IN PRIMA M PARTE S5IVE DI
. o. b
la auctoritusihi
4 em ipli edido
atlus patet inipſ
Domini millema
DE. D e,s;,
VIVS operis auctor
eſt luſtinianus, vt ex in-
BA ſcriptione apparet, in qua varia eiuſdem no- mina, ac tituli legütur. Imprimis dicitur Impe 9 rator, quonomine ſigni ſcatur ſummus orbis terrarũ principatus: etſi — quondam duces belli parta victoria à militibus ita appellarentur, vt ſcribit 3 b Dion in Auguſto. Deinde Cæſar dicitur, vnde Cæ- ſares dicti ſunt omnes Imperatores à Iulio Cæſare, à
Varia no- mina I mpe ratoris Iu- ſtiniani illori cauſa. V
8
KENNN
2 An 3 WW 1 4
— — L
ſenberger.
—
he. ne. Spartianus tamẽ in Vero ait, Cælarem dici eum re de Lyon,dim qui deſignatus eſt Imperator, ac ſucceſſor imperij: rratre de Lyon, Im- tulé D. Prancjſd Dua lequel liue latr- e de par lcict Sei- s,de non imprimeb⸗ e m'eſt pat le coſen⸗ a compter du iour
lc coufiſcation des
6.§. vlt. D. de iure fiſci.& l. etſi excepta. C. de malefi. Dicitur Alamannicus, Gotthicus, Anticus,&c. Quæ
uaſi ſacroſanctus& veneratione dignus vocatur,
vVt ſcribunt Dion,& Suetonius in Auguſto:*6μ
à Græcis dici ſolet. Iiſdem nominibus ornatur in præfatione Inſtitutionum. b
ict priuilege, l 11 De inſcriptione Pandectarum, item Digeſtorum. lurezlenee H e A v. 11. nques Ce 5 3 X Nſcribuntur hi libri Pandectæ, quòd omnem iu- ringryme ris doctrinam cõtineant, vt Iuſtinianus ait in ter- tia conſtitutione de cõfirmatione Digeſtorũ. Quod genus inſcriptionis magnificũ,& ambitioſum olim à quibuſdam habitum fuit, vt ſcire licet ex Plinio in præfat. nat. hiſto. Gellius lib. 13. cap. 9.& lib. vlti. ad fi. Aque ita ex noſtris Vlpianus, ac Modeſtinus libros quoſdam ſuos inſcripſerũt. Quorũ exemplum non
immeritoò hic ſecutus eſt Iuſtmia. cùm reuera hoc
*uryur, Omnis æquitatis, iuſtitie, doctrinæ, eruditio-
pdAea- nis, receptaculum ac veluti quidam theſaurus ſit. „um ꝛuri Ac ſicut Cicero in lib. de Orat. librum duodecim ta- praitantia. bularum anteponit omnibus philoſophorũ biblio- thecis, ita 90 affirmare nõ dubitauerim, nullum ho-
die librum cuiuſcunque artis ac diſciplinæ, ſiue Gre-
cum, ſiue Latinum extare, qui tantam rerum bona-
— — = ³ — — — —
—* „
X N
1VRISCONSV I. I,
GESTORVM, METHODICA ENARRATILO0.
A P K r 4 70 1 1 C 4AI
quo imperium cœpit, nõ ab Oſtauio, auctore Dio- uo ſenſu in libris noſtris aliquando accipitur, vt in
à deuictis gentibus nomina ſumpta ſunt. Auguſtus,
““
)
3. e S
7— 4 8„. 3 3 45 4 8 1 —* 8 ⸗ 1& 8 * 3 1 3 . 4 8 8 4 D' R E N 1 7 8 3 3 3 2 4 6
M PANDECTARVM,
NONINIZ/S. P. R TI M V M. rum& v:tilium copiam complectatur. Itaque iure mihi videntur in epigrammate Græco libri hi com- parati eſſe clypeo Herculis, cuius meminit Heſiodus in libro, cui titulus eſt ππα æες. Vt enim in cly- peo Herculis magna erat varietas rerum inſignium œry librs depicta:ita in his libris ingẽs rerum cognitu digna- iuris Dige- rum copia& varietas deſcripta reperitur. Digeſta ſta voetur. etiam hi libri inſcribuntur: quia lIuſtinianus(cum ei diſpliceret veterum librorum multitudo& cõfuſio) ex eis hoc opus concinnauit,& in certos libros, tra- ctatuſq́; digeſsit ac diſpoſuit,vt eſt in prima Codicis conſtitutione,§. cumq́;.in præfat Inſtit. Quod& lIu- lius Cæſar longo anite luſtinianum tempore facere ſtatuerat, vt auctor eſt Suetonius. Alciatus in Parer- gis dicit Iuſtinianũ id præſtitiſſe his libris, quod Ci- cero facere aliquando conſtituerat, id eſt, ius ciuile in artem redegiſſe. Quod equidem affirmare, ac defen- dere nolim. Cicero quidem rationem docet lus ciui- le in artẽ redigendi, lib. i. de Oratore. Et citatur à Gel- lio liber eiuſdem de iure ciuili in artem redigendo, lib. i. c.22. Eſtq́; hæc eius ſentẽtia, vt primùm in certa genera ius digeratur: deinde vt ea genera in certas ſpecies, ac veluti membra diuidantur: poſtremò, vt propria cuiuſque vis definitione explicetur. Ac ge-—uſpimanus nera quidem ipſa non malè videtur notaſſe Iuſti- ius ciuile in nianus:ſed ſub ſingulis titulis rhapſodia quædam eſt certos libro⸗ carens arte, quæ artificis ingenioſi ac periti operam ordine aigeſ induſtriamque deſiderat: quo in genere quoſdam ex ftt. noſtris æqualibus operam multam ponere accepi- mus. Verùm propter nonnullorum impudentiam ac ſtultitiam odioſa iam cœpit eſſe artis appellatio in iure ciuili,non minus quàm methodicorum tem- pore Galeni. Quidam enim fanatici prorſijÜs homi- nes extiterunt hoc tẽpore, qui cum ſint aνμτa res & adeò ignari bonarum artium, vt quid ſit ars inter- rogati, vix habeant quod reſponſuri ſint: tamen iu- ris artem magniſicè nobis polliceri audent. Præterea ius enucleatum vocatur hoc opus ab auctore, in pri- ma ſui Codicis conſtitutione ad finem, quòd quem- admodum nucleus ex putamine educitur, ita quic- quid vrile, ac fructuoſum erat in veterum ſcriptis, collectum,& in hos libros redactum ſit,& optima ratione& methodo diſpoſitum& traditum.
A