Druckschrift 
NEw Kreüterbuch in welchem nit allein die gantz histori das ist namen gestalt statt vnd zeit der wachsung natur krafft vnd würckung des meysten theyls der Kreüter so in Teütschen vnnd andern Landen wachsen mit dem besten vleiß beschriben sonder auch aller derselben wurtzel stengel bletter blumen samen frücht vnd in summa die gantze gestalt allso artlich vnd kunstlich abgebildet vnd contrafayt ist ... / Durch den hochgelerten Leonhart Fuchsen ...
Entstehung
Einzelbild herunterladen

AS er mut. Das erſt Lapitel.

Namen. 2 Ermůt/ oder Weremůt/ würdt diß kraut von vnſern Teutſchen geheyſſen darumb/ das ſeer bitter iſt/ vnd der⸗ hhealben freud vnd můt weret vnd vertreibt. In Gꝛiechi⸗ ſcher vnnd Lateiniſcher ſpꝛaach würdt es genent Abſin⸗

inm/ welcher namen biß auff den heutigen tag in den lApotecken bliben iſt. b GBeſchlecht. EDes Wermuͤts find mañ dꝛeierley geſchlecht/ wie das

Dioſcoꝛides vnd Galenus klaͤrlich anzeygen. Das erſt nent man Roͤmiſch/ oder gemeyn Wermůt. Das ander geſchlecht würt Latein Seriphium ge nent/ auff Teütſch aber Welſamen. Das dꝛitt würdt im Latein genent San tonicum/ darumb das es gern wechſt bey den voͤlckern in Franckreich ſo San tones geheyſſen werdẽ. Daher kompts das etlich auß mißuerſtandt diß woꝛts/ ſeinen ſamen/ der in der artzney ſeer gebꝛaucht würt/ Sanctum/ das iſt/ heylig nennen. Wiewol ſo ſie demſelbigen diſen nam̃en geben vm̃ ſeiner groſſen krafft willen/ die er in toͤdtung der würm ſo im̃ leib wachſen erzeygt/ ſeind ſie darumb B nit zůſtraffen. In den Apotecken würt gedachter ſame genennet/ Semen lum⸗

bricorum/ das iſt/ wurmſame.

4

Beſtalt.

Der gemeyn Wermuůt iſt eyn kraut mit vilen ʒincken vnd aͤſten/ an welchen ſeind aͤſchenfarbe bletter/ vilfeltig zerſpalten/ goltgeele blůmen/ runder ſame/ welcher als die kleinen treublin zůſamẽ getrungen iſt. Das ander gſchlecht Se riphium genent/ hat zarte zincken aͤſtlin/ der kleinen Staubwurtz nit vnaͤn⸗ lich/ vnd bꝛingt vil kleines ſamens/ darzů auch iſt es bitter vnd eines ſtarcken ge ruchs. Vnd wiewol diß kraut fürnemlich an dem meer wechſt/ vnd in Teüt⸗ ſchen landen nit gefunden würt/ doch moͤgen wir Teütſchen wol vnd recht da⸗ für gebꝛauchen das kraut ſo man Welſamen neñet/ dañ es der krafft/ auch zum teyl der geſtalt nach/ dem rechten Seriphio gantz gleich iſt. Santonicum iſt dem gemeynen Wermůt an der geſtalt nit vngleich/ doch an ſamen nit ſo reich/ noch am geſchmack ſo bitter. Statt irer wachſung. Gemeyner Wermůt wechſt gern an gebawten/ birgigen/ ſteynigen oꝛten/ Das aller beſte aber vnd fürtrefflichſt/ wechſt in Ponto/ Cappadocia/ auff dem berg Taurus genent. Welſamen iſt an etlichen oꝛten Teütſchlandß gantz gemeyn/ dañ es wechſt an den wegen/ mauren/ vnd zeünen. Santonicum in

9 Franckreich/ wie oben angezeygtiſt. 2 ie Die zeit. 8 Im Heümonat bꝛingt Wermůt blůmen vnd ſamen. Die natur vnd complexion.

Der gemeyn Wermůt iſt im erſten grad warm/ vnd im dꝛitten trucken. Der ſafft aber iſt vil hitziger dañ das kraut. Diß erſt geſchlecht iſt bitter/ ſcharpff/ ʒeucht zůſamen. Das ander aber iſt vil hitziger dañ das erſt. Das dꝛitt macht ſubtil vnd dünne/ wermet/ vnd doͤꝛret minder dañ das ander geſchlecht.

Diee krafft vnd würckung. Wermůt hitziget/ zeüücht zůſamen/ iſt bitter/ ſcharpff oder raͤß/ ſeubert/ ſterckt b 6 2