Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
7r
Einzelbild herunterladen

d Co.li,4. alg.

Ziber p̃dicabiliũ Poꝛphyrij

metaphyſicus logicus cõſiderãt idẽ eodẽ/ :nam illa que per ſe metaphyſicꝰ ↄſiderat/logi cus per accñs conſiderat: quanto eis attribuũt᷑ ſcðe intẽtiões logicales. Ad ãrtã dicit᷑./ bat nobis /ꝙ neq; argumẽtatio/neq; ſyllogiſmꝰ eſt ſubiectũ in logica/ſed modꝰ ſciẽdi. Cd qͤntã patet ſolutio in pᷣmo dubio/ vbi oſtẽſum eſt/ mo dus ſciendi verioꝛi debet cõſiderari in logica q; ſyllogiſmus:qꝛ poſſumus diſcernere verũ a falſo niſi pꝛius diſcernamus notum ab ignoto.

Liber pꝛedicabiliũ Doꝛphyrij.

έ= In ſit neceſſariuʒ ſchryſaoꝛi: et ad que eſt apòð ariſto. pꝛedicamẽtoꝛũ do/ ctrinam noſſe quid gen' ſit:aͤd differen V tia quid ſpẽs quid òppꝛiũ/ quid accñs: et ad diffinitionũ aſſignationem: oĩno ad ea que in diuiſione vel demonſtratio ne ſunt vtilia ⁊c. Ptues iſagoge poꝛphyrij in cathe

goꝛias ariſtoteuis. In quo titulo dicit p/ 4 mo iſagoge/ eſt dictio greca cõpoſita

ex duabus dictiõibus grecis.ſ.ab ilos eſt intro/⁊ gogos eſt ductio:inde iſagoge.i.in/ troductiões poꝛphyrij ĩ cathegoꝛias ariſtotelis.i. in pᷣdicamenta ariſtotelis. Et diuiditur iſte liber in pꝛohemiũ tractatũ: tractatus aũt incip it/ibi: Aidet᷑ aũt neq; genꝰneq; ſpẽs ⁊c̃.ſed pꝛohemiũ diuiditur in tres partes. In ᷣma oũdit vtilitatem ſcĩe. In ſcðᷣa ponit modũ ꝓcedendi: remouet qͥſ dam q̃ſtiones difficiles a ↄſideratiõe huius ſcien/ tie. In tertia oñdit quos phᷣosvult imitart in tra/ ditiõe huiꝰ ſcie. In pᷣma& parte alloquens ſuũ di ſcipulũ chꝛyſaoꝛiũ/ad quẽ hoc opus dirigebat/ ſic aiebat:O chꝛyſaoꝛi ſit neceſſariũ noffe qͥd ſit ge nus/ quid ſpẽs /quid differẽtiajquid ꝓpꝛiũ/qͥd ac/ cidens:ad doctrinã pꝛedicamentoꝝ/q̃ eſt apud ariſtotelẽ habendã.Et ſit neceſſariũ noſſe /quid genus/ quid ſpẽs ⁊c̃.ad diffinitionũ aſſignationẽ: id eſt ad cõponendũ diffinitiões.Et etiã ſit ne/ ceſſariũ noſſe qͥd ſit genꝰ/quid ſpẽs ⁊c̃.ad diuiſio/ aſſignationẽ.i ad cõponẽdũ diuiſiões. Et etiã eſt neceſſariũ noſſe qͥd genꝰ/jdd ſpẽs:ad demõſtra tionũ aſſignationẽ.i.ad cõponendũ demonſtra/ tiones: Ideo ego poꝛphyrius volo tibi traditionẽ cõpendioſam.i.libꝛũ bꝛeuem vtilẽ facere de ſpe/ culatione reꝝ.i.iſtoꝝ quinq; pᷣdicabilium/ꝗᷓ dicta ſunt ab antiquis:ſed introductoꝛie.i. pueri li/ ſed nimis ſubtili. Ex iſtis ſequunt᷑ q̃ttuoꝛ

vtilitates huiꝰ ſcĩe. Pꝛima eſt ad doctrinã pᷣdi⸗

camẽtoꝝ ariſtotelis habẽdã:qꝛ quecũq; ſũt in pꝛe dicamẽto ſũt genera/ſpẽs/ differẽtie/⁊ indiuidua. Scða vtilitas eſt ad cõponendas diffinitiões: ꝗꝛ diffinitiões ſupple qͥddttatiue dant᷑ genera differẽtias/ in talibꝰ ſola ſpẽs diffinit᷑. Sed diffi nitiões deſcriptiue dant᷑ genus ꝓpꝛiũ vel per multa accidetia. Tertia vtilitas eſt ad cõponẽ qas diuiſiões:qꝛ aliꝗᷓ eſt diuiſio generis in ſpẽs ꝓpꝛlas differẽtias. Quarta vtilitas eſt ad/

ponendas demonſtratiõeg: nam in demõſtratiõe ↄcludit᷑ paſſio de ſubiecto/⁊ mediũ diffinitio cõſtat ex genere differentia:ſed oĩa iſta non pfñit ſciri niſi cognoſcendo/qͥd ſit genꝰ/qͥd ſit ſpẽs/dif᷑/ ferẽtia ꝓpꝛiũ/⁊ qͥd accns. In ſcða ꝑte ſq̃ inci/ pit ibi/ mox de generibꝰ:remouet qͥſdã ũſtiões a pᷣ ſenti negotio: ꝓmittit ſe abſtinere ab earuʒ ſolu/ tiõe/ dicẽs: Ego poꝛphyriꝰ recuſabo in pñti tracta tu dicere:vtrũ ipᷣa genera ſpẽs ſᷣſiſtãt.i.habeãt eẽ reale extra ĩtellectũ/ ſiue ſolũ habeãt eẽ in ſolis nudis puriſq; intellectibꝰ:hoc eſt vtrũ ſolũ habeãt eẽ in intellectu.Et recuſabo dicere:vtrum ſint coꝛ poꝛea vel incoꝛpoꝛea. Et recuſabo dicere hãc ter/ tiã q̃ſtionẽ:vtrũ ſint ſeparata a ſuis ſingłaribꝰ/ſiẽ dicit plato:vel vtrũ ſint poſita in ſinguſaribꝰ. Et etiã recuſabo dicere cõſtãtias.i.difficultates circa ea/ vk rõnes ad vtrãq; partẽ incidentes circa iſtas ãſtiones.Et huiꝰ eſt/ qꝛ hoc negotiũ eſt maxi/ me altiſſimũ egens maioꝛis inqͥſitiõis. meta phyſicus de qͥdditate reꝝ/⁊ exña eaꝝ hẽt ↄſidera re:in.7.metaphyſices iſte qſtiones determinant᷑. In tertia ꝑte/q̊ incipit ibi/illudvᷣo ⁊c̃.oñdit q̊s phos imitaturus eſt/ dicẽs: Ego poꝛphyriꝰ tenta bo tibi hoc negotiũ ꝓbabiliter tractare/ſicut anti qui tractauerũt maxime peripatetict: qꝝ ᷣnceps fuit ariſtoteles. ariſtoteles libꝛũ pᷣdicabiliũ fecerit:vel ſi fecit ad nos nondũ ꝑuenit /ſed ſᷣm ex ſuis dictꝭ põt elici maxime ex libꝛis topicoꝝ. Et dicit hoc ad differẽtiã ſtoicoꝝ:quoꝝ pꝛinceps fuit plato: etiã epicurioꝝn ſquoꝝ p̃nceps fuit epi/ curus:quibꝰſectis vigebat antiquitꝰ vniuerſitas athenienſis. Ande epicuri dicunt᷑//ab epi eſt ſu ꝑꝛa cutis/quaſi ſupꝛa cutẽ.i.ſuꝑficialiter philo/ ſophabant:ſed ſtoici /dicti ſunt a ſtoia.i.a tali poꝛ ta iuxta quã ſtudebant. taelihet Akcabülheteſt vtrũ ſcĩe libꝛi pᷣdicabiliũvle ſit Queritur ad ele eriierbilen ge⸗ nꝰ ad qͥnq; pᷣdicabilia. Arguit᷑ pᷣmo:Gis ſcĩa eſt vniuerſaliũ /qꝛ ſingulariũ eſt iĩcĩa:&̊ vle eſt ſubiectũ attributiõis huiꝰ ſcĩe/cum excedat metas talis ſcie. Scðo ſic:Subiectũ cuiuſlibet ſcĩe/ debet habere aliãs paſſiones: ſed vłe nullas paſſiões:igit᷑ ⁊c̃. Maioꝛ eſt phi in pᷣmo poſte/ rioꝝ: Winoꝛ ꝓbaft/ aꝛ ſi haberet aliqs paſſiones vel ille eſſent ſingulares vel vniuerſales: ſingu lares:qꝛ tũc eſſent ↄuertibiles vli:nec vlłes/ qꝛ vel eſſent genera/ſpẽs/ differẽtie/ accñavel ꝓp̃a: qᷓ̃ttuoꝛ ᷣma/ vt notũ eſt: paſſio ꝓpꝛia eſt genꝰ/ neq; ſpẽs/ nec differentia/ nec accñs:nec pñt eẽ ꝓpꝛia:qꝛ ſi eſſent ꝓpꝛia/cũ ꝓpꝛiũ ſit vle:ſeque/ ret ſpẽs eſſet ꝓpꝛia paſſio generis/qð falſum. Tertio ſic:Nullũ vle eſt ſubiectũ huius ſcĩe: qꝛ vel eẽt genoſpẽs/ differẽtia ꝓpꝛiũ vl accidẽs/qð falſum:& vniuerſale eſt ſubiectũ huiꝰ ſcĩe: ↄña patet locũ a toto in quãtitate.Itẽ qͥcqͥd attribui tur ſuꝑioꝛi attribuit᷑ inferioꝛi:&̊ ſi vłe ſit ſubiectuʒ opoꝛtet aliqð vłe eẽ ſubiectũ. Quarto ſic: Ani/ uerſale eſt vniuocũ ad qͥnq; vniuerſalia:&̊ non eſt genus reſpectu illox.Añcedens ꝓbat᷑:qꝛ ome vniuocum ad aliqua ſe habet ad illa/vt gens/ vel ſpẽs/ vel differẽtia/ vel ꝓpꝛiũ/ vel accidens:ſʒ vni/ uerſale eſt huiuſmodi:aꝛ tũc ſpecies vel inferiꝰ denominatiue pᷣdicaret᷑ de ſupioꝛi: quod videtur falſum. Quinto ſic:Ens eſt vniuerſale: cuʒ ee pluribus pᷣdicet᷑ vniuoce: eſt genus/ vt patet tertio metaphyſice:neq; ſpẽs/ quia habet gen⸗ ſupꝛa ſe:nec aliqð alioꝝ triũ: ſunt plura qᷓ q̃nqʒ vlia. In oppoſitũ eſt cõmunis ſentẽtia 2 unia

Fo. 7

2