Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
97r
Einzelbild herunterladen

Elenchoꝛum

poſſet fieri ſine dictionibꝰ ad placitũ inſtitutis: implicat ↄdictionẽ. Et ſi qͥs dicat: vna falla cia põt bĩ̃e ples cãs apparẽtie/ ãrũ vna ſe tenet ex parte rei alia ex parte dictionis. Añdetur hoc põt ſtare: qꝛ tunc ſequeret᷑ ᷣm diuerſas cãs apparẽtie cauſarent᷑ diuerſi aſſenſus: qᷓrũ vnveſſet fallacia in dictione/⁊ alv failacia er dictionẽ. Ex patet falſitas illoꝛũ dicunt eundẽ ſyllm eiſe in di ctione er̃ dictionẽ ſᷣm diuerſas cauſas apparen/ tie.Et hec de pꝛimo articulo. Atum ad ſecundũ. Dubitat 2ĩ0 Acrũ dialectica ſit P alicuiꝰ generis deter/

minati nec alicuiꝰcõcłkonis oſtẽſiua/nec talis qlis eſt metapbyſica: vtrũ nomẽ idẽ hᷣcet ſᷣm ſe iun/ ctum alteri. Pꝛo ſolłone pꝛĩe ꝑtis ſupponit᷑ dux cſt dialectica.ſ.vtẽs docẽs. Docẽs /q̃̊ docet diffi nire/ diuidere/ arguere/ verũ a falſo diſcernere: iſta eſt vᷣa ſcĩa et alicuiꝰ generis ſcibilis/ſicut ſunt alie ſciẽtie. Alia eſt vtens/ ꝗ̃ eſt niſi noticia ſiue firma/ ſiue foꝛmidoloſa /ſiue ð̃a ſiue falſa acaᷣſita vſum argumẽtatiõis:et talis eſt vera ſcia neq; alicuiv generis ſcibilis determĩati: de iſta intelli gitur textꝰ.Et talis eſt oſtẽſiua alicuiꝰcõcłonis ſupple feientifice demõſtratiue ſit/ Bz bene bocht eſſe oſtẽſiua ꝓbatiue ad rõnes cões pꝛo abiles ↄm/as ꝓbatiuas: hoc ſoluit᷑ ſcöa ꝑs. Aa teruã dicit metaphyſica dialectica non ſunt oĩno ſiłes: metaphyſica ðꝛ eſſe cõis ꝓpter cõitatẽ ſubiecti: ſʒ dialectica ðꝛ eſſe cõis applica tionẽ:qꝛ applicat᷑ ad oẽs alias ſcĩas/ docẽdo com ponere argumẽtatiões ex terminis cuiuſlibet ſciĩe. ¶Aa ã̃rtã ðꝛ nomẽ ſe ſumptũ nomẽ iunctũ alio ſꝑ idẽ ſᷣcãt: ſꝑ eodẽ cãlibꝰaccipiã/ tur ꝓpt ꝓpꝛietates logicales /reſtrictiões/amplia/ tiones/ determĩationes /ſuppoſitiones /⁊ diſtribu Dubitat ſcðo vtrũ ſpẽs(tiones. appoſita gñi cauſet

nugationẽ:vt ſic dicẽdo/aĩal. Ad dicunt alid qᷓᷓuis genꝰappoſitũ ſpẽi faciat nugationẽ/ ſpẽs appoſita gñi:cuiꝰrõnẽ aſſignãt:qꝛ ſpẽs deter minat ipſum gen⸗:igit᷑. Itẽ nulla or̃o cõgrua nu gatio:ſʒ talis oro cõgrua:igit᷑. Itẽ minꝰ cõe põt deter mĩare mag cõe:igit᷑. Aliter eſt dicẽdũ de

Sco.lib.ʒ. mente Sco.qꝙ ſicut genꝰ additũ ſpeciei cauſat nu/

gationẽ/ſita ſpẽs addita generi: hoc ꝓbat᷑ pꝛĩo auẽte pbi.8.topicoꝛũ: ſi dicto addat᷑ ꝑticula/ reſſupfluũ erit nugatio. Etiã dicit.J.metaꝑh. q nugatio eſt in pꝛeponẽdo dꝛñam ſupioꝛẽ adden do inferioꝛẽ: vt aĩal hñs duos pedes bipes. Etiã põt ꝓbari rõne quã facit. 5. metaphʒ.qꝛ qñcunq; nes poſite noibꝰ includunt nugattonẽ: et ita illi termini: ſʒ ſic rõnes gñis ſpẽt ſunt hmõi: vt ptʒ dicẽdo /ſuba aiata ſenſibilis aĩal rõnale:ibi eſt ṽa nugatio/ diffinitio ibi ĩmediate addat᷑ diffi/ nito:puta diffinitio aĩalis ipſi aĩali. Et ſi s dicat vtꝝ ſit ibi nugatio/aĩal rõnale: qꝛ ſicut includit aial/ita rõnale. Añdet᷑ eõdẽ:qꝛ dꝛña in/ cludit genꝰ denoĩatiue: ſpẽs includit genꝰ ſe qͥdditatiue.ẽt ſoluunt᷑ rõnes alteriꝰ opiniõts/ negãdo oẽs ſuas ſuppoſitiones.Et ſi s dicat:ibi non eſt nugatio/ aĩal:gᷣ neq; aĩal. Añs ꝓba/ tur:qꝛ ats eẽnt ponẽde ꝓpõnes de loquẽdi incõſueto:vt dicẽdo /oĩs aĩal.Añdẽt aliq̊/ admittẽdo tales ꝓpõnes in qͥbꝰ fit talis nuga/ tio:poſſet dici ꝓbabiliꝰ ibi vnũ addit᷑ alte/ ri tanqᷓᷓ ꝑs vniꝰextremitatꝭ:qꝛ vnũ ſbiectũ alid

Dubitart tertio iii nauas

ſyllus ſophiſticus. Pꝛo cuiꝰ ſolone ſupponit᷑ pꝛĩo dꝛña inter ſyllłm falſigraphũ/litigioſum/ ten taciuũ:qꝛ ſyllus falſigraphꝰ/eſt ꝓcedit ex pꝛijs pᷣncipijs alicuiꝰ ſcĩe male ĩtellect?: cuiuſmodi ſunt ſyllus hypocratis bꝛyſſonis/ de qͥbꝰ viſuʒ eſt in

textu. ſyllus litigioſus /eſt idẽ ſylls ſophiſti

cus. tẽtatiuꝰ/ẽ q querit de ſcĩa igrãtia rñdẽ/ tis. talis põt capi dupłr.Anoꝰ qᷓᷓtũ ad ſuã ma/ teriam/ puta ad termĩos ꝓpõnes: ſic diſtin⸗ guit᷑ Z demõſtratiuũ dialecticũ: vt viſum eſt in pꝛio topicoꝛũ/⁊ ſic eſt ſophiſticꝰ. Alioo accipit inqᷓᷓtũ ꝓcedit ex cõibꝰ ꝓbabilibꝰ: vt videt᷑ ꝓce/ dere ex ꝓpꝛijs pꝛincipijs alicuiꝰ ſcie: ſic põt dia qͥdãmõ ſyllus ſophiſticꝰ:qꝛ videt᷑ ꝓcedere ex pꝛo/ pꝛijs pꝛincipüs alicui ſcĩe ꝓcedit: ſic capie/ bat ĩ textu. Et hec de ſcðo arti. ad tertiũ ſit: LCõcluſio rñſalis:Sylłus peccans in foꝛ

ma/nõ eſt bonꝰ ſyllus: hec re linquit᷑ ſatꝭ ꝓbata ex dictꝭ. Ad rõnes oppoſitũ. Ad pꝛimã ðꝛ ex pᷣmiſſis falſis etiã de neceſſi/ tate põt ſequi cõcło: nihil nos. Ad ſcðᷣaʒ ðᷣꝛ g argumentatio põt capi duplr. Anoo large ãcũq; argumẽtatiõe ſiue ſit ꝓbatiua ſiue. Alio ſtricte argumẽtatiõe ꝓbatiua: P viſum eſt in ſcðo pꝛioꝛũ. d tertiã et ãrtã ptʒ ſoło/et etiã ad quintã. Libꝛi pumi Elenchoꝛũ finis.

Liber ſcðᷣus Elenchoꝛũ Ariſtotelis.

E rhſione autè quõ opoꝛ/ tet ſoluere: ad quidſet ad quã vtilitatẽ hui oĩones 4 lunt poſt hec dicẽdũ:vtiles ᷣòKunt ad phlloſophiã ꝓpt duo. Pꝛimũ qͥdem qm̃ ſepe ſᷣm dictionẽ fiunt/ meliꝰ hãe faciũt q̊tiẽs ſingulũ dici/ tur/ et que ſiliter et que aliter in rebus.

Ste ſcðᷣus liber Elenchoꝛũ in quo pus determinat de ſolutionibꝰ argumentatio/

num ſophiſticarũ.Et diuidit᷑ in q̃ttuoꝛ tra

ctatus. Pꝛimus cõtinet vnicum caplm in quo ponit vtilitatẽ ſoluẽdi paralogiſmos:dicens due ſunt vtilitates. Pꝛimo ſunt vtiles ad philo ſophiam: ꝓbat de fallacijs in dictione:qꝛ ſciẽs dlſtinguere multipler/ ſcit faciliter diſtinguere ali⸗ ter eſſe in rebus oꝛationibus: eſt vtile ad phi loſophiam.Scðo pꝛobat in fallacijs extra dictio/ nem: nam g ſolutiones earũ euitamur decipi per eas.Scðo ſunt vtiles ad gloꝛiam reſpõdentis: qꝛ ſolutio paralogiſmoꝛũ facit rñdentẽ videri exerci⸗ tatum circa omnia. Deinde remouet vnã cauil/ lationẽ: nam aliqͥs poſſet dicere iſte ſcðus liber eſt ſuperfluus:qꝛ omnes pꝛedicte vtilitates viden tur haberi per pꝛimũ libꝛũ: qꝛ in pꝛimo libꝛo mani feſtatur ex quibꝰ fiunt ſyllogiſmi ſophiſtici: quõ fiunt:modo ille qui cognoſcit talia/ cognoſcit de/ fectus eoꝛum.Reſpondet aliud eſt ſcire defectũ paralogiſmi/ et ſcire ſoluere eum in ꝓpꝛia foꝛma: quod habetur per iſtum ſecundum.

Rimum ergo quidem ſicut;yl-

. logigare dicimus pꝛobabiliter/ quandoq; magis qᷓ; vere.

Iſte ſcðus tractatꝰqͥ diuidit᷑ in d9 capla. In

5

Fo. 97

4