390 ſeruos.

19⁸ PETRI uos imbui cœptos excoluerit creditor, qᷓd in id erogatum eſt, contraria pigneratitia actione conſequetur, pignorive incumbet, quoad eo nomine ſibi ſatisfiat, d.l. ſi ſeruos. æquè atque in impenſis neceſſariò factis, d. 3 9 1. ſi neceſſarias. Idem t erit reſpondendum, & cùm nulla debitoris voluntate intellecta ſeruos pigneratos artificijs neceſſarijs in- ſtruxerit creditor, d. l. ſi ſeruos.& hoc ita, ſi ſumptuum ratio modum nõ excedat, du- rum enim eſſe, debitorem adeò onerare, vt ſi ſumptus refundere creditori velit, care- re eum ſeruis oporteat. d.l. ſi ſeruos. Nam, vt rem pigneratam negligere ob dolum& culpam, quam præſtat, d. l. ſi ſeruos.& l. creditor.ꝛ. de pig.actio.& l. contractus.ff. de diuer. reg. iur. non debet creditor, ita nec tam precioſam reddere, vt debitori pi- gnus luere volenti laribus& ſepulchris aui- tis carendum ſit, d. l. ſi ſeruos.& l. in fun- do. ff. de rei vendi. nouumve æs alienum contrahendũ, remve, quam receptam vult, aut diſtrahere, aut penuria cogente, apud creditorem derelinquere, habeat neceſſe, d. 1. ſi ſeruos, vt cùm multorum iugerum ſal- tum, quem per inopiam reiq́; familiaris an- guſtias non colere modò debitor non po- teſt, ſed ægrè luere. Nam, ſi creditor eum ſaltum magnis impenſis excoluiſſet, dedu- ctionem eius, quod impendiſſet, petens au- diendus non eſt, niſi modus ei rei adhibea- tur, idque totum ius dicentis arbitrio pla- cuit contineri, mediè hæc diſpecturi, ni- hilque delicato debitori, omne fortè ſum- ptuum onus deprecanti indulturi, ſed nec oneroſum creditorem, nihil de impenlis remittentem laturi, ita eleganter rem om- nem Domitius Vlpianus temperat. d. I. ſi Quo I loco ſcire oportet, non quantum inſumptum à creditore in rem pigneratam eſt, deduci debere, ſed quanto res eſt facta precioſior, d. l. in fundo. niſi cùm ſuprà ſumptus modum rei precium ac- ceſsit: tunc enim id ſolum, quod impen- ſum eſt, in reputationem venire, conſe- 391 quens eſt. d. l. in fundo. Planè tre pigne- rata impenſis vtilibus ita precioſa facta, vt graue ſit ſumptum reddere pignus luere volenti debitori, vetari creditor non de- bet, ea tollere, quibus ſublatis priſtina rei facies manet, nullaq́; parte pignus reddi- tur deterius. d, l. in fundo. Hac in im- penſis vtilibus, ſuperiora in neceſſarijs

z92 ſunt accipienda. Nam in voluptarijs,

quod eſt tertium impenſarum genus, l.. ff. de impen. in res dota. fac. aliud erit dicen-

ROYZII

396 ſis impenſſis eſſe vult.

397 quem. ff. de recep.

MAVREIT

factæ ſunt, priſtino in ſtatu earum inter- uentu ſeruata eſt neque melior reddita, de- bitorem ergò non onerabunt, hoc ita ſi ſe- parationem admittunt, paratusq́; debitor ſit, creditorem, quæ voluptatis cauſa im- pendiſſet, re incolumi tollentem pati, l. pro voluptarijs.ff. de impen. in res dota. fac. quod etiam in perſona prædonis obtinuit. Nam& ei poteſtatem fieri tollendorum, quæ ſine rei detrimento tolli poſſunt, con- ſtitutum eſt. l. vtiles. in fin, ff. le. de hæred. peti. Enimuerò, quæ ſeparari non poſ- Pum ſiue ea prædo, ſiue alius poſuit, relin-

393qui oportet. d.l. pro voluptarijs. In t vo-

luptarijs impenſis ſpectandum non erit, quantum creditor inſumpſit, ſed quanto locupletior futurus eſt eo, quod ornatus gratia adiecit, ſublato: d. l. in fundo.§. con- ſtituimus.& d. l. pro voluptarijs. cæterùm ea tollere volens creditor, quæ detracta ni- hil ei ceommodi ſunt allatura, ſed ob futura debitori ferendus non erit, d.§. conſtitui- mus. vt ſi fortè tectorium, quod induxiſ- ſet, debitori inuidens detractum, picturaſ-

394 ve corraſas velit, niſi t in rebus promer-

calibus factæ proponantur, aliudve, quo ſpecies ornetur, adiectum dicatur, eſſe e⸗

nim vtilium loco incipere, quæ in talibus

rebus impenſa ſunt. Quod lulius Paulus li- bro vigeſimoquinto Digeſtor. d. l. quod ſi hæred. non ineleganter reſpondit: illa, ſicuti puto, ratione quòd, quæ ſpeeiem or- nant, rebus promercalibus precium ad-

395 dunt. Voluptarias t impenſas Iulius Pau⸗

lus ait eſſe viridia, d. l. impenſæ. de verbo- rum ſignificat. aut, vt Vlpianus appellat, l. ſi cuius. 9. fructuarius. ff. de vſufruc. viri- diaria, ſic enim apud vtrumque habet Tuſ- cus codex. aquas ſalientes, in cruſtationes, loricationes, picturas. Domitius VlIpia- nus d.§, fructuarius. eodem numero ha- bet geſtationes,& deambulationes ar- boribus linfructuoſis opacas atque amœ- nas. Idem Balinea extruere in voluptuo- Quod t Polonia& Lituania non facilè receperit, ob multum apud vtramque gentem domi lauandi v- ſum, etſi eorum, qui publicè lauari ſine de- decore poſſunt, alia eſt ratio, ſolis ijs, qui

ſalua exiſtimatione ſua publicis balneis

non vtuntur, ſumptus ita facti calculum fruſtrà deprecaturis. Argum. I. quid ta- men. alias. ſi cùm dies.§. ſed ſi in ali- Idem ¼ Vlpianus Neratium ſcribere refert, l. vſufructu. §. final. ff. de vſufruct, pauimenta in vo-

dum, quippe quibus neque res, in quam 398 luptarijs impenſis eſſe, Ego, t ſi quod

operis

perce guus hocy noltt ctib

ſario