Druckschrift 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici Qvædam opuscula, artem medicam exercentibus utilissima : Vt Svnt, De Aqua & Aethere, De Cyna radice, seu de decoctis, nunc locupletatum & castigatum ; Consilium pro illustri Hieronymo Palauicino Principe Curtis Maioris, Difficultate spirandi laborante, Consilium pro Fluxu sanguinis coërcendo, Consilium pro Mantuano lepram patiente, Medicinae encomium : Præterea, Eiusdem in calumniatorem librorum de subtilitate, actio
Seite
201
Einzelbild herunterladen

Actio 1. librorũ de Subtilitate. 201

at anima noſtra nihil eſt nobis maius, nedum ueſit Deus. Sed neq́;apud Theologos.quomodo.n. impius erit apud Theologos, qui dicat natura⸗ lis ratio ac lumẽ ita de anima ſentiret, quia lõgius ꝓſpicere poteſt, theo⸗ logus diuino luminead intus, ſi non aliter, certe ſem per meliora acma⸗ gis pia ſentit.lta uides calumniatoris impietatẽ inexcuſabilẽ Nec pruden tior in alijs inquit in trigeſima ſecunda ſectione:medici dicunt priores he⸗ cticę ſpecies fieri pPoſſe corde illæſo, ultima oppreſſumaggreſſie fariſcere. Miſer ubi inuenit hecticã uniuerſalẽ ſieri alibi ꝗᷓʒ in corde cuiuſcunq́; ſpe⸗ ciei ſit: Si de propria unicuiqʒ mẽbro loquit᷑, etiã tertia poteſtfieri& in uẽ- tricuilo,& in alijs mẽbris abſq; cordis aftkeiu ni forſan cor ob coctionẽ ui tiatã non conſenſum ſiccetur.lta in aliqua ſcientia propria loquit᷑ oſtẽ⸗ dit ſe nec prima elemèta illius attigiſſe. Sed deſinit nugari in comunib. his locis:ut ſolũ lectores,ſed ſemetipſum cõfundat. Indead maledicta aulla irritatus cauſa tranſit. Sed ſi diſceptando ſe uiciſſe cõfidit, quidatti⸗ mrmale dicere,ſi obtinere deſ perat, an putat uictoriam rei literariæ male⸗ dictis conſtare? In trigeſima tertia ſectione, quamuis poſſem abundè tue- ri etiam belluas& animã ſenſus effectricem mortẽ agnoſcere, ex exemplo Plinij de Blephantis exhibitis in ludis Gn. Pompeij, tamen ut uerius& dilucidius quod ſentio exprimã, homo intellectu mortem cognoſcit: ſed ui ſenſus pauet ac timet. Belluæ mortua animalia, præſertim ſui generis a⸗ gnoſcunt:ut de delphinis, qui filios ſuos mortuos deferunt, neà piſcibus deuorentur:quid auũt ſic mors ignorant. quod abundè ſuperius explicatũ eſt In trigeſima quarta ſectione ait: Intellectus incipit à corpore ſeparari, ergo priuatio eſt motus? Brgo ad priuationem eſt motus, ſic paulatim mo rimur, obcęcamur, obſurdeſcimus, nonnè iſtæ ſunt priuationes? Quis fe⸗ rat intemperies huius uiri? hac cauſa ſequenti ſectioni reſpondere indig⸗ num puto quæ aliquam merebantur reſponſionem, ſiobiectiones ab alio quàm hoc calumniatore factæ eſſent. Atq; id præſertim omittere cõuenit, quod etiam nimis patefecimus quæ obſtruſa eſſe oportuit: irritati ineptijs huius uiri, qui malè interpretatur, peius argumentatur, peſsimè concludit. cur tamẽ omnes præuideant diſceſſum ſuum, id contingit, quoniã cogita tionibus uehementioribus a iqui diſtrahuntur, ut non ſentiant minores motus, ut contingit in moletrinis.

Non patiar hunc uirum debacchari aduerſus ſtudia bonarũ artium, aduerſus cultum Dei. Reprehendit nos, qui dixerimus contemplationem producere iuuentutem.Id primum probo experimento, quo nil ſecurius: philoſophi pleriq; octogeſimum annum exceſſerunt. Democritus etiam centeſimum, Socrates peremptus eſtanno ſeptuageſimo, cum nihil adhuc ſenile ei eſſt præter prudentiam: Cato& Varro octuageſimum etiam ex⸗ ceſſerunt. Atiſtoteles multis miſerijs acanimi moleſtijs, tamen ſexageſimũ exceſsic: Hippocrates octogeſimum: Cicero cum ſexageſimum annum exceſſiſſet, uiq́; peremptus ſit, tameni cum moreretur adhuciuuenilia om⸗ nia retinebat, lormam, habitum, robur animi, promptitudinẽ, patientiam

3 ad la⸗

309