Druckschrift 
Magistri Petri tatareti com[m]entraij in Jsagogas Porphyrij et libros logicoru[m] Aristotelis accuratissime recogniti / Annotat in marginibus si quando author, vt pleru[m]q[ue] solet, in hisce com[m]entarijs ex Scoto quippia[m] desumpserit
Entstehung
Seite
2r
Einzelbild herunterladen

85 Pꝛohemium Feo. 2

Queſtiones admodũ ſubtiles et vti/ les/ medulla totiꝰmaterie artiũ /quat/ tuoꝛ libꝛoꝛũ ſententiarũ quodlibeti do ctoꝛis ſubtilis Scoti in ſuis locis quo/ tate/magiſtri Petri Tatareti parrhiſien ſis ſuꝑ libꝛis logices Poꝛphyrij et Alri ſtotelis textus clariſſima expoſitione/ ac dubioꝛũ ſeu difficultatum oꝛdinatiſſi ma terminatione feliciter incipiunt.

Irca initiũ totiꝰ

logice mouet᷑ talis queſtio:vtrum

logica ſit ſciẽtia rõnalis vna et ab

alijs diſtincta. Arguit᷑ pꝛimo

ſit ſciẽtia:qꝛ oĩs ſcientia acqͥri᷑

demõſtrationẽ:ſed logica acquirit᷑ demon/ ſtrationẽ:&̊ ipſa eſt ſciẽtia.Waioꝛ patet ex diffi nitione ſciẽtie. Minoꝛ ꝓbakt᷑: qꝛ ſi logica acqͥreret᷑ demõſtrationẽ j logicã eſſet alia logica quã illa demõſtratio eſſet nota: ſic eſſet ꝓceſſus in in ſinitũ. Scðo ſic:Modus ſciẽdi eſt ſciẽtia: ſʒ logica eſt modus ſciẽdi:ergo logica eſt ſciẽtia. Watoꝛ patet: qꝛ inſtrumentũ acquirẽdi ſciẽtiã eſt ipſa ſciẽtia.Et minoꝛ pꝛobat᷑ Ariſto.z.meta phyſice dicentẽ: abſurdũ eſt ſimul querere ſcien tiam et modũ ſciendi. Texrtio ſic/pꝛobando ſit rõnalis:qꝛ quelibet ſciẽtia eſt verũ ens reale exiſtẽs in aĩa de pꝛedicamẽto ãlitatis:q nulla erit ſcientia rõnalis/ cum reale rationale opponant. . Quarto ſic/ ꝓbando ſit vna ſcietia:qꝛ illa B ſcientia eſt vna in ã̃ colligunt᷑ plures cõcluſio/ nes demõſtrabiles diuerſa media:ſʒ ſic eſt de lo gica:& non eſt vna. Waioꝛ ptʒ:qꝛ ſciẽtia eſt habitꝰ cõcluſionis: młtiplicatis cõcluſionibꝰ/multipli/ cantur ſciẽtie. Quinto ſic/ ſit ab alijs di⸗ ſtincta:qꝛ illa ſcicẽ᷑tia non eſt ab alüs diſtincta que eſt de aliq obiecto cõmuni alijs ſciẽtijs:ſed logi ca eſt hmõi:igit᷑. Minoꝛ ptʒ:qꝛ logica eſt de ſyllo/ giſmo modo ſciẽdi/q̊ vtunt᷑ om̃es alie ſciẽtie: 6 non eſt ab alüs diſtincta. In oppoſitũ arguit᷑ phm tradẽtẽ ſciẽtiã logicalẽ vnã ab alijs diſtin/ ctam. In ãſtione iſta et in oĩbꝰ alijs erunt tres articuli. In pꝛĩo declarabunt᷑ termini queſtionis. in ſcðo mouebunt᷑ dubia.in tertio ponet᷑ cõcluſio rñſalis ad queſitũ: ſoluent᷑ rõnes Spofit 1 p declaratione Pꝛimo ſciendũ av enunibt

ca/ ſupponit᷑ logica eſt duplex.ſ.naturalis ar/

ſumꝰinclinati naturałr ad aſſentiẽdũ vero /tij aliqͥ magis vl minꝰ ſunt diſpoſiti:iðo aliqͥ pꝛomptiꝰ faciliꝰaſſentiũt vero qᷓ; alij.Sed logica artificialis eſt duplex.ſ.docẽs vtens.Docẽs/eſt que docet

E

diffinire/ diuidere/arguere/ verũ a falſo diſcerne⸗

re: iſta acqͥrit demonſtrationẽ/⁊ certas regu las artis logice. logica vtens capit᷑ duobꝰmo dis.Ano pꝓ noticia ſcientifica logice acqͥſita demõſtrationẽ vtimur in ſingulis ſcientijs diui dendo/ diffiniendo/ arguẽdo/ verũ a falſo diſcer/ nẽdo: ſic eſt vera ſciẽtia diſtincta a logica do cente. Alio capit᷑ habitu vel noticia acqͥſita ex frequẽti argumẽtatiõe exercitio arguẽdi/ſiue talis noticia fuerit vera ſiue falſa/ ſiue dubia vel certa ſiue foꝛmidine ſiue: ſic logica vtens eſt vera ſciẽtia/ſʒ tm̃ pꝛomptitudo quedã ad ta les actꝰexercẽdos generata ex frequẽti argumen/ tatione:qꝛ ſᷣm Sco.ex actu voluntatis intel lectus põt generari habitꝰ vel pꝛomptitudo:qꝛ ta/ lis habitꝰ generat᷑ in manu. Aquerte vlteriꝰ logica artificialis ſeu docẽs põt capi duplr. Ano pꝓ ſimplici habitu alicuiꝰ concluſionis logica/ lis acqͥſito demõſtrationẽ demonſtrationes. Et ſic qlibet habitꝰ vel noticia alicuiꝰ cõcluſionis demõſtrabilis in logica poteſt dici logica artificia lis/ ſic põt deſcribi: Logica artificialis/eſt ſciẽtia vniꝰ cõcluſionis logicalis demõſtrationẽ vl de/

Sco. lib.3. diſ.zz.

mõſtrationes acquiſita.Et ab iſta non ðꝛ cõiter?

vſualiter logicus:qꝛ ad hoc aliqͥs dicat᷑ com muntter logicus/ opoꝛtet habeat oẽs noticias oĩm concluſionũ logicaliũ /vel ſaltẽ maioꝛẽ partẽ. Et ſi qs dicat:a qlibet noticia ſcientifica põt ali qͥs dici ſciens:̊ illũ habitũ qͥs erit ſciens/⁊ non niſi ſciẽtia logica:igit᷑ talis erit logicus. Añdet᷑ aliqͥs talẽ habitũ vniꝰ concluſionis põt dici logi cus/ ſʒ vt cõiter vtimur logico. Alio capif logica artificialis collectione pluriũ noticiarũ adheſiuarũ togicalium:et hoc tripliciter. Ano largeꝓ aggregato ex oĩbꝰnoticijs adheſiuis tam pꝛincipioꝛũ logicaliũ qᷓ; concluſionũ ex eiſdẽ pꝛin/ cipijs deductarũ ſiue ſcitarũ ſiue opinatarũ.i.ſiue ſciant foꝛmidine ſiue. Alio capit᷑ ſtricte aggregato ex oĩbꝰnoticijs oĩm pꝛincipioꝛũ logi caliũ concluſionũ ſcitarũ deductarũ ex illis pꝛin cipijs. Tertio capit᷑ magis ſtricte.ſ. aggre/ gato ex noticijs adheſiuis cõcluſionũ logicalium demõſtratarũ pꝛincipia logicalia.Et de iſta pꝛo pꝛie dak diffinitio logice/ ðꝛ logica eſt ſciẽtia docens diffinire/ diuidere/ arguere/ verũ a falſo diſcernere rõnes: talẽ diſtinctionẽ debes pꝛo/ poꝛtionabiliter capere in q̃libet ſciẽtia. Aduer/ te finaliter capiẽdo logicã artificialẽ tertio/

tificialis. ogica naturalis eſt aliud q natura adhuc eſt duplex.ſ. vetus noua. Aetus/ que de⸗ terminat de partibꝰargumẽtationis ſyllogiſmi

liter inexiſtẽs aĩe ĩtellectui/q̃ naturalt inclinaf: ꝓpinquis qᷓ; remotis: et ꝓpter hoc ðꝛ vetus et

Ais inclinatio vel Sia Nabilitas naturhennune vel eſt potẽs ad aſſentiẽdũ magis vero qᷓ; falſo:ex

quo aſſenſu ꝓcedimꝰ de noticia noti ad noticiam ignoti.et de iſta ponuntur alique ꝓpõnes. Pꝛi

ma: iſta logica naturalis eſt idẽ realiter aia vel intellectu: hoc capiẽdo ipſam inclinatiõe ipſiꝰ

aĩe vel intellectꝰ:qꝛ oĩs inclinatio eſt eadẽ realiter

Sco.lib.ʒ. illo cuiꝰ eſt inclinatio. Et ðꝛ notanter/ captẽdo pi.i7. Et in inclinatiõe:qꝛ ſi caperet̃ habilitate ipſius aĩe . diſ. 4.9. vel intellectus/ polſet diſtingui ab aĩa intelle q.i0. in coꝛ ctu: habilitas inhabilitas ſint q̃litateſ de ſcða poꝛe queſti ſpecie ãlitatis. Scðᷣa ꝓpõ:logica naturalis onis et ſo/ eſt ſciẽtia: iðo ipſam dicimur ſcientes/ licet lu.argu. ipſam poſſumꝰ dici logici. Tertia ꝓpõ:omnes

ꝓpter antiqͥtatẽ: et iſta cõtinet ſub ſe libꝛũ pꝛe/ dicabiliũ/pꝛedicamentoꝛũ perihermenias/libꝛum diuiſionũ Boetij/ libꝛum ſuppoſitionũ /ampliatio num/ reſtrictionũ/ appellationũ/ et diſtributionũ. Alia eſt logica noua determinat de ſyllogiſmo/ et de partibꝰ ſubiectiuis eius:et iſta cõtinet ſub ſe

libꝛũ pꝛioꝛũ /poſterioꝛũ/topicoꝛũjelenchoꝛũ/⁊ etiã

Iſte condi

tractatũ cõſequẽtiarũ /inſolubiliũ /⁊ obligationũ. tiões cõue/ OScdðo ſci 5- declaratione ſcð& niunt habi- C U termini ſupponitur/ tut: vt de/

ſciẽtia eſt Sedzhtae, vel habit exiſtẽs in aĩa/ qᷓ clarat Sco

babẽs faciliter

rat᷑ delectabifr /pꝛompte/et ex/tus li.i.diſ.

pedite: ita videlʒ ſciẽtia ſeu habitus 2ne po 17.. 2, 2