COMMENTARIORVM
eſſent filij Abrahæ ſecundùm carnem ‚diuinarum promiſſionum, quæ da- tæ ſunt Abrahæ, præſertim verò eius quæ ad Meſſiã pertinebat, Colos ęſſe debere participes: Gentes verò, tum quòd ad ſemen Abrahæ non perti- nerent, tum propter Idololatriam, aliaque grauiſſima eorũ ſcelera, partici- patione doctrinæ& gratiæ euangelicæ excludi debere. Paulus igitur eiuſcemodi volens redarguere errorem, probat Diuinas promiſſionesda- tas Abrahæ, non pertinere ad filios eius lecundũ carnẽ tantũ, fed ad filios eius ſecundũ repromiſſionẽ, i. ſecunduùm electionẽ diuinã. Id verò con- firmat duobus exẽplis, altero Iſaac& Iſmahelis, altero Iacob& Eſau. Tã Iſaac quã Iſmahel, filij erant Abrahæzimmoò aliquot annis prior natu erat Iſmahelzat ſolus Iſaac, eiuſq; poſteritas particeps fuit promiſſionũ Dei te- ſtãte Deo Ge. 21. In Iſaac vocabitur tibi ſemen, id eſt, Iola progenies Iſaac, cẽſebitur poſteritas tua, cui ſoli preſtabo quæ tibi promiſi. Idẽ ipſum eui- dentiùs cernitur in lacob& Eſau: nam cum eſſent ijſdem parentibus or- ti, eodem conceptu generati, eodemque partu editi, quinetiam maior na- tu eſſet Eſau; dictum tamen à Deo eſt: Maior ſeruist minori. Non igitur ad participandas Diuinas promiſſiones ſatis eſt, ſemen Abrahe ſecunduùm carnem ſed oportet ſemen eſſe ſecundum electionem Dei: quæ non contingit homini propter eius merita; vt videre eſt in lacob, qui ante ortum, cum nihil meruiſſet, electus tamen eſt ipſe, poſthabito& reiecto fratre ſuo Eſau. Non igitur obſtat veritati promiſſionum Dei, qu dillis priuati ſint plerique de ſemine Abrahæ ſecundùm carnem; quoniam eas præſtitit Deus ſemini Abrahæ ſecundùm promiſſionem ‚quod præ illo, eſt propemodum innumerabile. Poſt hæc Paulus diſputationem ſuam ab hypotheſi, id eſt, populo Iudaico& Gentili,& à filiis Abrahæ,& Iſaac, transfert ad theſim, in vniuerſum diſputans, electionem ac prædeſtina- tionem bonorum, malorùmque reiectionem, non ex meritis bonis, aut malis, ſed ex gratuita Dei voluntate prouenire. Atque hæc eſt illius Pau- linæ diſputationis ſententia. Verùm nos per partes verba illa Pauli perpẽ- dentes, germanam eorum ſententiam enucleemus. 1 Non ſolum autem illa. Id eſt, Non ſolùm Sara, cuius filius fuit Iſaac, cõ- 37 firmat id quod diximus de diſtinctione ſeminis Abrahe ſecundum carnè, atque ſecundùm promiſſionem& electionem: verùm etiam Rebecca euidentiùs idem confirmat, exemplo duorum ſuorum filiorum Iacob& Eſau. Nimirum animaduertit Paulus, exemplo quod adduxerat lſaac& Deo,
₰ 4 *
Iſmahelis, potuiſſe Hebræos opponere, idcirco Iſaac fuiſſe electũ à I reiectum verò Iſmahelem, quòd ille natus eſſet ex matre libera,& patre iam circumciſo; hic autem ex ancilla,& incircumciſo patre: atque e0s duos filios Abrahæ diuerſis temporibus eſſe generatos, vt non temere poſſet exiſtimari, maioris fuiſſe virtutis,& meriti,& gratiæ apud Deum Abraham cum genuit Iſaac, quàm cum procreauit Iſmahelem. Quocirca Paulus, vt iſti occurreret obiectioni, ſubdidit exẽplum Rebeccæ,& filio- rum eius, in quos nihil tale dici poteratcum eiſdem parentibus, eodém- quetempore generati eſſent: Et vno concubitu habens Iſaac patris noſtri. Longè diuerſa huius loci lectio eſt in libris Græcis qui nunc extant: quamobrem
umobt em optrectelole ümcpenan Larnæ dand- awi T aKond Rlaichrd. veanl (raoggli ms mjehä-c don delt ſote che deletten un oet dueſſm congonl inbacb Rehxce g Dera drhac 4 xd
8
8
m Adue celin