Teil eines Werkes 
[3] (1547) D. Ludouici Pontani Romani ... Lectura aurea & copiosa, super Secvnda Parte Digesti Veteris
Entstehung
Seite
27v
Einzelbild herunterladen

Zudo. Koma.in pꝛimam Infoꝛ. part.

lum queritur commodum vel vtilitas:vt patet in dictax. quotes.a.d.l.ſicut.verſus fmem. Item etiam nulla eſt cõ⸗ uentio, per quam in voluntate alterius reponitur facul⸗- tas diſponendi de rebus pꝛoprijs.a.de pact..nemo. Sed reſponde inhumanitatem ſen crudelitatem non ſequi: quoniam ita pꝛouidendum eſt: vt carceratis victus non deficiat quia etiam pꝛo criminali cauſa detentis non de⸗ negatur. imo ſi volenti ad illium afferre ſtratum, aditus negetur, iniuriarum eſt actio: vt patet in.liſi victum, ant ſtratumj.de re iudica.⁊..reo criminis. j. de ſolu.⁊ de hoc Cde epiſco.audi.l.iudices. Pꝛeterea ex hoc etiam ſe⸗ quitur creditoꝛis cõmodum:quia vel tedio carceris affe⸗ ctus ſoluet vel alius in eum pietate commotus, ad ſolu- tionem ſoꝛtis inducetur.⁊ conſequenter hoc caſu iſte car⸗ cer nõ erit penalis, ſed tedialis:vt ita dixerim, infra de⸗ clarabo. Secundo:quia ex hoc cred toꝛ non repoꝛta- bit commodum:cum in carcere exiſtens nil lucri acquire re poteſt. quod foꝛſan extra faceret: ⁊ad talem foꝛtunam deueniret:vt creditoꝛi ſatiſfaceret.Cum ig tur carcera⸗ tio non pꝛoſit, dicto reſpectu videtur renunciatio, ex qua hocſequitur, non tenere: cum ex hoc creditoꝛ veniat con- tra pꝛeceptum charitatis et humanitatis. Item.: quod debitoꝛ renuncians ſibijpſi inhumanus ſitr impius:arg. j. de appella.l.non tantum. Sed reſponde, quod cum car- cer qui aſſignatur debitoꝛibus debeat eſſe ſub lata, ⁊ uibe ra cuſtodia ad ipſum vſum hominum conſtitutus: vt di⸗ cit tex in dicta nemo carcerem.igitur conſequenter ibi operari poterit, vt ⁊ extra:⁊ ſic lucrari. Tertio: qꝛdebi toꝛ ſic detruſus, non poterit audire diuina, nec eccleſiaſti⸗

ca ſacramenta percipere pꝛo libito voluntatis: nec audi⸗

re verbum Dei, quod non minus affligit ipſum.j. qõ.j. in⸗ terrogo vos fratres.ex quo poterit foꝛſan deduci ad infi⸗ delitatem:igitur talis renunciatio, que pꝛopter bec po- teſt debitoꝛem deducere in deterioꝛem exitus ſalutis eter ne, non videtur poſſe iuramento validari. Ad hoc. xxij. queſtione.iiij.ſi aliquis.in dicto cap.cum contingat.6. ð. c. ſi vero.eodem tit.Sed reſponde hoc eſſe falſum: quia iſta carcerato etiam damnato ad ſupplicium vltimum, ſi pe⸗ tantur non poſſunt denegari.de peni.⁊ remiſſ.clemen.j.⁊ eodem titu.cap.cum in te.alias, quod in te.j.in cap. fin. de ſenten.excommu.in.vi.Eſt enim hec carcerat o ciuiliter conſyderanda, non autem inbumana. argumen. 6. de ſer. J.ſi cui. Quarto ſcqueretur ex hoc damnum reipubli⸗ ce, cuius intereſt homines diuites habere, atque ſeruire potentes.a. eodem.lj.l.cum ideo. ad finem.de bon. dam. ⁊ in authen.yvt iudic.ſine quoquo ſuffrag.. cogitatio. E t quia foꝛte huiuſmodi debitoꝛis ſeruitio indigebat: vnde in eius pꝛeiudicium talis renunciat io non videtur iura- mento validari poſſe.ad hoc.l.vltima.j. ad municip. Sed reſpondeo hoc caſu:cum reſpublica indiget, poterit a cu⸗ ſtodia carceris liberari.Cauſa enimvtilitatis publice po teſt ius pꝛiuatumn ledi.&. de euictionib.l. L ucius. 6 de rei vendica.l.item ſi verberatum.⁊ qnod not. Bart.in.l. An⸗ thiochenſium. de pꝛiui.cre. Quinto ſequerctur ex hoc pꝛeiudicinm vxoꝛis: liberoꝛum, quibus non poterit vite neceſſaria ſubminiſtrare:igitur ⁊c. In eoꝛum pꝛeiudiciũ non videtur talis renunciatio iuramento validari: vt in dicto cap.cum contingat.de pactis.quamuis.lib.vj. Sed reſponde has remotas occaſiones in conſyderat one non eſſe. Ad hoc gloſ.de homi.c.decetero.alias enim rare car cerationes reputarentur valide:quod eſt abſurdũ. Se xto:quia conſtringitur debitoꝛ per talem renũciationem ad quandam ſpeciem perpetue ſcruitutis: quia ad perpe tuam carcerationem:conſequenter etiam carcer iſto caſu erit pena:vbi debet eſſe cuſtodia:vt.a.dixi. Sed ad hoc reſpondeo multipliciter. Pꝛimo:quia carcer iſto caſu non eſt penalis. vide per eũdem in deci.ſuis deci.dcclxvj. ⁊ allegat l. aut damnum. ſi licet j. de pe. vide no.in. l.cos. in.. ſuper bis.de appel.Sed tedialis.ideo enim immitti⸗ tur vt tedio affectus creditoꝛibus ſatiſfaciat. Eld hoc qð dicimus in ſimili, ꝙ miſſio in poſſeſſionem ex pꝛimo de- creto, qnamuis largo modo ſiat contra contumacem in eius penam:vt.l. ſatiſq;. 3. de in ius vocan.tamen pꝛopꝛie ſit aduerſus eum, ad inferendum tedium, quo affectus ve niat coꝛam iudice reſponſurus:vt.l.is cui.in pꝛinci.j.vt in poſſle Sa. ⁊in. c. quoniam frequenter.. in alijs. j. vt lit. non conteſta. Secundo, quod quamuis ex hoc tacite reſul⸗

tet conuentio de carcerando, quam ſupꝛa diri lidam:tamen hoc non conſyderatur ad unafüns inna, nunciationis: quia illa venit in eius conſec iditatem G clarum eſt, ꝙ alias pꝛohibita poſſ unt ven remit tiam permiſſi:vt.l.jj. de auth. tut l.in mociic 4 onſecnen emp.l. quedam.j.de acqui.rer.do. in. cper 3„otrab. in gloſ.ij.vbi concoꝛd.qui fili ſint legi. CT. eneradilen ipia carceratio ſit ſpecies ſeruitutis:vt dicta qus bo.cum ſpeciem libertatis infringat:yt dee J de liher men ſufficit, ꝙ pꝛopter hanc nõ fit ſeruus crec Titoty Poc reperitur.l.cautum.Sed ſeruus/yt ita dir dorisgus carceralis quod ſentit, donec ſoluit. Et iſta ſcan in tiij iure permiſſa ex quo permittit carcerationem eudel 1 mo carcerema.d. l.j. qui bo. ce.po.⁊ per hocetiaj mn detur ad caſum.l.ob es.C. de act.⁊ obli. Illa enmn repon ob es alienum nõ poſſe compelli debitoꝛem creal den nire:eſt intelligẽda cum iure ſeruitutis anto dſe pꝛia ex pacto debitoꝛis debitoꝛem vult compeller eſſbja ſeruiendum, quod quidem eſt pꝛobibitum:quia 3 biac nibus libertas tolli ſeu ledi non poteſt:vt d. ub ri de libe. cau. Secus ſi iure cõtractus ab eopetat Fenni operarum: quia quemadmodum ipſe operas ſiuas dun locare alteri:vt.l.qui operas..l.in operis S locn pariter videtur, quod ⁊ creditoꝛi.( Pꝛetereae 35 3 cto reſultat facultas carcerandi authoꝛitatepnbit 3 3 caſu permiſſo, quod eſt licitum: vt in dictoſ man 4 l.nemo. cum ſi. Queſtio autem pꝛimain— tat de carceratione authoꝛitate pꝛopꝛia pꝛuati cij eſ non permiſſo: bene veritas eſt renunciationen eſſ 8 dam, etiam ſine iuramento:⁊ hoc videtur poüri pi mo quiatres ſunt caſus. Pꝛimus, ꝙ quandoq ms renunciat iuri pꝛo ſe introducto ob reuerét amperſonea tunc renũciatio eſt inualida.⁊ ita eſt caſus hic. Qun doq; quis renunciat iuri pꝛo ſe introducto ex aatnac tractus, velactionis: ⁊ tunc etiam renunciatio valicaã de pac.l.ſi quis crediderit.j.de regu.iuris.ſi conuenrt Quandoq; quis renunciat iuri pꝛo ſe introqucto aia ge,pꝛopter quandam equitatem ſeu humanitatemyt caſus noſter in ceſſione bonoꝛnm:⁊ tunc renunciatio ra da.de regu.c. ſtatuimus.⁊.c. ad apoſtolicam. Cde paais ⁊de epiſco.⁊ cleric.l.ſi quis in conſcribendoa. S.in eoden tit.l.pactum inter heredem.⁊ quod plene not.gloſodinn authen.vt ſine pꝛohib.matres debi..pꝛoptereain ven ſenatuſconſulto.⁊.c.ſi diligenti.de foꝛo compe. Seam do qnia renunciatio iuris non tendens contra boncsmo res:regulariter eſt valida:vt in dicta.l.ſi quis in conſibẽ do.⁊ dicta.l.pactum inter here dem.ſed hec eſt buvſno⸗ di:vt patet:quia non babet perpetuam cauſam pachidi tionis. Quoniam plures ſunt caſus, in quibus qys non poteſt bonis cedere. Quoꝛum duos ponit hic Pan alios ponit Bald. in. lj. C. qui bonis. ⁊ Angelin.lis qi bonis.j. de ceſſio. bo. Quibus duos ego addo. Pꝛimus babuit inducias quinquennales: quoniam tuncexcui tur a facultate cedendi:vt.l.fina. C. qui bo.( Secundus ſi poſt publicationem bonoꝛum ſuoꝛum facultasſibi co ceſſa fuerit a pꝛincipe recuperationis eoꝛundem:quoniã ſi ad euitandam creditoꝛum vexationem relit tuncbonis cedere, non poteſt:vt eſt caſus ſingul. quem ſolus egono- tojj. de ſen. paſ. in. l.v. ad fin. Tertio non reperitur inſe bec renũciatio pꝛohibita:ergo in dubio debet ctſcri pcy miſſa.S.quibus ex cauſis maio.l.necnon..quod cissde pꝛobatio.l. ab ea parte.⁊ quod plene not. glo hasregilis diſcutiens in.c.inter coꝛpoꝛalia.in verbo, quod non inue- nitur.de tranſactio. Quarto quia cum taciti: expu eadem ſit virtus:vt.l.cum quid.3.ſi certum petalquia ceptum.C.locati.z⁊.l.triticum.cum ſimi.j.de verbocblba, ergo ſi valet renunciatio tacita, que reſultat er benefch inducie quinquennalis:vt dicta.l.fina. C. qui bo. Parita⸗ tione vel maioꝛi dicendum valere expꝛeſſam. quod qn dem limitat Fᷓederi. in pꝛeallegeto conſilio: niſi mam ſta ⁊ notoꝛia ſit paupertas ipſius renunciantis: cum ſpeno lucri in futurum, puta:quia decrepitus:⁊ ſimiliter cu 3 negat ua, quod alius pꝛo eo ſoluit: quoniam tunc ce den poterit renunciationi, non obſtante tanquam innatiar quemadmodum pꝛopter inhumanſtatem inualicum 9 iuramentum, quod filins pꝛomittit alimenta non derin

jfirma SPecu in titu. aui fliſ fint legit.ſive vt ſierifirmat Specu in titu qui flijſint lesit i pone.

te poo⸗

rüfundeguch 3 un genrisah 4 umtaſcmn atana natscſegetacane grttanatmiin Lrrnonpattänerdt doskancretackac lcetſtaädenuswdca Anärinadäntde vrdicticrs e- tsbisnbialegtte y vorrbo ſegatſtin tmet Dmraxionbusd wnobſkxradlietdep. er qonianilaratoi duromarrinonio, yt d boreſſeraicum ſiadſt rs erzo abſque cauſ Peetrreailabonainca drmelormosautemin fturdeteriormaͤece acherans Hulleldeg rosdeneggetSelcc facunckquodmxride trononiamtmepſetn weindicummebherte uügutnnen ſeenuBertaeGullel rrattigpunrimiite mendusdarfcjſ n Raäusſt eräoynd, nnzänacanni