4 4 7— 7 Se ſe Vs Bp w, Sein

2 PETRIROYZII MAVREI

quidem, ſi certa aliqua ratione prohibitas a Deo vſuras conſtaret, à nobis dicerentur, hoc eſt, ſi quam Deus prohibitionis ſuæ 34 cauſam expreſsiſſet. Cæterùm 1 cùm ſola Dei voluntate, vt Baldum Authen. ad hæc. nu.z. verſ. item prohibe. C. de vſur.& An- geluml. ſi nauis. ff. de rei vendi. ſcribere R- nagninus refert, Rub. de vſur. colu. 4. verſ. & ideò. res tota contineatur, inquiri prohi- bitionis cauſam non oportet. Quod enim ſola voluntate conſtitutum eſt, tam latẽ pa- tet, quàm legis verba. Seruandum itaq; eſ- ſe, quà verba faciunt, etiamſi occurrat ra- tio, quamobrem illud ſeruari videatur, non 349 oportere. Nec t ſi præduram Deilegem eſſe putemus, idcirco animi noſtri motum ſecuti ei non obtemperabimus, ſatisq́; eſſe nobis debebit, eſſe legem ita ſcriptam. l. proſpexit.ff. qui& à quibus. Gomeſ.c.i. nu. fin.de reſcrip. ne quod in humanis legibus abundẽ eſt, in diuinis non ſit ſatis. Sic enim diui Auguſti legem omni ratione, vt vide- ri poteſt, carentem Domitius Vlpianus de- 35o fendit.d.l.proſpexit. VetatI denique Ne- ratius l.& ideò. ff.de legibus. eorum, quæ à maioribus ſunt conſtituta, rationem inqui- ri: hoc quidem propterea, vt idemn ſcribit, ne multa, quæ certa ſunt, ſubuertantur. Fo- re enim, vt ſi quid ratione carere comperia- tur, id ſtatim, tanquam nulla ratione conſti- tutum, iuris authoritatem amittat. Nihil au- tem vetare, ea, quæ ſunt ab hominibus con- ſtituta, cur ita conſtituerentur, homines re- perire. Non itaque temerè eorum, quæ à maioribus ſunt conſtituta, rationem inqui- ri: hoc tamen Neratius vetat, ne, quæ certa 35 ſunt, ſubuertantur. At, t quæ à Deo con- ſtituta ſunt, eorum ſine temeritate inquiri ratio, aut reperta affirmari, niſi à Deo ſit expreſſa, non poteſt. Nam humani captus imbecillitas ſecretiora Dei iudicia conie- ctura aſſequi non poteſt. Sed aſſequi poſſe fingamus, inanis erit certè labor inquiren- tium, quod reperiſſe, fruſtra eſt. Nam& ſi parum plena eſſe diuinæ legis ratio reperia- tur, aut nulla, eò propter ſummam condi- toris authoritatem, Dei legem humana cõ- ſtitutiõe artare nõ licebit, aut tollere. Nam, vt ſæpe dictum eſt, inferiorum authoritate imminui lex ſuperioris non poteſt. c. cum inferior. de maio.& obe. cum, concor.& 352 Bal. Authen. ad hæc. C. de vſur. Illud t ta- men ſequi, vt Baldum d. Authen. ad hæc. nume. 2. verſ.item prohibet. C. de vſur.& Angelum d. l. ſi nauis. ff. de rei vendi. Ana- gninus d. Rub. de vſur. colu. 4. verſ.& ideò.

bitionem ſola Dei voluntate contineri. 353 Cui t ſententiæ conſequens erit, vſuras hu- manalege nullo caſu poſſe permitti, ſemper enim diuinam voluntatem, qua ſola vſura- rum prohibitio nititur, offenſum iri. Con- cludendum itaque eſt in proxima quæſtio- ne, nõ modò nullum eorum, qui rerum po-⸗ tiuntur, etiam Cæſarem fœnerandi poteſta- tem ludæis facere poſſe, quod inter omnes conuenit, d. conſ. 1. num. 6. ſed ne ipſum quidem Pontificem Maximum, vt eſt aà no- 354 bis proximèe planum factum. Quo tenim ore eum, qui diuinum ius vſque ad animam & ſanguinem defendere debet, c. ſunt qui- dam. 25. q.i. vſuras diuina ſanctione prohi- bitas, permittere poſſe dicemus? confuta- tis, quæ maximè pro contraria ſententia fa- 355 cere videbantur. Superioribus f conueni- enter conſuetudinem Polonicam, qua cre- ditor rei pigneratæ fructus ſorte non im- minuta facit ſuos, tanquam iuri diuino re- pugnantem, nequaquam valere, cõcluden- dum eſt, etiam ſipublica regis ſenatus po⸗ puliq; accedat authoritas, continet enim il- le contractus manifeſtum vſuræ vitium, vt ſacris conſtitutionibus eſt comprehenſum. c.1.& 2. c. conqueſtus. de vſur.& c. ad no- ſtram. i. de iureiuran.& c. cùm contrà. de 356 pig. Quaꝑropter tadiri e cleſiaſticum debere, Nicolaus Abbas lib.; Epiſtolar. Decretal. ſcribit, c. ſi gnificante. num.ꝛ. de pignorib.& nõ obſcura quidem ratione probat. Creditor enim, inquit, qui pignoris fructus in ſortem non imputat, fœnerator eſt, ad coẽrcitionem itaque iudi- 357 cis eccleſiaſtici pertinebit. Non t me fallit, quibuſdam caſibus fructus rei pigneratæ lucro eſſe creditori, quos petere ab autho- ribus lib.. Epiſtolar. Decretal. apud Ale- xandrũ tertium licet: Abb.& c.alij.c. con- queſtus. de vſur.& Socin. tracta. Falle. Fal- len. 6.& Iaſ. 9. fuerat. inſti. de acti. Docto. l. ſi inſulam.§. vſuras. ff. ſolu. matri. Roma- nus. conſ.573. Anchar. conſ. 38. Bal. Nouel. tracta. de dote.⸗. par.ꝛ. priuilegio. Matth. de affec. Deci. ſi. 284.& 291. eos enim perſequi aliò mihi properantinon eſt cõſilium, duo- bus exceptis,& illis quidem maximè nota dignis, quos omitti à me nõ oportuit, quia in ijs ab aliorum Doctorum opinione diſ- ſentio. Primus caſus eſt, cùm creditor, vt pecuniam nanciſceretur, quam egenti mu- tuõ daret, laboraſſe proponitur, ſequens, cùm ſumma pecuniæ creditæ ita magna eſt, vt ſpes non ſit, debitorem pignus aliquan- 3 do luiturum. De primo nunc videndum, de

2 8

ſcxibere refert, ſatius eſt, vſurarum prohi⸗ 358 ſequenti mox dicemus. Et t Henricus Car-

— 1:.„ dinalis C hn Pes 1„; A ef Mca‿ Ua‿2(2 ire 7

cesel uspo⸗ ſ puce conl labo ditor linol in bre wit, ptor lam,