tantium,& in maxima rerum varietate, armorumq;& animorum im⸗ paritate, ac dilim litudine, divulſa& exhauſta Germania, manifeſtiſſi- me conſpeda ſit/providentia& dextera Dei, volentis turbulentiſſimo, & afllictiſſimo Romani imperii ſtatui conſulere, atq; proſpicere. Etſi enim Carolus Imperator victor fuit,& Germania graviter afflicta, in multa loca in xxkdy,& ingentium calamitatum redundavit ac propa- gata eſtzipſi etiam Principes noſtri, propter ſtudium pietatis& religio- nis celebratiſſimi, captivi abducti ſunt: tamen magna eius ſeculi infeli- ciras, ſucceſſu temporis in felicitatem quandam verſa eſb atq;ʒ hoc quo- que evenit, quod olimde bello civili dictum eſt: Victus flet, victor non ridet. Ac Deus quidem, propitius nobis propter Filium, in ira miſeri- cordiæ ſuæ recordatus, mox initio victoriæ, in nihilum nõ redegit nos, flexitq;ʒ animum ſapientis victoris itaut exemplo omnium laudatorum Principum, qui vicerunt olim, ad ẽmeix jay& lenitatem quandam ſe da- ret, atq;ʒ victoria, quæ per ſeſe, ut Cicero inquit/res inſolens eſt&ſuper- ba, modeſtè uteretur, nec Germaniam communem patriam, exteris na- tionibus, quæ plurima loca jam ſpe ſua devoraverant, prædam objice- ret. Ita ſanè conſpiciebatur tum, quod Euripides dicit: aliquam felicita- tem eſſe habere hoſtem ſapientem, qui victor ſcit parcere,& moderari inſolentiam victoriæ. Sicq; adeò omnibus temporibus cor regis, ut Sa- lomon inquit, in manu Pomini eſt, ſicut rivuli aquarum,& quocunq́; vult inclinat illud. Ac cùm Deo placent viæ hominis/ ad pacem cõver- tit etiam inimicos eius. Et Pfalmus inquit: Dominus aufert ſpiritum Principibus,terribilis eſt regibus terræ. Ita in Virgiliano quoq; carmi- ne legitur:

ponuntq́ ferocia Pæni Corda volente Deo.

Utq; olim de eventũ belli civilis inter Pompeium Magnum,& Julium Cælarem, ſapienter à Poẽta ſcriptum eſt:

yidrix cauſa Peoplacuit, ſed vidta Catoni Ita ſandti illo rempore, quo iniquitates noſtræ ut venti diſſipabant nos⸗ pis tenebant illud: Confilium Pomini abyſſus multa, cogitabantq; hi- ſtoriam Imperatoris Mauritiiquitacitusſp ectatar fuit necis filii& fi- liæcumq́;;& ad conjugem ventum eſſet, luctans magis eum olore Iu- ſtus e Domine exclamaxit.& rect um judicium tuuru.Antequàm au- tem, capto jam in prælio adq Mulbergam oppidum Saxoniæ, lohanne Frr derico Electore, ad Cæſarẽ, ita perſualus& inductus à præcipuis Imperii Prin-

—————

———

—— —