Teil eines Werkes 
[3] (1547) D. Ludouici Pontani Romani ... Lectura aurea & copiosa, super Secvnda Parte Digesti Veteris
Entstehung
Seite
161v
Einzelbild herunterladen

Xudo. Roma.in pꝛimam Infoꝛ. part.

9 Confeſſoꝛi alicuius fraternitatis diſciplinatoꝛum, quiſt

de oꝛdine fratrum minoꝛum, ſi deferatur bereditas,⁊ an⸗ te illam aditam efficiatur epiſcopus:cui acquiratur talis bereditas:

10 Monachus deputatus per abbatem in pꝛioꝛem cuiuſdã

beneſicij,ſi inſtituatur heres, cui acquirat:

u Acquiſita per monachum vnius particularis loci ſubie-

cti tamen alij monaſterio, cui acquirantur?

12 Acquiſita per monachum putatiuum, cui acquirantur?

Putatiuus monachus quis putatur?

3 Monachus exiſtens extra monaſterium, cui acquirat: 14 Zcquiſita per monachum vagabundum, cui acquirant᷑: 25 Acquiſita per oblatum, cui acquirantur.

1 ſ Doe 3 ſeruus eius, qui. nus =n intellectum Bar. ſeruus eius qui eſt omni⸗ no incapax, cõtemplatione ſui inſtitutus, ſi ma

numffus eſt, bereditatem recte adit:⁊ valet inſtitutio de

1eo facta. h. d. no. C Not. pꝛocedere argumentũ de parte

ad totum.⁊ econtra. Ad qdð. S. de rei vendic.l.que de tota. No.manumiſſionem in fraudem legis factam non va⸗

⁊2 lere. Item not. ex iſto text. poſito pꝛo vero intellectu

Bar.de quo.j. videbitur ⁊ dat not.lumitationes ad diuer ſa iura. Pꝛimo enim caſu, ꝙ dicitur capacitatem ſeu inca pacitatem ſerui conſyderari ex capacitate ſeu mãdato do mini. de leg. jl. ſi mihi ⁊ tibi..regula.l. debito:.. ſeruo. de lega.ij. Illud verũ in ſeruo inſtituto contem platione eius qꝛ tunc capacitas ſeu incapacitas ex perſona ipſius ſerui conſyderatur:vt hic eſt text. nota. Item ſecundo ad illud, quod dicitur ad hoc, vt valeat heredis inſtitutio: conſyderanda ſunt tria tempoꝛa pm..ſ alienum.§. in ex⸗ traneis. de her ed.inſti. cum ſimi.vcʒ ipſius teſtamenti, et alia de quibus ibi. Nam illud fallit in ſeruo, qui ſui cõtem platione inſtitutus eſt. licet enim tempoꝛe teſtamenti ca⸗ Par non fuerit acquiſitionis:attamen ſi tempoꝛe adite he reditatis pꝛopter manumiſſionem factus eſt capax, pꝛoce dit aditio. Item gl. ſol. pic ex benignitate. ſi hec glo. foꝛet vera, ꝙ non reſultaret coꝛrectio.d§. in extraneis.ſuffice⸗ ret enim inſtitutum tantum habilem foꝛe tempoꝛe adite bereditatis:non autem alijs tempoꝛibus:pꝛout requirit ille.. Equitas enim rigoꝛi pꝛefertur. C. de iudi.l.placuit. 5. de tranſac.l.ſi. Bar. autem dat aliam ſol. ad dicta iura. de qua dixi in notabili. Que an ſit vera, dubitandum eſt: ⁊caſus non tenet hic Jaco.de Zre.nec Ange. dicendo, ꝙ ille tex. debet intelligt in eo, qui non eſt capax omni mo⸗ do, ſed tantum in effectu: vt patet in eo a quo a fiſco, vt ab indigno hereditas aufertur. Pꝛo quo pꝛimo facit verbũ bic poſitum, capere ⁊c. coniuncta. l. aliud eſt capere. de ver po. ſigni. ¶Secundo tex. hic pꝛeſt upponit dominum po- tuiſſe iubere, quod non eſſet ſi omnino eſſet incapax here ditatis, vc nomine: effectu. Per que bic Ange. ſequens intellectum Jaco. de Alre. repꝛobat Bart. dicens intelle⸗ ctum eiuſdem diuinare:q in tex.non ſit aliqua mentio, an eius contemplatione domini, vel ſui ipſius, ſeruus fuerit inſtitutus. Item ⁊ pure,c hoc eſt foꝛtiſſimum argumentũ per Ange. ⁊ ideo Juriſconſi ul. pꝛocedit argumentãdo de co, qui eſt capax in parte, ad eum, qui eſt incapax in toto. Et certum eſt, ꝙ nunqᷓ erit dare incapacem in parte, qꝛ Pꝛo alia ſit capaxl.cogi..is qui ſolidum, ad Trebel.i ſi in nidei.de lega.iij.vnde ad hoc, vt pꝛocedat argumentũ ſeu cquiparatio neceſſe eſt dicere ſextum intellectũ, in eo qui incapax eſt in totum in effectu tantum, ⁊ non nomine nu⸗ Ho.Et pꝛo hoc recte colligitur argumentum foꝛmatum in gl. de.l. quod ab initio. in extraneis.quia hic non tra⸗ ctatur de validitate inſtitutionis: qꝛ a pꝛincipio valida fuit bm intellectum Jac.de Are.etiam ſi ſeruus non fuiſ⸗ ſet manumiſſus. VEt bᷣm hunc intellectum habes nota⸗ re ex hoc tex.ſi verbum bic poſitum, ſi nibil in fraudem legis referas ad teſtatoꝛem pꝛopꝛiũ. Quod ſiteſtatoꝛ in ſtituit ſeruum alienum, facit ſibi fidem a domino pꝛeſtari de reſtituenda hereditate incapaci, ſi ſeruus contempla-⸗ tione domini inſtitutus eſt:ꝙ tunc cum videatur in frau dem legis manumiſſus eo modo, quo ſi inſtitutus eſſet Dominus hereditas aufertur vt ab indigno:vt.l.ita fidei. de iure fiſci.⁊ pleneiin. l. ucius§. teſtamento. de legat.j, Eodem modo.quanqdo inſtitutus eſt ſeruns:licet manu⸗

miſſus ſit. Et hoc ſonant dicta verba, ſi referas ad teſt toꝛem non obſtante eo, qò dicit Bart.(Si autem rete ras ad dominum manumittentem, babes notare egre 1 duo ſᷣm eundem pꝛimum intellectum:ꝙ illud qdð deitae quicquid ab indigno aufertur, applicatur fiſco: Em l. 3 pinianus§. memmiſſe. cum ſimi.de inoff Cteſta. non tan pꝛocedit ex eo:ꝙ ex perſona ſua ſibi acquiritur, ſeq etiam in eo,qð ex perſona alterius. Secundo, ꝙ non tantun id qð acquirit ſed id quod doloſe acquirere omittit, yt 3 caſu illo manumiſſionis fraudulenter facte eidem acqyui⸗ ritur. Et ad hoc not.⁊ tene menti iſtum text. CAlterius 4 Pic Ange. repꝛobat †limitationem Bar. quam per hunc tex.ad.j.ſi depoꝛtati eruo.de leg. iij.dicentem. ꝙ depoꝛta ti ſeruo inſtituto ſᷣm eum hereditas fiſco acquirit᷑, ſi du⸗ rante depoꝛtatione heres depoꝛtati eſſet: nam illud ve⸗ rum ſᷣm Barto. ſi contemplatione domini inſtituti: fne⸗ rit inſtitutus ſeruus: ſecus ſi contemplatione ſui ipſius Ange. autem dicit Bar. nibil dicere, ꝙ ſi contemplatione domini inſtitutus foꝛet pure valeret inſtitutio:vt.d.ſide ꝑpoꝛtati. hereditas autem ſi viuente teſtatoꝛe eſt manumiſ ſus, aut dominns reſtitut. eidem acquiritur,ſ autem de⸗ poꝛtatio durauerit, pure poſt moꝛtem acquiritur fiſco, Aduertendum qꝛ videtur qs Ange non bene intelle⸗ rit Wart. niſi ego habeam lecturam coꝛruptam. Limita⸗ tio enim Bar. non tendit ad id, qò ibi dicit Ang. Sed ad id, an inſtitutio facta de ſeruo eo caſu. d.. ſi depoꝛtati. a/ luerit vel non:ſi contemplatione domini valuit:⁊ ab eo au fertur:ꝛ ſiſco acquiritur. Si contemplatione ſui ipſius:et tunc, q ſeruus non eſt capax actiue, nec paſſiue ipſius te⸗ ſtamenti de iure ciuili, cum it de iure ciuili: vt. Lteſtamen ti factio.de teſta.ad quod.l. quod attinet.de reg. iur. talis hereditas habetur pꝛo non ſcripta,⁊ venit bereditas ad venientes ab inteſtato pᷣm foꝛmam.l.vnice..j.de caducis 5 tollen. ille fuit ſenſus Bart. Item ar. hoc. d. Jo. ple⸗ ne diſcuſſit articulum, an inſtitutio depoꝛtati habeat pꝛo non ſcripta, ſed heres reputetur indignus: ideo aliquid tangendum vltra ea, que ipſe dicit. Et pꝛimo pꝛemitte gl contrarias in hoc argu. vnam enim in. lj. C. de here. inſti. aliam in.l.vnica.. in nouiſſimo.⁊ in.lij. in.l. eam quam. C. de fideicom. Que voluerunt talem inſtitutionem vali⸗ dam eſſe:depoꝛtatum tamen vt heredem indignum repu tari,⁊ ſic hereditatem ad fiſcum deuolui. pꝛo quibus ſm Jo.videtur eſſe caſus in.l. Claudius. ver.ſij.de his quib. vt indign. coniuncta.l.ſi quis viduam.j. de queſtio. vbi de iure illa pꝛo adulterio ſtatuebatur pena depoꝛtationis tamen in.l. Claudius.dicitur ꝙ depoꝛtato inſtituto here⸗ ditas aufertur, vt ab indigno. Si quis tamen conſyderet tex.d.L. Claudius. Non obſt. quod licet ibi fuerit damna⸗ tus, nõ tamen depoꝛtatus. Quod pꝛobo per pꝛimum ca- ſum legis eiuſdem:vt ibi Juriſcon.dicit, talem damnatũ teſtatum fuiſſe:ergo depoꝛtatus non fuit: quia ſi ilude ſet teſtamentũ non potuiſſet condere. Pꝛinatus eſt enim commodo iuris ciilis:vt.l. quedam ſunt.j. de pe ſic ill tex. videre meo non obſtat. Pꝛeterea in.d.jſi quis viduã. non clare pꝛobat iure Digeſtoꝛum pꝛo crimine adulterij ⁊ inceſtus:vnde nimirum ſipꝛo duplici cauſa eoꝛum deli⸗ cto impoſita fuit depoꝛtationis Pena. alleg.l.vim paſſam. Fꝓpꝛeſcriptionis.de adulte.de cuius intellectu vide plene Per Cyn.in.l. quamuis.co.tit.⁊ꝛ hoc modo reſpondet pꝛe⸗ fatus doc. ad.l.ſi viduam. Secundo pꝛo gl facit texin l.ſi in metallum. de his que pꝛo non ſcrip. bab.vbi dicitur ꝙ ſi damnati in metallum inſtituti ſunt, pꝛeter alimenta fiſcus aufert:quia ſunt ſerui pene. Tertia facit.d.ljde bere. inſti. vbi dicunt, ꝙ depoꝛtati pꝛobibentur capere,er go acontrario ſenſu:qꝛ reſultaret cõtradictio in illa.lab ſtinet. in ſeq. enim ver. illius legis dicitur inſtitutionemi lius depoꝛtati haberi pꝛo non ſcripta, quodnõ eſſet, ſiac⸗ cipere non pꝛobiberetur, ſic ad euitandam banc abſur⸗ ditatem licet ſtricte hoc verbum, capere. de verb.ſignill verbum capere.ſi tamen in hoc caſu ſumatur impꝛopiie. Quarto inducit pꝛefatus doc.l.ſi Titio rei.de lega.ij vbi in defectum inhabilium ad ſucceſſionem fiſcus admit titur. Ad quam legem reſponqe intelligẽdam foꝛe in de⸗ fectum inhabiliumeffectu:ſecus ſi ſint inhabiles nomine ⁊ effectu, quales ſunt depoꝛtati:quia tunc vẽdicat ſibi de cum.d.l.j. De cadu. tol. Et ideo his non obſtantibus ſe/

1 je 13 perioꝛ. inſtit. de leg.F. quenda eſt opi.gl.contrarie que eſt v leg ri

ntiſerunsh dungann f lnemtan, nciito inen daane lanama done,,jitidelegle nururalkit hiche larckinnetan nan 3 üirienmnb higog

erlvazisob ic üoihirtemandi rnſtiiaditumckhin

ro bccoridepottaths eſſet!

doninus:ncnantanqal rimoEthmbocniblobſtit yrtut Quetanenreſponſ cccdlunonſit arguendumde anedepottto ietun pipſe otollideportatiſernoomarim renüyterbocinre einſt ſerbociure Etſieaſententi umpotuitytinpraleg cvid ünſpondetd.BalindſCde anſerwoqideo bieſtper ſo duriſcorqaſaltim naturaliuren enckindominorqenullo mocot rzongiceturbonarinoine mnepalniſe, dnonobſtateit nbſenentia naturaleius penes rämdietumeſtinleungn riesTrni ditriponio utgackegpactiten ſeruicon rntirpaitredoninrocct eaaiiatenonautem pibabe ndidaaniſemoaſe no

anc non o

anegemmmizſenten ni macinun zſententi dubi