dicree quol acciyr

rractatu infr.

ncum-

e iure 1 plicat optima quidem ratione. Nam vt illarum cauſſa,

—

PARDVIL PIHVS

PRATEIVSI.

AD IVSTINIANVM 1IMPERA I. D OEICIO IVvDpiCISZ.

N KIT 4 5

No) pretarioné perueniamus, — pauca de librorum„acti- h tulorü ſerie, ac methodo 2 6 1 ⸗* ediſſerere. Sciẽdum eſt igi

8 4 9 4 8 . 5 8 8 4

3 — 8* „ „

“

— 4 6 8

8*

88

e — 6 4

6

☛ 8 8

8 mi. ſcribit, quod&mpera

M 7 4 reeee AA

nat. gent. Libro ita que primo perſonarum iura ex

vel auctore Hermogeniano I. 2. D. de ſtat. hom. conſtitu-

ta ſunt, ita prius de perſonis quærendum Gaiol. 4. D. de

teſtam.recè placuit. Perſonarum itaque ſtatum, poteſta tem nuptias, adoptiones, tutelas declarat. Libro verò ſecundo res diſtrihuit, quibũſve quærantur modis vni- uerſitate putà,& ſingulatim docet rem omnem diligen- ter excutiens, adiectis aliquot libritertij titulis. Actio- nes tandem libro quarto enucleaturus, contractuum,& obligationum, è quibus illę deſcendunt l. li cet.§. ea obli gatio. D. de procurat. tractatus prætexuit. Quibus expli- citis actionum genera diſtribuit, ad eas pertinentes titu los, atque coniunctos titulos ſubiiciens. Eſt autem actio (vt Ceſſus definitl. nihil. D. de obligat.& aNi ins perſe quendi in iudicio quod ſibi debetur, quam Celſi definitio nem probat Iuſtinianus ſuprà de actio. in princip. Quod autem ait Celſus I NIvPDIcio, accipe competenti, id- que variis iuris articulis continetur: quod& Pontifices b dacreuerum ext. de for. competenti idque iuris ordo exi- git l. iuris. C.de iuri ſd.om. iudic. Planè ſi ſe ſubiiciant,& conſenti ant iuriſdictioni inter conſentientes cuiuſuis iu dicis, qui tribunali pręeſt vel aliam habet iuriſdi ctionem

iuriſdictio eſt I.l. D. de iudic. Ait, sIBI DPERBERTVR, ſub

audi ex ali qua cauſſa ex Gaij fententia, cui rei argumen-

to erit l. creditorum. D. de verbo- ſignifi. Nam ſine cauſſa

nec obligationem, nec actionem ſubſiſtere poſſe conſtat. I. 2.5. circa. D. de dol. mal. excep. Scio Accurſiũ, Angelum, Iaſonem, Gomæſium& lo. Coraſium præceptorem meum in hanc definitionem ſiluoſiſsimos commentarios edi- diſſe, eos conſulas velim. Nam eam hoc explicare loco inſtituti noſtri non eſt. Sed enim parum fuiſſet actiones dari, niſi eſfent magiſtratus, iudicéſve, apud quos expli- candæ exercendeve ſunt, argumento eſt quod de iure Pom ponius ſcribit l.z2. D. de orig. iur. Hi ſiquidẽ negotia con iicere, cognoſcere, terminare,&dirimere debent, Gellio lib. 14·cap. 2.& Saluio Iuliano auctoribus l. quidam. D. ſi cert.pet.· ſed& in poſſeſsionem mittere, iubere rem tradi, ac reſtitui l.1. 3.& 4. D. de iuriſdict. quæ omnia ad iudic is officium pertinent. Aptiſsima eſt igitur tractatus noſtri LDryDæuνν, DE OFFICIO IVDICNIs, quod indicat verbũ SvPERESY, quo initio vſus eſt imperator pro quo Theo philus Græcus interpres aptiſsimè vertit Erdtnep. PORRoO ed ſunt conſtituti magiſtratus& iudices, vt de ququis negotio ius dicant. quod lege apud Plutarchum cauit Solon in hæc verba: ⸗&e aοeασσρο es rar Auar did-

kop: qiod ſecundum ius poreſtatis ſuæ accipiendum do-

cui lib. 4. Veteris iuriſprud. ex VIpiano l. vnic. D. ſi quis

**

tor noſter probat§. fi. ſup.

5 65» 4

ius dicent. non obtemp. Quum autem duo cauſſarum ge- nera conſtituerit Homerus Odyfſ.) publica,& priuata. Nęris 2' νQνιουν ⁴ρναοmirum videri poſſet, cur publicas, capitaléſque cauſſas huic tractationi non inſeruerit ju- ſtinianus Impe.vt potecùm& publicæ,& priuatæ cauſſæ in iudiciisexerceantur, atque ita ad iudicis officium per-

tineant. Mirari deſinet, qui titulum de publicis iudiciis

verlegerit, qui huic noſtro proximè coniunctus eſt. Titu 0DE PVBIICIS IVDICIIs. qul in facinoroſos ho- mines animaduertẽdũ ſit, edocẽtur iudices Rerũ capita liũ.SITENTToOprętermiſit, quid iudicè facere oporteat in iis, quæ in perſonam ſunt actionibus, ſiue Ciuilibus, ſiueprætoriis. quid ita? quòd ſatis ſuperque ſuperius titu lode Acrro NIBVS, hoc explicuerat.

SVAM M A TITVII DE OEREFICIO Ty- DICIJ, FZT DKEFINT7TO.

S P(quod ad titulum de ludicis officio adt inet) to- ta eius tractatio eò pertinet, vt oſtendat quæ ſit in fini en-

dis aliquot negotiis, iuriſdictionis miſtique imperijvis, quale iudicis officium in iure dicundo, re addicenda, rem reſtitui iubendo,& in poſſeſs ionem mittendo. Pre- tium igitur operæ fa cturus videbor, ſi pauca detituli no- ſtri ſignificatione dixero. Quod vt diſucidius fiat, iudi-

cis officium primo definiam, deinde diuidam, poſtremò quando ei locus ſit, oſtendam. Scio Iudicis officium à va riis definitum: quorum definitiones nõ excutiam ne lon

giùs, quàm par ſit, excurram, eas duntaxat referam. Igi-

tur F. Martinus Accurſij coëraneus in hæc verba definte- bat in summa nondum excuſa. Judicis officium eſt pote- ſtas iudicis adſumpta. Quidam Toloſas ita definire ten-

tauit, vt ſit quod iudicãdo propoſitum eſt adlites finien- das. Quæ Toloſatis defßinitio vt officij iudicis latifun-

dia perſtringit, ita Gelli] libr. 4. capi. 2.& Vlpiani I. 1.3.&

4D. de iuriſd. om. iud. diſſenti t·And. Alciatus c. quod ſe- dem.de offi. ord. in hunc modum definit, vt ſit perfecutio. Bartolum rectius cereris definiſſe in l.z. D. de iuriſd. qui- dam purant. Sic enim apud eum ſcriptum eſt, ludicis offi cium eſt ius faciendi ca, quæ ſibi vt iudici facienda in- cumbunt. Bartoli definitio vera eſt: ſed non ſatis expli-

cat rem quid ſit Egoitaque ſic definiendum putem. Iudi-

cis officium eſt, quod iudex in cauſſæ cognitione, ſenten tiæ& executione facere debet. In his enim iudicis offi- cium verſatur, quod ex ſubiectis liquet vel maniſeſtò. uod igituraio CAvssAàE cocNl TIONE. hoc pro- bat A. Gellius libro 14 · cap.⁊. cuius verba huc non tran- ſcribo. Aio præterea, SENTENTIA, hocconfirmat lu- lianus. l. de qua re. D. de iudic. Aiotandem ExXECv TIoO- NE hoc adſtruitur ex l.1.& 4. D. de iuriſd. omn. iudi. locos indi caſſe ſat erit. IvDICIS Officium triplex eſſe ait Accurſius in s. pr tereà. Inſtit. de actio. primum quòd vicem actionis opti- net. ſecundum bonæ fidei actionibus inheret. poſtremum

quòd Kricti iuris actionibus inherct. Jacobus Arenæus

in rub. Inſtit. in tria genera diſtr:buit ab Accurſianis di- uerſa. Bartolus in l.;. D.de iuriſd.om. iudic. in nobile,& mercenariuim diſtribuiſſevidetur. Angelus Aretinus ins. actionum autem. Inſtit.de actio. Accurſij diui ſionẽ pro- bat. Bartolum ſequitur A. Alciatus. Sunt qui nobili,& mercenario quod quibuſdam merum adpellatur, addant

C V