Teil eines Werkes 
[3] (1547) D. Ludouici Pontani Romani ... Lectura aurea & copiosa, super Secvnda Parte Digesti Veteris
Entstehung
Seite
19r
Einzelbild herunterladen

Mlfarae tig

n⸗ l Kancatur. nerae A

eriſte

2 ſdo ſt perita Iorn 8 Nrum quandode f

eecna uesha — laeed aſde ferſii edesnnon cedle ge, infrucuu eſſe non diamn. Wuges dinffo ſeclue. eodem quod tcur diuſfoft iter onua mco alieno Qualtera Iſ theſauros inſiderh qui rer. domi Cdetbii tore.5 de rei penalnoft TNo in g ſivir inintn cer. ontinuo allegerge ddlicet inciſum ſtrona indum deterioxemfeert: srei dot alis dominug m es pomiferascedere it rn quem ſequitur Var fur. ceſa. Quod enpuj rboꝛesfructfferasnonge lé cſt in fructnariotyrr usſcq de vſufruc Jin audẽ g cöductorj deini idere ex eo arbolespot paratione Alegtgnd m. qui tamen boc won yi verbo materinm mten me ſequitur dliten in gſaluiſſe aleganco en oſanc.ccc pſ puplai fuerit deteriocacutte feuch, quod mocmiii i eccleſte n auten glu tur daut qnitnfiif tund empbi Sclun dat rins piusdenn, funcum dettna nocadunt à ure ſ 1 mnc; aduocstmnnenn,

an in locum cadentium teneatur alias ſi ubſtitnere: R eſ⸗

ſponde, quod ſi vi tempeſtatis ceciderit, non tenetur: ſe⸗

cus autem ſi pꝛopter vetuſtatem, vel alio caſu ſimili: vt de

pꝛimo eſt caſus. C. de vſufrucl.arboꝛes. De ſecũdo in.d.

Lagri.⁊ inſti.de rer.diui..ſed ſi gregis..⁊ vindemiarũ. Et bec omnia multum notanqda ſunt tanq; decidẽtia ca/ ſum, qui accidit in pꝛemiſſis in perſona emphyteote, vel fendatarij. In tex.ibi/ſi arboꝛes cedue ⁊c. Poſſunt er

go cedue cedi:qꝛ in fructu ſunt. Sed qñ: dic enim oẽs arboꝛes cedue, ſunt quo ad inciſionẽ mature: qm̃ ſi que⸗ dã mature, quedã nõ:nõ ſit inciſio maturaru, ſed debet ex pectari maturitas immaturarũ:vt de pꝛimo eſt caſus in Lex ſylua.ſm vnam lect.a˖.de vſufruc. Se ſecundo eſt tex. ſing.bm vnam lec.eo.tit..ſed ſi glandes.Fᷣ allit tamen hoc in oliua, que etiam immatura cedipoteſt, eo: quia maio- rem fructum pꝛoducit,qᷓ; matura:vt.j.ſi abſente.ſin. eo. tit licet non ita bonum. Ideo domino contra immaturã ipſamlegem ZAquilie actio datur.ã. ad legem Aquilll.ſ ſeruus ſeruum§. qui immaturam. In tex.ibi, ⁊ impen

6 ſa ⁊ nõ eſt ei pꝛeſtanda ⁊c. Supple quatenus facta eſt pꝛo

inciſura lapidis, qui renaſcitur: quoniam illa deducenda eſt exlapide, qui eſt in fructu, tanq; impenſa facta pꝛo quolibet alio fructu querendo: vt.l. fructus.. eo.⁊..iij.. generaliter.j.titu.pꝛoxi.quatenus autem eſſet facta pꝛo reperiendo lapidicinam, illam ab vxoꝛe pꝛeſtatur viro, tanqᷓʒ impẽſa vtilis: cum pꝛopter eam fundus ſit reddi⸗ tus fructuoſioꝛ:vt l.ſi..de fundo dota. Et quod ad eam repetendam agitur actione mandati, vel negot geſto. vt j. ead.l.§. impendia. in. l§. ſed nec ob impenſas. C. de rei vxo. actio.Et ſecundum hoc, caſus in iſto verſicu. non mutatur:pꝛout vult gloſ.quod communiter doc.ſequun tur. In tex.vel cuiuſlibet alterius materie c. Supple

10 † ſyluarum. m gloſ.que ad hoc alleg. li..j.ſ. qnòd cu-

iuſq; vniuerſi. Sed illa hoc non pꝛobat. Ande allega tu tex.not abilem in.l. magis puto.in pꝛincj.de rebus eoꝛũ. qui tex.eſt ſiigularis ad pꝛobandum hoc, quod gloſ.di⸗ cit ſeʒ quod fructus ſalinarum exiſtentinm in locis pꝛina tis pertinent adſdominos locoꝛum licet exiſtentium in lo cis pꝛincipis pertineant ad pꝛincipẽ:vt eſt text.in.c.j.que ſint regal. in vſibus feudo.Eỹt ita conſului in ardua que- ſtione apud Nolterras, licet quidam cõſuluerunt oppo ſitum. per text.in.dꝛc.j.non aduertentes, quod ille loqui⸗ tur cum ſaline conſiſtunt in publico, ſecus cum in pꝛiua⸗ to:vt eſt gloſ.hic.⁊ tex.notab.in dicta.l.magis puto.ynde quod dixi obtentum fuit. In text.ibi, niſi talis ſit, vt lapis ibi renaſcatur ⁊c. Ponit ergo tex.notabilem regu lam ad cognoſcendum, quid in fructu eſſe dicatur, ſcʒ yt dicatur illud, quod inciſum renaſcitur. Alibi autẽ dicit tex. in fructu eſſe id, quod ad vſum hominis inductũ eſt: vt.j.in fructu.j.de vſufruc.lega.⁊c. Hoc decidit hic Bar. ⁊ in.l. quedam.§. nibil intereſt. 5. de edend. Quod quãuis vxoꝛi maritus legauerit vſumfructum omnium bonoꝛũ ſuoꝛum, nihilominus eius loco non ceditid, quod perci⸗ pitur mercede inſtrumentoꝛum, que ſumuntur eypꝛoto- collis ipſius mariti, qui foꝛte notarius fuerat, eo: qæ mer- ces illa ſemel exacta, iterum non renaſcitur: cum nõ ſit ve riſimile ei cui redditum eſt ſumptumillud perditurũ: et ſic mercedem iterum debitam futuram. Sed aduerte: qꝛ mirum eſt quomodo tantus doc.ita vchementer erra⸗ uerit. Dicit enim contra caſum rotũdum inl. vxoꝛi. la.ij. in verbo, item Calendarij vſuſtructus ⁊c.j.de vſufruc.le⸗ ga.Ibi enim eſt text. qð facto vxoꝛi legato generali vſuſ- fructus bonoꝛum debet ipſa habere vſumfructum Ca⸗ lendarij, ergo vſumfructum pecunie exacte ex eo nomi⸗ ne debitoꝛis deſcripti in Calendario mariti, ⁊tamen nõ eſt dubium, ꝙ pecunia illa ſemel exacta non renaſcit᷑: qꝛ bona ſides non patitur, vt ſemel exactum iterum exigat, vt in regula iuris, bona fides. Secundo ad idem tex. in. l. vroꝛis.la.j.eo.tit. Tertio:qꝛ vſufructuario non ſolum ce⸗ dit lucrum fructuũ, ſedetiam pꝛouentuum ſeu obuentio- num quaruncunq; ex bonis teſtatoꝛis pꝛouenientium:vt vſufruc.leg.s.de vſufruc. Sed pꝛouentus nomine inclu ditur etiam illud, qò ceſum ſeu exactum non renaſcitur: vt. j. dicam:igur ⁊c.Et hanc opi.ſequitur Bal Pic, licet nibil alleget, ⁊ etiam in l ij. C. de fruct.⁊ lit.expen. Aln autem dictum Bar. poſſit eſſe verum, caſu quo legatus eſſet vſuſfructus omnium bonoꝛum pendet ex eo, quod

Soluto matrimonio. 19

pouit gl.in.l.ſi quĩs ita. S. de vſufrnc.⁊ plenius ipſe Bart.

12 in.l.fundum Trebatianum. de vſufruc. lega. Zlttende

tamen:qꝛ multoties † in contractibus ac conceſſionibus verba hec tria inſimul cõiunguntur, ſcʒ tructus, reditus, ⁊ pꝛouentus.Que ergo inter hec eſt dufferẽtia, dic qð fru⸗ ctus pꝛopꝛio ſnmpto vocabulo,ille eſt qui ceſus renaſci⸗ tur. hic eſt caſus. Reditus etiam idem, ſed magis gene- ralis eſt eins appellatio in hoc tantum, ꝙ quamuis par-⸗ tus ancille non veniat appellatione fructuum: vt.l.in pe⸗ cudum. 6. de vſur.l.vetus.. de vſufruc.inſti.de rer.diui.ſ. partus. tamen venit appellatione reditus in.l. Paulus reſpondit..j.ʒ.de vſufruct.⁊.l.deducta.g.hereditatis.cũ ibi notꝗ. ad Treb. Habẽt Canoniſte glin. c. gener ali.de elec. lib. vi⁊ ponunt eam moder.in.cſi quis tua.de reſcri. eo. libꝛ. Aerbum pꝛouentus idem, ſed eius appellatio eſt omnium generaliſſima: de quo quidem verbo Legiſte habent ſolum text.tres.vnum in.l.magis puto..ne paſ⸗ ſim.j. de reb. eoꝛum. Alium in.dl. vſufruct legat.⁊ alium in. lj. ã. de exerci. Quartum adde in l.vſure. C.de vſuris.

Item inquatum ibidem poſui:quid veniat appella⸗

tione fructus. Adde an facultas dãdi rem in pignus,fru ctus ſit:⁊ certe ſic:vt eſt tex.in.l.ſi.ð.de vſur.⁊ inj. fructus. de reg. iur.licet contrafaciat.C.de vſufruc.l.intereſt. Sed

14 ſolue, vt ibi in gl. Item † quid in feno:dic idem: vt in

l.pꝛecium.j.de verb. ſigni.⁊.l.ſi abſente. in fi. 3. de vſufruct. Idem etiam in palea:vt not.Specin tit.de deci..j.ver. fin. ar gu.l.ſi fructuarius meſſem.ibi,dum dicit ſtipulam. Sed iſti non declarant, quid hec ſint. Solum autẽ Inno. reperio declarantem qui in. c.paſtoꝛalis. de donatiõ.dicit verbum pꝛouentuslucra vndecunq; pꝛouenientia inclu dere.Et ad declarationem dictoꝛum verboꝛum diligen⸗ ter tene menti. In gloſ.ſuper verbo, tenebitur. ibi, vel

15 ſuper. l. Aquilia. Hãct impꝛobat Dy. ⁊ Bar. qæ cum ma⸗

ritus ſit dominus reidotalis: vt.l.in rebus.C.de iur.dot. ergo ratione damni per eum in ipſum illati, non compe⸗ tit lex Aquilia, que non contra dominũ, ſed domino com petit: vt.l.item Aldela.§. legis.. ad leg. Aqui. Hec obſt.. ſi cum maritus.in glo.allegatus.qꝛ ibi vxoꝛ damnum de⸗ dit in rebus pꝛopꝛijs marit i:hic autem maritus in ſuiſ⸗ met. Et ita etiam ſoluitur cõtrarium de.l.j.in eo.tit. Bal. autem ſaluat gl.dicens, ꝙ contra maritum habentem in dote dominium qualiſicatum, competit vxoꝛi ſaltim vti⸗ lis Aquilia. arg.l. ſed ſi pꝛopꝛietatis. iuncto..ſi.l.pꝛeced. ⁊l. ſed ſi ipſa.S.ad leg. Aquil.(Tu aduerte:qꝛ videtur vxoꝛi aduerſus maritum nulla Aquilia competere, eo: quia conſtante matrimonio inter coniuges nõcompetit penalis actio:vt eſt caſus in.l.ij. C. rer. amot. Sed illa eſt buiuſmodi:igitur ⁊c. Sed ſolue tenendo Bald. quod iſto

caſu Aquilia immutat naturam ſuam:q omni caſu quo

alege penalis actio datur, inter cõiuges reſtituitur, ⁊ de⸗ ſinit eſſe penalis. Caſus eſt valde notab.3.de ſer.coꝛrupt. Lvlti. In gloſ. ſuper verbo, alieno. ibi, contra nos, qui dicimus maritum rei dotalis ⁊c. Quomodo maritus in⸗ telligatur: dic vt habetur in legibus allegatis in gloſ. in Iſciendum.ſi fundus..qui ſatiſda.cog.⁊ in.l.quamuis. S. de iure dot. In ea.ibi, non † autem expꝛeſſiua veri⸗ tatis c. Quãdo hec dictio quaſi, ſit nota impꝛopꝛietatis, ⁊ quandd expꝛeſſina veritatis:dic vt plene not. Barto.. eodl.ſi ante. Cui adde tex.l.iij. 6. de condic.ob cauſam.in pꝛin. In gl. ſuper verbo, eam. ibi, ⁊ ſic mutat caſum c. Iſta communiter tenetur. Sed clarioꝛ eſt lect.quam de- di in tex. In ea.ibi,tunẽ de dolo ⁊c. Iſta communiter repꝛobatur, eo:q hec actio eſt famoſa, illa autẽ inter con iuges non competit:vt in.d.l.ij.C.rerum amo. Pꝛeterea competit f conſtante matrimonio contra vxoꝛem iſto ca⸗ ſu ſmdoc.marito actio ad exhiben.⁊ iniuriarum:vt.lqui pendentem. 3.de act. emp.ergo nõ competit de dolo, per regulam.ljH. ait pꝛetoꝛ.cum ſimil.. de dolo. Quod tamẽ de actione iniuriarum dicunt, mihinon placet: qeilla fa⸗ moſa eſt:igitur ⁊c.vt in.d.l.ij.vnde veritas eſt, ꝙ eo:qꝛ im penſa fuit vtilis, cõpetit negotioꝛũ geſtoꝛũ actio, vel man

18 dati:vt in.d§. ſed nec. in.d.. impendia. Cogitabã ta⸗

men, an contra maritum incidentem in fundo dotali ar⸗ boꝛes fructiferas cõpetat interdictũ, ꝙ vi autclam:quod contra ita incidentẽ generaliter cõpetit:vt in.l.ſi alius.. non minus.s. qð vi aut clam.⁊ certe videtur ꝙp non: quia quamuis hoc interdictum non inducat infamiam iuris:

c iij