerabiles pecorum, caprarum, ſuum; vac- arumn anentorum alitur numerus? ſed lweſteræ damæ cervique complures, lepuſtuli, huniculi pa- ſcunt. magno? pæteren eo accedunt cibi grufia lupi voraces, quibus cum feris pro armentorum zutela pa-

NMores camus & armis exrare s cogumtur. F. Michuéldi

Piazga in Chronico, de occidentali latere tractus

Plutienſs ſic: Tauta plantarum, herbarum, vireto-

rum copia in hi locis exiſtit, ut mirum videntur ad-

iciemiu. Numquam ſcribendi finis eſſet, ſi,

quæ alii de fertilitate & amcœnitate Iutiæ habent,

huc transferre vellem Ideo de quibusdam ſpe-

ciatim tantum exponere certum eſt, quæ nos ipſa dpœuit expeiehtia Aéris faluhritate, terræque vallibus, planitie- bus, montibusque diſtinetæ varietate fit, ut omni locoomnique tempore frugum ferax hic tractus lt. Fempérata ſi fit tempeſtas, ubivis ubertate gaudet. Si ſterilitatem ſiccitas inferat, in valli- bus & planitiebus copioſa eſt. Humiditate ſi la- boret annus, in montibus & collihus fructuum

naſcitur copia. Pt præteèr frumentum, quod in

Plurienſ tratu ſoli natura feliciſſime producitur,

quemadmodum Aegambius adfirmat nulli Figili

regioni fertilitate cedit. OPULENTISSIM

1 Sylveſteræ) legendum ſfine dubio Sylveſtret.

Magno] Perſpicuum eſt, vocem numero, aut aliam ejusmodi Ric extidifſe. Infinitis etenim Od: Vetus Editio abundat.

3 Fxtare] Forte urtap:

4

Pantæ, hortique nucibus ma-

hinc cognomine ea fruitur, & a Græcis Plutos dicta

C

P

eſt ad orientem poni ſolent. dum oritur, rorem ſtatim adimat illis vero per tem-

ſi per mille annos ea frueremur, ſemper diſplicet.

fuit, quod divitias & abundantiam ſignificat.

lis quidem, quibus vulgare ilud proverbium: Non omnis ſert omnia tellus; animo fixum eſt, hæc omnia forte exaggerationem fide haud dignam, non veritatem experientia confirmatam ſapere vi-

debuntur. Nec enim plantæ, quæ humidum fla-

gitant ſolum, verſus orientem collocantur, ve-

disʒ ſicuti e contrario, quibus ficcitas neceſſaria Urt his quidem ſol,

pus quoddam relinquat. Fateor ipfe, hæc fine aliqua temeritatis nota tam facile haud negari poſ-

ſe: nihilo tamen minus in Pjutienſt tractu fitus di-

verſitas & aquarum copia efßcit, ut quodlibet arborum & plantarum genus commodum ſibi lo-

oleo, lino, cannabi, avellanis, juglandibus, a- mygdalis, aliisque fructibus æſtivis & autumnali- bus, qui in Putienſ tractu, experientia teſte, ſa- poris magna ſuavitate & dulcedine gaudent.

niſimi horti & omnis generis arboribus conſiti & ad voluptatem comparati ſeſe offerunt, ferarum-

que & voluerium copia venandi cupidis ſeſe præ-

bet. Hinc eſt, quod Aretius, Platiam amnam vocat & vieris efemam. Verum Iazellus fatis fo-

re duxit, fi tantum ſcriberet, vmni amcnitate. Carnowalus civitatem eam dicit delicioſam, & in corde lum, ut totum egui corpus particeps delicia-

rum eÿus eſet.

Animalibus præterea ßylveſtribus abundat (ut

egambius dicit) ut damis apris/capris ſylveſtribus, leporibus, cuniculis, aliisque, quæ venatorum expo-

ſitæ ſunt inſidiis, ut domeſticas tam aves, quam

ſbeſtias præteream, vitui; ſervitiisque hominum

deſtinatas.

malia alit, volatilia quædam; ut anates, aliasque

aves, quæ aquis gaudent, aquatilia alia, ut cance-

res, anguillas, rincas, aliosque pilccs. Paucis,

ſterræ, zöris & aquæ conjunctis viribus, benigno

cœli influxu roboratis, efficitur, ut nihil fatian-

ſdis hominum deſideriis deſit. Quare & incolæ,

quod experientia teſtatur, ſano plerumque robu- ftoque corpore, alacres, vegetique ſunt. Sunt quidem qui oh has ipfas delicſas vitam vulgo bre- viorem eſſe dicunt: Ilæ tamen non in cauſa ſunt. ſed hoc, quod rei bonæ & pretioſæ jactura, etiam-

Qotidie nimirum viditnus cos, qui ſemel ſedem apud SlMtinſos ixerc; ut perpetuo illic eſſe liccat, peere

co quod in Plurienſ tractu multæ herbæ, plantæ-

que medicæ reperiumtur, quas aliæ Ficiliæ partes

ignorant.

mus, quaruin primæ, quæ in feſtos fanctiſſimi Sa- cramenti dies cadunt, per octo dies continuos &

amplius, magno omnium mercatorum & homi-

num ex omnibus Siciliæ partibus concurſu, du- rant. Secundæ octavo Septembris inſtituuntur, quo feſtum ſanctiflimæ Virginis, ſub nomine della

Noce (ex uce 1,) Celebratur. Tertiæ omnium ce-

Icherrimæ & ab omni Italia frequentatæ decimo octavo Octobris incipiunt, & ad Novembrem uſ- que producuntur, inſtitutæ, ut ferunt, a Comi-

te

1Ex nuce] Ut hæe intelligantur, inſpiciendum eſt 16. III. cap. 2. p. 202. Vet. Edit. I P. Chiaranda. B 2

rum in partibus meridionalibus, locisque humi-29

cum, quo copioſos ferre fructus poflit, reperiat. abundan Conſpicitur id certe in frumento, hordeo, vino, ·

Si modo pedem ex urbe efferas, ſtatim amoœ- venatie.

Picet a märi Plutia remota ſit, & XIV. fere vifeationed. millia paſſuum ab co, quod prope Terram nownm [& Licntam, unde piſcibus inſtruitur, diſtet: at- tamen in fluviis & lacubus ſuis varii generis ani-

1

30

1

Neque etiam medicamentis ægroti deſtituuntur. eibæ mn he dicæ.

Mittamus negotiationes, mercaturasque, quas Kegoriutio- varie exercent incolæ: nundinas quoque præterca-uin