—— — —

——

*

—*

— —

—— 2 s 3. .—— 4————— ————— 5———— 2. 3. m 8 8 ——.——————

— —

D 4

A C I Martianum refert l. 2. D. de legibus. Sed originem fuſiùs explicui lib. ſingul. AxaοƷοeαmπνον⁴σςε cap. 1. ad. M. Hoſpitalium Franciæ Cancellarium.

Actiones adformam redegit Appius Claudius 1. 2.§. z. D. de orig. iur. Hodie autem qui, quãque via propo- nendæ ſint, docet Angelus d. S.omnium. verſi. nota ergoex tex. Inſtit. de atio. Conſiſtit enim, ait, actio ex maiore, minore,& concluſione, hoc eſt ex narra- tione negotij, cauſſa,& concluſione. Cauſſam mino- ris propoſitionis eſſe ſcribit, ex qua(vt idem refert) ſequitur concluſio. Hoc in praxim deduxit Petrus Iacob. in practica. Docui lib..· forenſ. di ſpofit. cap. 15. Actionis nomen an exprimi debeat, Alciatus tra- tat c.dilecti.de iudic.extrà.

Actionis auté cognitio in his verſatur, videlicet: Quo auctore ſit introducta: Ex qua cauſa, Cui detur,& ad- uerſus quẽ: An poriihatur ad heredes: quid in ea ve- niat: quandiu concedatur: quis ſit exitus: Teld ſpe- Gtandum ſit lndici⸗Aidlitlaroribueranns int adfi- nia remedia quibus vti po simus. Hæc colliguntur

ex tit. de petit-hered-rei vindic. commoda.pig. acto.

mand. depoſ. act. emp. loca.& ſimil.tract. Hæc autem qui ignorat, is(rogo) quibus modis feliciter actu- rus ſit cauſam ſuam? Scire autẽ nemo poteſt, niſi qui

ſingulariter actionum circumſtantias rectè tenet,

quoniam per omnes actiones variantur.

Actio certi eſt, quæ ex certa,& nominata contractus

forma nata, nec ſecundum verba cõtrahentium, ſed

ſecũdum iuris ordinationem intenditur, vt adparet

ex l. cum mota. C. de tranſacti. quam diligenter in- ſpice.

Actio incerti in iure dicitur, nõ quòd ipſa in ſeſe com-

plectatur incertos articulos, ſed propter diſiuncti- uam petitionem,& incerti facti perſecutionem, vi- delicet, vt reus aut præſtet promiſſa, aut condemne- tur in id, quod intereſt. l. ob eam cauſam. D. de præ- ſcript. verb. Probatur item in l. fina. C. de rerum per- muta.

Actio interrogatoria nuncupata ex re ipſa, quoniã per interrogationem imponebat neceſsitatem reſpon- dendi. l.j. in princ. D. de interro. act.& vide totum titul.

Actor variè accipitur: quandoque pro eo, qui cauſas in iudicio agit,& pro aduocato Ciceroni Bruto. Et actor i ſummo cauſſarũ magiſtro.& Horatio in arte.

conſultus, iuris e actor Cauſſarum mediocris. I. j. C. ne liceat pot. Porrò loquendi vſu peritis rece- pto Actorẽ eũ dicimus qui quid iudicio petit Vlpia.

I. quæ omnia. 25. D. de procurat. Actorẽ vocat Paulus

I. purè.. actoris. D. de do. me. excep. qui pecuniis exi Peu is præeſt& pro ſeruo diſpéſatore ſumitur apud cæuolã l. Sticho. 40. S. 3. D. de ſtatu. lib. Actor quo- que pro optimo ſeruo, qui negotiis domeſticis præ eſt, accipitur VIpiano l. legato. 37. D. de leg. 1. Actor municipij, corporis, aut collegij is eſt, qui agit, fa- citve qùod cõmuniter agi fieri oportet, quique mu- nicipiũ defendit, is actor ſyndicus,& defenſor ad- pellatur Gaio l. 1. D. quod cuiuſque, Arcadio Chare- ſio I. fi.9.defenſores D. de mun.& hono. Actor publicus ſeruum publicum ſignificat. C. Tacito. Mäcipari ſingulos actori publico iubet. Actor in tri- bus iudiciis dtcitur qui primus ad iudicium prouo- cauit Gaio I. in tribus. 13. D. de iudic. Actoré etiam adpellari conſtat, qui decreto cõſtitutus pupilli ne- gotia abſente vel valetudinario tutore, aliis ve ex cauſsis Paulo l. decreto. 24 D. de adminiſtra. tut. l.

vnic. C. de acto-àtut. vel ad eorum cauſſam agendam in iudicio. l. ſi actor. 10. C. de adpella. Qui ex cauſſa

eſt conſtitutus pro pupillo recte ab Alberico,& Prag maticis adiutor adpellatur. Sunt qui dicant actorèé

3 1 8.. 2.** ad litium pupillarium adminiſtrationé tantùnm in- ſtitui: cͤm tamen vbi diffuſa ſunt negotia, aut vbi

tutoris ætas, dignitas, poſtulat, actor conſtitui poſ-

ſit, atq; ideo ad extraiudicialia, quod Paulus docet.

d. I. decreto.& Impp. d. l.vnic. Eſt& Actor qui à

procuratore ſiue in rem ſuam ſiue non, conſtitutus

eſt. l. ſi acto r.& l. ſe q. D. de procurat.

Actum eſt, de ea re dici Ælius in Adelphis Terentij ſcribit, de qua iam lata ſit ſententia.

Actus, verbi varia ſignificatio eſt.

Actus dicitur id quod agitur. l. z1· in fi. D. de teſtam. l. duos. D. de duob. reis. quo ſenſu etiam accipitur in l.

actus. 77. D. de diuerſ-regul. quo loco Pomponius& P. Decius explicant qui ſint actus legitimi.

Actus etiam eſt ius agendi vel iumentum, vel vehicu- lum Inſtit. de ſeruit. præd. Vide Varronẽ. 4. de ling. Lati. Actus, generale verbum eſſe VIpianus ſcribit I. Labeo. 19. D. de verbo. ſignif. Actus etiam admini- ſtrationem ſonat Scæuolæ l. 40.§.3. D. de ſtat. lib.

Actus omnes in genera duo diſtribuere Imppp. l. actus. C. de feriis: in publicos,& priuatos.

Actus in geometria, minor pars iugeri Feſt. lib. i.

Actũ adminiſtrare dixit VIpianus l. 1. S. ſiſeruus. D. ſi ĩs

qui teſt. lib.& Scæuola l. vxorem- s. codicillis. D. de

leg. 3.& in Alexandri ad Vrbicum conſtitutione. l.

1. C. ne quis lib. inuitus lib.. Actum agere, ideſt, rem adminiſtrare. l. Thais. 41.S. ab heredibus. D. de fideicom. lib. quod& actum gerere dixit Vlpianus l. notionem. 99. in fi. D. de verbo. ſi- gnifi. l.vlti. in prin. D. de publica.& vectig. Actus, in agris ſpatium eſt Senecæ lib. ſ. Epiſtol.;8. Horũ quidã ſint minimi, alij duplicati, alij quadra- ti, auctore Boëtio libro 2. Geomet. Actus minimus quatuor pedibus latitudine,& 120. longitudine pro- tenditur Boët. Epiſt.;8. Varroni lib. 4. 1ing. Lat. Sic accipiẽdus eſt Feſtus lib. 1. Duplicatus ducétos qua- draginta pedes explicat Boëtio. Quadratus ex omni latere 120. pedibus concluditur eodé auctore& An- tonio Augu. lib. z. Emédat. cap. vltimo. Ab eo actu ducuntur 1 Actuarij limites, de quibus Hygen. li. 1. de limit. con- ſtit. Actuarius(inquit) limes, qui primus actus eſt ab eo quintus quiſque, quem ſi numeres, à primo erit ſextus: quoniã quinque cẽturias ſex limites cludũt, & paulò pôſt, Actuarij extra maximos latitudinem habent pedum 12. 1

Actuarię naues apud Marcellũ 1.2. D de capti.& poſtli.

re.& Gellium lib. 10. ca. 25. dicuntur, quæ remis agun tur Budæo l. I. D. de exercit.& Baif. lib. de re naua. Actuariolum erat quod decem remis agebatur Cicero- ni lib. 16. ad Atticum. Actuarij, quorũ meminère Impp. l. actuarij& l.pen. C. de erog: mil. anno.& I. actuarios C. de num.& actua. & alibi ſunt actorum ſcriptores, ſiue cuſtodes qui- que ratiocinia pertractant. Horum quidam ærarij Comitum. l.z. C. de diuerſi. offic. Ali) palatinorum numerorum rationes tractãt. d. 1. actuarij. Alij præ- fecti Prætorio. 48 Acuiſſe vinũ dicitur& coacuiſſe, quod in acetum ver. ſum eſt Vlpiano l. in venditionibus ↄ. D. de cõtrah. empt. l.j. D. de peric.& comm. rei vend.& Pomponio 1. nuper. 85. D. de 1.1. Hinc ducitir Acor, vitium illud VlIpiano l. ſiquis 4. S.pen. D. de pe- riculis& commodis rei vendi.& ſæpe apud Colu- mellam. L1 Aupòoolova, omnes arborum ſ pecies l. 236. D. de verbo. ſignifica. Sudæ omnes arborum fructus. Acus varia Feſto li. i. ſignificat. apud VIpianum eſt in- ſtrumentum quo crines diſtinguuntur ornatus gra-

tia, atque ideo inter ornamenta recenſet l. argumen-

tO. 25. S. Ornaméta muliebria. D. de aur. arg. le.& vide

2₰

—

—

“

—]l1—“

——

8— —