———————

gaduer. keonli Daptil, de lum, rapere ltapinæ merit& erat tru. quid di⸗ ledl⸗ ulus Ca. dſurdum gnatetũ dis quic⸗ aalumi⸗ atis pau- aupeltas loanne Gur. colu. atd acci⸗ titurde⸗ credito- itoribus V. Di⸗ audem. licauit, adinem

oris mo⸗ ecunia rum dol⸗

M A res K, 2, /

DECISIO LITVANICA Py. 191

cabulo licet deprehendere, vſura enim Hæ- breis ipſorum lingua morſus eſt,& eum qui autert, mordere,& cui aufertur, morderi dicitur. Idem eloquendi quoque ratio do- cet, nam vt pœna plecti quis, id eſt, puniri dicitur. I. mariti. 9. plectitur. ff. de adulte. ita etiam vſuris plecti. Nam& hac loquen-

di forma vſus veteres luriſconſultos lego. l.

tutor. qui repertorium. 9.ſi poſt depoſitio-

34² nem. ff. de adminiſ. tuto. Nec t defendi ſu-

prã ſcripta conuentio conſuetudinis diu- curnitate, cuius ignoratur initium, poteſt. Nam, quod contra ius diuinum mores in- troduxerunt, æqué, atque quod leges, nul- las habere vires vnquam potuit. Nam cùm eadem ſit ſcripti, quæ nõſcripꝑti iuris autho- ritas, I. de quibus. cum concor. ff. de legib.

vt eſt ſæpe dictum, quod lege non licet,

conſuetudine licere non debet, legem autẽ

Deipropter ſummam conqditoris authori-

tatẽ nulla bumana lege abrogari poſſe, ab- 1 1.

unde ſupra docuimus. Bal Authen. ad hæc.

343 C. de vſur. Non t poteſt eſſe deniqʒ tam an-

tiqua conſuetudo, à Paulo Caſtrenſiallega- ta, quæ diuinã legem anteceſſerit, nec ſi an- tecessiſiet, eò magis valere dicit poteſt: Lex enim& antecedentẽ& inſequentẽ conſue- tudinẽ tollit. Bart.& Recen. l. ſi mihi& tibi. § in legatis. ff. de lega. i. cum concor. ibi alle. Lyn.& Bal. l. z. C. quę ſit lõga cõſue. Cano. omnes. c. z. de cõſue.& c. ſtatutũ. in prin. re- probata ibi gl. de reſcrip.lib.6. laſ. l.. nu. 38.

344 verſ.z. ſtringit. C. de ſum. tri. Nũc fcauſas, ex

quibus vſuras meritò permitti Paulus Ca- ſtrenſis, conſil. 397.& eum ſecuti Alexander Tartagninus conſ.. nu. 3. lib. z.& Andreas Barbatia conſ. 1¹6. num. 6. lib. 4. putauerunt,

mur, atque neceſsitate, euenitq;, vt, qui paupertatem ſuſtinere non potuimus, ege⸗ ſtatem ac mendicitatem ferre cogamur.

345 Sed f neceſsitatis cauſam, quo magis vſuræ

permittantur, malè prætexi, quiſquam di- xerit: viuere enim ciues commode poſſe, etiamſi inter eos nemo ſœneratio ſit inſti- tuto, nihil vetat, multas enim gentes fine fœneratoribus degere,& ante inuẽtam pe- cuniam omnes homines in ea fuiſſe cauſa conſtat, vt olim Troianos, quos nondum ære percuſſo rerum permutationibus vſos accepimus. l.. ff. de contra. emp.& vendi.

346 Nect mihi quis charitatem refrixiſſe alle-

get, quo magis iniquiſsimæ fœnerandi arti latebra quæratur. Nam& hodie eſſe, qui charitate mouentur,& olim fuiſſe ab omni- bus charitatis officijs homines alieniſsi- mos, nullaq́; fuit ætas, quæ probos non ha- buerit atque improbos, quoſdam item miti atque humano, alios ferino atque immani ingenio præditos. Hæc dicta ſunt ad eorum refellendam opinionem, qui ex re eſſe ci- uium habere in ciuitate ſfœneratores per er⸗

347 rorem exiſtimauerunt. Sed 1 finge in vſu-

rarum permiſſu publicam verſari vtilitatem & neceſsitatem ciuium, an idoneæ cauſæ e- runt, ex quibus vſuræ permittantur? ſed hoc nequaquam opinandum eſt. Nam, vt qui ab hoſtibus captus eſt, redimatur, ſuæẽ

ciuitati reddatur, publicè expedit, I. fin. C. de poſt limi. reuer.& l. 1. ff. ſoluto matri. in- tereſt autem Barbaricæ feritati ſubiecti ca- ptiuitatis neceſsitate liberari, d. l. fin.& ta- men redimendorum à captiuitate homi- num tauſa, vt eſt à nobis ſupra dictum, fœ- nerare vetat Conſtitutio. c. ſuper eo. de v-

Rbri. de diſcutiamus. Et duæ illæ proponuntur pu- ſur. In quo notandum eſt, præter publi- cd.zinfi plica Vrilitas, ciuium neceſsitas, quihus cam vtilitatem& neceſsitatem, verſari quo- gero.num. vrgentibus viuras recte permitti placuit. que pietatis cauſam, quæ magnos ſemper 2 ſee, 1 libitũlcti Sed falſum eſt in vſurarum permiſſu publi- meruit fauores.& neceſsitati comparatur. 2. Jes 2 4 1 ret, homi cam verſari vtilitatem, aut ciuium ſuccuri c. fin. ibi neeeſsitas vel pietas. de ferijs. Il-. V œnerand neceſsitari, Nam cùm publiceẽ interſit, ci- lud non omittam, maiorem eſſe neceſsita- ᷑ Ce zurr,— nque ues eſſe locupletes atque opulentos,§. pe- tem Barbarica feritate in ſeruitutem ab- B.* Kretin 2 nul. inſti. de ijs, qui ſui vel alie. iu. ſunt.&§. ductorum omni ea, quam ſuſtinere, qui in zbom ne conſiderauimus. Authen. vt iudi. ſine quo- ciuitate degunt, coguntur. Hos enim, riachſtan. quo ſrffra fiant. cola. 2.& l. ſeruum quoque. quæcunque patiantur, viuere, illos pro nul- ſemperir 9 publicè. ff. de procu.& Bart. l.1. num. 25.& lis, l. quod attinet. ff. de diuer. reg. iur. as vſurased- ibi alij. ff. ſolu. matri. vſuris verò, vt ait antiq.& l. cùm hic ſtatus.§. ſi donator. ff. iterbomm Conſtitutio, c. 1. in prin. de vſur. libro de dona. inter virum& vxor. eſſe,& mor- ote,lbono⸗ ſexto. populi exhauriuntur facultates, vſu- tuis annumerari. ſeruitus enim, vt Domi- f de vet. rarum permiſſus erit conuenienter publi⸗ tius Vlpianusl.ſeririrutem. ait, mortali- c eſt, qu cẽ damnoſus, non vtilis. Sed nec ſuccurri tati comparatur. Igitur cùm redimen- uætuntu- ciuium neceſsitati, dicere quis poteſt, quin dorum captiuorum gratia& ſeruili neceſ trunt, quäl: augeri potius neceſsitatem.(Quantò enim ſitati liherandorum ſœnerare non licet, hoc mileriinml diutius fœneratoris pecunia vtimur, tantò priuilegium nulia ciuilis neceſsitas, mul⸗ ot daciu maioribus rei familiaris anguſtijs diſtringi- to, quam illa, minor mexeri debet. Hac xipboteim⸗ qhelenn) *2 axhulo

. 7. JNA?: 2/he e r d⸗

———