Druckschrift 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici Qvædam opuscula, artem medicam exercentibus utilissima : Vt Svnt, De Aqua & Aethere, De Cyna radice, seu de decoctis, nunc locupletatum & castigatum ; Consilium pro illustri Hieronymo Palauicino Principe Curtis Maioris, Difficultate spirandi laborante, Consilium pro Fluxu sanguinis coërcendo, Consilium pro Mantuano lepram patiente, Medicinae encomium : Præterea, Eiusdem in calumniatorem librorum de subtilitate, actio
Seite
27
Einzelbild herunterladen

de Aqua liber. 27

tineatur, non melius licet, quàm ſi argilla tenuis aut linteum aqua medefa⸗

ctũ pectori ſuperponatur,& qua parte ſiccetur, prius obſeruetur. ibi enim pus ſubiacet,ibi ſectionem facere conuenit. Tantieſt modica accuratio, ut rite peracta ſeruet, perperam iugulet hominẽ. Oportetaũt& ut in reliquis ſi diſcrimen haud euidens fuerit,& ſępius experiri,& obſeruare rurſum, ne ſeptum ipſum, ubi pectori alligatur, diſſecemus.

In febribus etiam lentis ac hecticis, ubi ſæpe dubitamus an putrida con- iuncta ſit,& an tota putrida ſit:an uerò hiectita ſola,& quando, medici eti⸗ am celebres hęſitare ſolent, quoniam plus dicendo ualent, quàm exercen⸗

do, ut Galenus: aut quia ambitione& dolis euecti ſunt: Raſis pulcherri⸗ mo inuento res exploranda eſt ggrum cum maxime exacerbari uidetur, in cubiculo temperato collocabis, induesq́;eum ueſtibus: laiiabis autem crura tepida aqua, aut paulò calidiore: tunc ſi liectica fuerit, qualis erat antea, per⸗ manebit: ſin ꝑutrida per ſe ſola, aut hæcticæ iuncta, perhorreſcet corpus, ri goresq́; ſparſim ſentiet. Nam calore ipſo auocati uapores ſuper muſcu⸗ los ac neruos tranſibunt irritabuutq́;ʒ horrores autrigores: nonnunquam

uerdò etiam tremores, ſimateria bilioſtor fuerit. Non ignoro quoſdam

Febris an pu trida ſit quo modo digno ſcamus.

dicturos, hæc ex ſolo pulſu ſciri poſſe, ſed hoc eſtin modulo machinamex

periri, imò etiam aliquanto deterius eſt. Quamobrem netno qui hocexpe⸗ rimentum, quemadmodum ego tractauerit, pulſus ſola dignotione con

tentus erit. Semper enim angulus, ut Geometræ dicunt; diuidi poteſt:

non tamen homini poſt decimam aut duodecimai diuiſionem ultra pro cedere licet, nedum in infinitum. Ita ratio plurima docet, eadem ſcitu iu⸗ cunda diſputatione admirabilia, ſenſu tamen incom prehenſibilia, fa⸗ ctuq́ʒ impoſsibilia.

Si de duobus cibis altercatio ſit, quiſnam facilius concoquatur, aqua non ſolum tepida, ſed etiam frigida experimentum dabit, certamq́; præbe bit cognitionem. nam qui infuſus pari quantitate celerius diſſoluetur aut emiollietur, is proculdubio facilior erit concoctu. Atque hęc regula genera liſſima eſt ac ueriſſima in his quæ eiuſdem generis ſunt,& aliena qualitate non mutata, ut medulla caſei, caſei alterius medullæ& panis, panis& o⸗ lera oleribus comparata. At non par ratio erit, ſi caro caſeo comparetur. Hic enim durior concoctu,& tamen facilius in aqua ſoluitur. Quin etiam in eodem genere caſei durioris medullæ facilius molleſcet in aqua, quàm cruſta tenerioris, aut medulla eius caſei qui gelu concretus ſit, ac reliqua e⸗ iuſmodi. ſemper tamen in eodem genere ratio uera erit, ut in legumini⸗ bus granisq; ſegerum, acradicibus. In uniuerſum igitur hæc de aqua dicta ſint, quantum ad ſanitatis cõſeruationem accognitionem eorum quę me⸗ dico neceſſaria ſunt pertinet: nunc uerò de cura morborũ, etiam per illam uerba faciamus.

Morborum quidemn genera diuerſa ſunt,& quędam ſola aqua curant᷑ alia uerò cum alijs præſidijs: quædã aũt non niſi cum illa, alia aut ex parte iantũ. Intemperies em̃ præcipue hocauxilio ſanari ſolent, atq; eo etiã ſolo.

C 2 Norbi

Ciĩborũ qui nam cõcoctui faciliores.