AA

A A en

““

tot generibus qnemadmodum à M. Tullio ſcriptum legimus

—;—;;’j—O——ꝛ—x—ꝛ—ꝛ—P———————

*

CoNFESSIO CATHOLIC

FIDEI CHRISTIANA, PETRI COVIEN- 81S SIͤNODINOMINE A R. D. STANISLAO HOSIO CARDINALIE EPISCOPO

VARMIENSI conſcripta.

PRO OE MI VM.

— VH propria ſemper hominis exiſtimata ſunt, non defuère ‚qui cum cæteris Sas l animantibus ea nobis eſſe cõmunia putarent. Nam ſiue ſermone maximè dif- I ferimus ab iis, quæ bruta VOcantur, preterquã quòd aues humana verba ſonan

tes audire licet, quãdo ſuas voces cetera viuẽtia propriis inter ſe notis decernũt . ⁴₰ atq; dinoſcunt, nonne mutuos inter ſe miſcere ſermones Videntur? ſiue quis ri dere ſic homini propriũ eſſe dicat, vt& omni homini& ſoli,& ſemper inſit, an non apparet in quadrupedibus nõnullis ridendi quædã ratio, quãdo demulſis auribus, contractoq́; rictu, & oculis in laſciuiam reſolutis, aut homini alludũt, aut ſuis quiſq; propriis fœtibus? Iam& prouidentia non carent bruta, quando ſibi proſpiciunt in futurũ, ac cibos olim ſumendos re Ponunt. Qua in re adeò non ſunt quibuſdã etiaã hominibus inferiora, vt pigriorẽ quendam ad formicam ire Sapiens iuſſerit, vt eius vias conſideraret, ac ſapientià diſceret, que quũ non habeat Ducem, non Preceptorè, non Principem, parat æſtate ſibi cibũ,& in meſſe cõgregat, quod hyeme eomedat. Rationis verò, qua ſola maximè nos à reliquis animantibus differre perſuaſum habemus, nnne ſigna in multis deprehenduntur? Nam quando vtilia ſibi appe- tunt, cauent ab iis, quæ ſunt noxia, quando pericula fugiunt, quando laribula fibi parant in plures exitus diſparentia, intelligere certè aliquid videntur. illis ineſſe, negare, cum ipſum etiam hominẽ ſæpè deludant? afhrmare, à quibus vt ſapientiam diſcamus

Poterit autem aliquis rationem Poterit ea eſſe ratione deſtituta

„gquorum vt prudentiã imitemur, non mortalium aliquis, verùm ipſe nos Deus admonet immortalis? Cuius enim niſi Dei vox eſt, vt diſcamus à formica ſapientiã? cuius niſi Dei vox eſt, Eſtote prudentes ſicut ſerpẽtes? Citat etiam Am⸗ broſius quandam ſcripturam: Vade ad apem,& vide quomodo operaria eſt.

Deum itaq; ſequutus auctorem, fecit ſanctus pater Baſilius, cum quintæ diei opera in iis libris, quos Hexameron inſcripſit, enarraret, vr ad quorundam aquatiliũ, volatilium,& qua⸗ drupedum imitationem oratione ſua mentes hominum inflammaret. Quod modò non to- tidem verbis poſteà factum eſt ab Ambroſio, cùm idem argumenti genus pertractaret. Sed & B. Ephrem admounet nos: vt apem imitemur.

Non omninò vana, vt eorũ opinio fuiſſe videatur, qui, quæ nos bruta vocamus animan- tia, rationis expertia prorſus eſſe negauerunt. Grauis apud Græcos auctor Plutarchus, librũ etiam ea de re conſcripſit, in quo quendam è ſociis Vlysſis, Circes veneficiis in ſuem cõuer-

um, illum perſuadere conantem inducit, quòd cum ratione, tum pleriſq; mortalibus etiam Virtutibus, non exæquent homines modò ea, quę à nobis bruta dicuntur, verùm etiam lon-

80 poſt ſe interuallo relinquant. Qin& Arnobius multa in illis conſpici dicit rationis& ſapientiæ ſimulachra.

Ex iis videre licet, quod quæcunq; tandem ea ſunt, quibus placet ſibi genus hominũ, ac reliquis animantibus anteponi, ſeq; diſcerni ab illis vult, ea non minima ex parte cum illis habet communia. Quid igitur eſſe dicemus, quo maximè diſcerni posſint homines à pecori- bus? Non ratio, non oratio, non prudentia, non alia quæcunq;, ſed ſola eſt religio, quæ nos ab illis diſcetnit. Hoc adeò ipſa etiam figura& ſtatus hominis indicat, qui cum cætera ani- malia prona terram ſpectent, ſolus ex omnibus eſt vultu in cœlũ erecto, vr vel ex hocadmo- neatur homo, quò vultum, eò& mentem ſpectare debere, non vt, quod Anaxagoræ viſum

fuit aliquando, Solem& Lunam, verùm vt à quo Sol& Luna, à quo etià ipſe homo, à quo

cuncta, quæ vel ſub aſpectum hominis cadunt, vel ſolo intellectu comprehendi poſſunt, con

dira ſimt& creata eum vt contempletur, eum vt cognoſcere, cognitum amare,& eo qui di-

uinAli propriè debetut, Giltu proſequi ſtudeat. Hoc eſt igitur in homine eximium, hoc eſt, quo vel ſolo el certè maimè diffart humanum genus à cæteris viuentibus. Ex quorum „nullum eſt animal præter ho-

inen quod hasrat fen aliquam Dei. Quamobrem apud Plurarchum etiam Vlyſſes Hon habuit, quesSrilli efelleret argum enta, quibus ille rationem ineſſe brutis probare con- tendebat, præts vnum hoc, quòd graue diceret eſſe, rationem iis concedere, quibus Dei co- guitio nõ fit ingenita. Quæ cuùm ita ſe res habeat, quid eſt aliud, in quo magis elaborare mor kales omnes oporteat, quàm vt ad agnitionem Dei peruenire liceat? ad quem contemplan-

Ladan. Iib. 3.i ſtit. cap. 10. Hominis diffe- rentia& pro- prietas.

Katio quomodo brutis cõpetas.

Prouerb. s.

Rationis ſena in Prutis.

Matth. 10,

Baſil. omil. 7.8. 9.

De cõpunclione cordis, lib. i. ca. g. Ambralibro 5. Hexameron. cap. 216

Arn. lib. 2. con⸗ tra gentez.

Religio ſola Dei notitia à brutis heminẽ propriẽ diſtinguit.

8

Homo naſcitur ad Hei contem-

e videmur? vt niſi fecerit quis id, cuius cauſa productus in hanc lucẽ eſſe viderur 2 Plastauem.

recte

—-———

1 1

—

————

——,—

—-——