2. Hieron. Cardani
nus ſanè mihi magis uidetur cũ aquę ſunt meliores& corpus refrigeratio
ne atq; humectatione magis indiget. Sunt autẽ meliores æſtate quã hyeme
& corpus tunc etiam calidius eſtatq; ſiccius multd, quod nemo negat. La⸗ xata quoque membra frigore aquæ coguntur& roborantur. Perpetitur etiam facilius frigus illius eo tempore corpus ac ſine horrore ac ſuſpitione febris diarię, quod ſummũ eſtpericulũ in uſu frigidæ, ſi quis ſiniſtrè utat᷑. Forſan tamen quiſpiam dubitabit ne aquę hyeme ſint meliores, quoniam calidiores eſſe uidentur. At ego& meliores eſſe aquas& magis coctas& calidiores æſtate quàm hyeme eſſe contendo. Nam quod meliores ſint ſi
magis coctæ,& magis coctæ ſi calidiores, quiſq; facilẽ concedet. Quòd e⸗
4 eſtate tiam calidiores ſint aquæ fluminum& fontium æſtate quam hyeme, facilẽ calidtore
in puteĩt etiã
& hoc plurimi admittent:at quòd aquæ puteorũ, maximeque profundio-
Qum peme rum gęſtateq́; hyeme ſint calidiores, id pauci admodum admittere uolent. oemſtratur Plures etiã paradoxũ eſſe ſuſpicabunt᷑. Quamobrẽ& in hoc demõſtratio
ne opus eſt: nec ſimplici ſed Geometrica quidẽ, tamen maximè quod hoc demõſtrato de omnib.aquis dubitatio tolletur. Sitigitur caliditas maxima ęſtiui aẽris in noſtra regione. A.hyemalis frigus maximum rurſus. B. tem⸗ pus in quo aqua aëri ſimilis eſttepore. C. Si igitur aqua calidior eſt in hye⸗ me qᷓ; æſtate cum ſenſim in caleſcat& refrigeretur, erit etiam calidior quã in. C.ſit ergo calida iuxta temporisęſtiui. O. calorem ð& in ęſtate frigida pa ri ratione iuxta. B. frigiditatem aẽris. Quia ergo dum aëẽr eſt ſub A. calo re, aqua eſt ſub. E. frigore& dum aëẽreſt ſub. B. frigoreaqua eſt ſub. D. calore, differẽtia igitur æſtiua acris& aquę eſt. A. E.& hyemalis. B. D. igi tur duæ differẽtię aquarũ erunt. A. E.& B. D. quæ excedent. A. B. in D. E. uidebitur ergo ſenſui maius diſcrimen inter aquas ęſtiuas& hyemales quã inter aẽrẽ, ꝙaperte falſum eſt: homo enim indicat differentiã caloris ęſtiui à frigore hyemis eſſe tantam ut uix perferri poſſecxiſtimet mutatio nem unius in alterum. Differentiã autem aquarũ paruam cumunã tepidã aliam frigidiuſculam eſſecredat. Rurſus in fontibus conſtat eos eſſe cali- diores æſtate quã hyeme, cum aẽri expoſiti ſint, nec refugium ibi caloris poſsit aſſignari,& tamen aqua fontium ac fluminum calidior uidetur eſſe hyeme quàm æſtate, cum etiam fumum ex halare cernantur, igitur idem de puteis parum profundis eſtcenſendum. Ergo deomnibns: quiaaliter totam rationem inuertere eſſet neceſſariaũ,& fateri puteos aliquos ſimiles aẽris temperamento eſſe in ęſtate& hyeme. Scilicet illos qui eſſent medio⸗ criter profundi. Quod etiam exexperimento meientium in balneo depre⸗ henditur, quorũ urina cũ ſit uehementer calida, frigida tamẽ eſſe uidetur. Pondus etiam aquę ipſum quod maius eſt hyeme quã æſtate& facilitas deſcenſus è uentriculo& hypochundrijs in æſtate, declarant eã eſſe mul⸗ to calidiorem ęſtate quã hyeme. Videmus etiam homines potu aquæin ęſtate minus lędi quã in hyeme, quamuis corpora noſtra abſq; dubio ſint calidiora in hyeme quam in æſtate. Ided hoc non poteſtcontingere niſi ob naturam ipſius aquæ& etiam auxilium aeris. Et ſi quis obijciat quod ſi corpora