Druckschrift 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici Qvædam opuscula, artem medicam exercentibus utilissima : Vt Svnt, De Aqua & Aethere, De Cyna radice, seu de decoctis, nunc locupletatum & castigatum ; Consilium pro illustri Hieronymo Palauicino Principe Curtis Maioris, Difficultate spirandi laborante, Consilium pro Fluxu sanguinis coërcendo, Consilium pro Mantuano lepram patiente, Medicinae encomium : Præterea, Eiusdem in calumniatorem librorum de subtilitate, actio
Seite
26
Einzelbild herunterladen

27. 25 Hieron. Cardani congruet puerist᷑ at auget intemperiem: quomodo? nam ſiomnino hu⸗ midum uinum eſſe dicatur, attamen interomnes conuenit, non uehemen- ter eſſe humidum. Quinimo ð& ipſe aliquando poteſtate ſiccum,& nos ipſo ſimul eſſepronunciauimus. Sed ſit, anhumida pueris non conueniẽr, mala, piſces, carnes? ſed quodnam eduliorum genus ſiccum pueris conue nietẽ Alimentorum enim cum pleraq; humida ſint, natura quæ ſicca ſunt, nemo probat in pueris. Cur igitur uinum adedò illos offendit? quia cali⸗ dum inquit.at nonne ſunt alba, frigida& oligophora? an non licet aquã permiſceres eruntq́; pleraq; uel ſic ſi non ſponte bieiae Sed cur ſal,piper & allia, mentum, rutum, feniculum, quæ uino prorſus ſunt calidiora, non prohibet à pueris?& ſi concedantur, non adeò euidenter nocent. Vinum igitur non ob caliditatẽ authumidam qualitatẽ pueris aded eſtinimicũ ſed quoniã pueris cum caput ſit imbecilliſſimũ, uinũ partem neceſſariò quan⸗ tumuis aquoſum, habettenuiſſimã, acrem, ſiccam, quæ ſurſum fertur. ex omni uino non acido, etiam putreſcẽte aqua ardens excipit᷑. Hacigitur quicꝗd in corpore uaporũ& tenuiorũ humorũ, ad caput fert. Vnde con⸗ uulſiones, abſceſſus, animiq́; intemperantiæ fiunt. Non ergo ob caliditatẽ aut humidam qualitatem uinũ pueris noxiũ eſt, ſed quia acrem& tenuẽ ha bet partem, qua pluribus ad mortem uſq; noxium eſt. Galenus uerd mul⸗ ta ſic obiter ſeripſit, non defectu ingenij, memoriæue, aut eruditionis, uel e⸗ tiam iudicij, quibus fuitadmirabilis, ſed temporis. Vt enim ipſemet fatet᷑, tota die curandis ægris intentus, per noctem ſtudijs incumbebat atq ſcri⸗ bebat:nec tantum refert temporis anguſtia, qᷓ;ſi animus iam curis laſſatus ſeapplicet ſtudijs. Sed hæc omittamus, quæ non ut Galenum reprehende- remus dicta ſunt, ſed ut aquæ uſus maximam in pueris neceſſitatem oſten deremus. Nunc igitur adalia trãſeundum. Non ſolũ autem expedit aquæ uſum ad conſeruationem ſanitatis,& propulſandos morbos explicuiſſe, ſed& ſi aliquid cõmodi afferant ad ipſos morbos dignoſcendos, ſiue ſint ralter? an ſiuenon ſint, commemoraſſe. Primum igitur ſi qua mulier ſit, de qua id du TPeaut bitetur an uterum gerat. Si autem id temporis iam, in quo fœtus moueri da. poſsit: quod quamuis uarium ſit in diuerſis, nunq́ʒ tamen ſerius menſeter tio exacto mouetur. Lintea aqua frigida imbuta& expreſſa imponito ca uentris parte qua magis tumet, duriorq́; eſt, ſi concepit, mouebitur fœtus, frigoris noxam quaſi refugiens, atq; eum motũ mater ad hocintenta om nino percipiet. Debetautem ſi primum non ſenſerit, bis terue repeti, atq; e⸗ tiam diuerſis in locis:ita fieri non poterit, quin motum ſi quis omnino ſit, illa non percipiat.Et quanqᷓʒ hoc experimentum aliàs à me, cum uino ue⸗ lut tutiore ſieri ſoleret, exiſtimo tamen aquam ſecuriorem, quòd uinumad uerſetur fœtibus, qᷓ illos confirmet. Lædit n. ut dixi, caput etiã iam perſe- ctorũ infantium, motum uehementẽ cieat. omnis autẽ motus uehemẽs, qualiſcũqʒ ſit, omnib.quauis cauſa imbecillib.& noxius eſt& ꝑiculoſus. empyis ut Quòd ſi quiſpiam empyemate laboret, cura proculdubio, ſi res bene ſeiat quahus cedat, ſectio eſt è regione loci ubi pus continetur. Scire autem, ubi pus con⸗ rhents. tineatur.

1