6 Hieron. Cardani e furunculi appellatæ,& quales in ipſis calidis lauacris oboriuntur,& mulie e ribus ex menſium ſub cutem recurſu fiunt,& abirritamentis cutis aut inſo «lita ueſtimentorum aſperorum geſtatione,& ex ſudoris exitu, aut ubi quis «ex frigore repentẽ, ad ignem aut calida lauacra acceſsit. Tumores quoq;in **articulis& dolores ſine ulcere ac podagricos& conuulſa plurima ex his, fri gida multa affuſa leuat ac extenuat, actorporẽ inducit. Torpor em̃ mode⸗ *ratus dolorẽ ſoluit. In diſtẽtione quoq; abſq; ulcere iuueni carnoſo, media ** gſtate multæ feigidæ aquæ affuſio caloris reuocationẽ facit. Calor aũt hęc ſoluit frigida quoqʒ utilis eſt his quibus ſanguis fluit, aut fluxurus eſt. De humida illius ſubſtãtia hæc affert: humectare ꝓlutione uelut nares ueſicã flatus. Oſtendit autẽ duo genera operationũ quæ ab eius ſubſtantia pro⸗ ueniunt, nec nõ diſcrimẽ eorũ ab operationib. quæ à qualitatib. actiuis ꝓ- cedunt, dicens: Madefactio itaq;& humectatio debile quid eſt frigefactio c aũt& calefactio ualida:uelut ex Sole. Sua em̃ lenitate lachrymis confert, ut *ad acres ſtillamentum lene infundat aliquis, ne ſalſuginoſa contactu lędat.
Ht cauis ulceribus oculorum elotio prodeſt,& repletio ad naturã reducẽs:
Idem qualitatum inuicẽ cõplicatarum uim atq; poteſtatẽà frigiditate hu⸗ midæ ſubſtantiæ iuncta initium faciens docuit his uerbis: Frigida conue⸗ « nit, ubi anxietas ex calida oborta eſt, eam em̃ ſedat. Et cum calidis cibis quis uſus eſt, frigida delectatur. Et in animi deliquijs frigidam affundere extre⸗ mitatibus prodeſt. Et generaliter frigidæ potio iucunda eſtihoraci atq; uẽ ** criculo. De calida uerò& humida aqua hæc habet quæ referret opera: Cali⸗ da oculis cõuenit, doloribus ſuppurationibus, lachrymis mordacibus, ſic⸗ «*cis omnibus. Eſtaũt ſupꝑuratoria non in omni ulcere: cutem mollit, atte⸗ «nuat dolorem, eximit rigores, cõuulſiones, antè ac retrò, diſtentiones lenit, capitis grauitatem ſoluit. Plurimũ autẽ conducit oſſium fracturis, magis aũt denudatis,& ex his maximè his qui in capite ulcera habẽt,& quæcũq; præ frigore aut moriuntur aut ulcerantur. ltẽ in ulcerationibus tã uolunta «rijs qᷓ inuoluntarijs, qualia ſunt deſquãmata: herpetibus ſerpendo, exeden *tibus, denigratis, aut in gingiuis aut aure ſedeùe aut utero. His omnibus ca «lida utilis eſt, ac iudicatoria. Articulos quoq; induratos, autab inflãmatio⸗ «ne aliquando oborta, aut à diſtortione, operępretiũ eſt ſanare aqua calida s in utriculũ infuſa. Subiecit& uim contrariã calidę ac frigidæ aqua, dicẽs: «Poſt calidã corpus refrigeratur, poſt frigidã autẽ incaleſcit. Et quod poſt calidam ſiccatum corpus dureſcit, uelut& à frigida oculi. Ex quibus actio «non propria deprehienditur. Inde etiam ex hoc cõmutationem docuit, cũ ** dixit: Iam uerò pedes deciderunt perfrigerati ex calidæ perfuſione. Voluit enim nos intelligere contrarias operationes cũ ſibi inuicem ſuccedunt eſſe **ualidiores, imò periculoſas, ſi modũ qualitercũq; exceſſerint. Propterea e- tiã ſubiecit uſum eius opportunũ& cõgruentẽ trifariã: ex actiõis mẽſura, ex aquę qualitate& mora, tũ ex ſenſu patiẽtis, dicẽs: Iudicat autem de his ipſe ęgrotus exceptis mutis, aut leuiter ſyderatis, aut ſtupefactis, aut uelur in uulnerib. perfrigeratis, aut nimio dolore uexatis: his em hæc ſenſu non
percipiuntur.
/
—
—