Teil eines Werkes 
[3] (1547) D. Ludouici Pontani Romani ... Lectura aurea & copiosa, super Secvnda Parte Digesti Veteris
Entstehung
Seite
11r
Einzelbild herunterladen

Sonät Ddationige

1 1

1

deli tntorem guj in apillo debeneaändi anfſcautio irtonn i llegtis per veftu vnunt ſpeclaltats Jludtamennooiii Iam ſufficrreintallgrr ventumfgeritret ſiemn noniam umenon pern reſtandumerteſtter ſin at. C de boautpo iuali

mulierem dot antem: non gaudeat beneſicio, neconue- niatur vltra quam facere poſſit: in hoc eſt valde no. ham ratio, eo: qnia igitur marito datur hoc beneicium, cum agit mulier:eſt, q inter eos mutua ſocietas aliquic debet pꝛecipuum inducere. anc rationem ponit tex in l.ſi vi⸗ ro.j. eo.l ex diuerſo. ver. item ſi mulier.ibi, ſicuti cum ſocia fuerit, ⁊c. Sed bec ratio ceſſat in dotãte extraneo:igit᷑,:c. Quid autem ſi maritus mandato vxoꝛis ſe dotantis alteri pꝛomittat dotis reſtitutionem: an tunc dicto gau⸗ deat beneſicio:recurre ad tex.iuncta gloſ.j.eo.l.ſi pꝛetor. In eadem ibi ſed mulier aget inquantum facere⁊c.

46 Sentit t hic gloſ.quod de iure.ffexce.quod maritus ab

vxoꝛe conuentus actione ex ſtipulatu, dicte exceptionis beneñcio gaudebat:quod eſt falſum:quia hic fuit nouo

47 iure. C. introductum:vt.d.l.vnica S.cum autẽ. In t ea⸗

dem ibi, quomodo creditur fieri pauper. Ho. gloſ.quia id quod dicitur aduerſam hominis foꝛtunam eſſe in con⸗ ſyderatione:vt in ſacramenta.cum ſi. quod plene not. in.l.diuoꝛtio. 3.de nego. geſt. pꝛocedit, niſi pꝛeſens ſtatus rei vel perſone dirigatur in aduerſam foꝛtunam: quia tũc illa conſyderabilis eſt. Ad quod. S.de mino.l. verum.. ſi

48 locupleti. In eadem ibi‚ loco periculoſo,ſunt ⁊c. Da

bent quidam glo.hic verbum, puta in mari. ſi ſic eſt. Hot. admi.quod habens res ſuas in mari, dicitur habere in lo co periculoſo.vnde marito poteſt dici, in illo allegari ſuſpicio paupertatis: ad hoc iſtam glo.quotidie allega⸗ mus. Pꝛo qua tamen do caſum de offi.rec.pꝛouin.l.ciui- tas. In eadem ibi.C.de nouatio.lj.⁊c. melius poni⸗ tur i. nec cred itoꝛes. C In eadem ibi, ſo. vt ibi. commu nis ſo. vt hic per Bar. eſt, quod ſit in dote ſpeciale. Ego ve

49 ro ſequoꝛ t ſentẽtiam Petri dicentis, quod poteſt ex iu⸗

ſta cauſa creditoꝛ debitoꝛem ſuum inuitum alteri delega⸗ re:maxime,ſi nibil hoc noceat. per iſtum tex. Et ita limi- tatur.d.l.nec creditoꝛes.cuius dictum ego cõfirmo ea ra⸗ tione:qꝛ ſi poteſt creditoꝛ debitoꝛem inuitum ex iuſta cau ſa compellere alio loco ſoluere, qᷓ; conuentum fuerit:vt eſt tex.ſin. ſecundum ver am lec.in.l.vſuras.C. de ſolu. MPari⸗ ter quoq; eum inuitũ poterit alteri delegare ex iuſta cau⸗ ſa. Pꝛeterea, ſi iuſta ex cauſa poteſt debitoꝛ creditoꝛem compellere ad recipiẽdum in ſolutum aliud, qᷓ; quod ipſe deait:vt eſt caſus no.in.d.aut᷑.hoc niſi.C.de ſolu. Parira tione, vt equales ſint contrabentium conditiones, debe⸗ mus dicere creditoꝛem iuſta ex cauſa poſſe inuitum debi toꝛem alteri delegare. In eadem ibi, reſpondeo, vt ha-

itt cpervuiirri.qatdi 5o beat inſtrumentum ac. Ho. glo. quod ſicut debitoꝛ com-

de quain.Odoaräns vo ſuſpecnsinpinn mäumadcapturam ii pico dedet iſcheer em moventes credtod re veliniuſtitiam Orl tur ſuſpitioperwunſte dionirepugnans⸗enin d ad pvobmmdun iit nterno.Cpra Balinr at. antenup ſumptod athen minoes(qut ne ſtin mocicanpun legaretur ſopicoci tem:nechtamannig nam⸗ceftenonckti⸗ bitroibi ſinlgna tiſcia cogan bitei zs cauſanötanigt,

pellere poteſt in actu ſolutionis creditoꝛem ad faciẽdum ſibi inſtrumentum liberationis iure retentionis:vt l.ſi pu pillus. iuncta gloſj. de nouatio. vel ſolutione facta eundẽ ad idem cõpellere iudicis officio: vt in aut.de colla..iu⸗ bemus.⁊ll.ſicut datam.C.de libe.cauſa.in.c.ſigniſicauit. de teſti. cum ibi no. in glo. Et no. Spec.in ti.de inſtr. edi.. poſtquam. verſic.quid ſi ſolui. Ita poteſt creditoꝛ cõpel⸗ lere debitoꝛem ad faciendum inſtrumentum ſibiobliga⸗ tionis pꝛobatiuum.circa quod dicit Bart. in.l.ſi finita.. eleganter.j.de dam. infec. quod aut poteſt creditoꝛ ad de- bitum agere ſtatim: tunc debitoꝛem ad pꝛomittendum per inſtrumentum, non poteſt compellere: vt. l. hoc ſena- tus.Kj. ð. de vſufruc. ea.re.que vſu conſu..l.ſi mulier.3.de condi.ob cauſam..l licetH.j..de iure dot. Et idem ipſe tenuit inlſi quis accepto..de condic.ob cauſam.Aut poteſt creditoꝛ ſtatim agere: tunc non poteſt aliter com⸗ pellere debitoꝛes ad faciendũ inſtrumentum, qᷓ; ſitimea- tur de moꝛte teſtiũ, vel de futura eoꝛundem abſentia.in.l. tamen, ad hoc allegat. Tu circa pꝛimum aquerte: quia il- lud fallit cum eſt debitum ex vltima voluntate: quoniam ⁊ſi de pꝛeſenti ſit debitum:nihilominus locum habet di⸗ cta compulſio. Ad hoc text.notj. vt le. no. cau.l.etiam de pꝛeſenti. Secundum vero membꝛumeſt dubitabile, eo: quia non videtur habere creditoꝛius cogendi dicto caſu: cum ſuperſit ſibi remedium aliud, ſcilicet faciendi exami⸗ nare teſtes ad rei futuram memoꝛiam.iuxta no.in aut.ſi quis ab aliquo.C.de teſti..l.m. l. Aquilia, ii deletum. 5. ad leg. A qui..c.quoniam frequenter.vt lit. non conteſt.a. d. c. ſignificauit. Sed reſponde, quod remedium hoc, illud excludit: vt patet in reo, qui etiam dicto remedio vti po⸗ teſt: tamen creditoꝛem compellit ad faciendum libera⸗ tionem inſtrumenti:vt pꝛedixi. Illud autem eſt in dubiũ,

Sluto matrimonio.

quod creditoꝛ faciẽs debitoꝛi apocham de recepto, com- pellere poteſt debitoꝛem ad faciendum ſibi inſtrumen⸗ tum, qualiter id quod recepit, erat ſibi debitum:vt.l. ſi plu res apochis.C.de fide inſtrum. C Similiter eſt certum,

51 quod ſi inſtrumentum liberationis per creditoꝛem de-

bitoꝛi factum, eſt perditum, vel vetuſtate conſumptum: fieri poteſt compulſio,vt illud renouetur:vt habent Le⸗ giſte gloſ.C.de diſcuſ.l.ne caſu.lib.x.j.de adminiſtr. tut. chirogra. in aut.de here. Fal. in pꝛinci. eſt caſus in.c.

52 fin de ſide inſtru. C An f autem debitoꝛ, cum ſoluit poſ⸗

ſit compellere creditoꝛem ad reddendum ſibi inſtrumen⸗ tum debiti: dic quod aut illud eſt debitoꝛis pꝛopꝛium: poteſt compelli per rei vendicationem, vel ad exbiben⸗ actione intentata.C.ad exbi.l.fi. Iut non eſt eins pꝛo⸗ pꝛium: tuncſi debitoꝛ offert creditoꝛi ſe facere inſtru- mentum continens qualiter id ſoluit, quod erat cauſa debiti: poteſt creditoꝛem ad illud reddendum compelle/ re condictione ob cauſam:vel ſine cauſa. C. de condi. ex.l. diſſolutio.alias autem non:cum interſit creditoꝛis penes eum eſſe in ſtrumentum debiti, etiam poſt ſolutionem. Ad hoc,vt pꝛobet ſibi ſolutum fuiſſe debitũ: vt.j.de fur. l. qui tabulas..l. fullo, vel ſarcinatoꝛ. ad fi. ideo tempoꝛe

creditoꝛ, etiam facta ſolutione compellere poteſt aliũ pe⸗

nes quem eſt inſtrumentum debiti, ad illud ſibidandum: 5z vt. ð. ad exhib.l.ſolutione.vbi eſt tex.no. An autẽt age⸗

re poſſit debitoꝛ, vt creditoꝛ ſibi reddat inſtrumentum continens obligationem, que effectum non habuit:dic ſic.C.de condi.ex.lj. vlti. C. de non nume. pec.l.quaſi..l. ſub ſpecie.C.de poſtul. In eadem ibi/item quo iure co get ⁊c.vide ad.q.hanc.l.ſi vſuſfructus nomine..vſufruc. quemadmo..l. hic ſenatus.§. j.3. de vſufru. ea.re. que vſu. In glo.ſuper ver.ſit. ibi, in aduentitia ſola filia agit, ⁊c.

54 Eſt ergo ſent entia gloſ.per aut. quod locum in ea al⸗

legatam: filiam, quamuis in poteſtate etiam ſine patris

conſenſu agere poſſe ad repetitionem dotis aduentitie.

quod eſt in dubio verum matrimo. conſtan. quod ea ra⸗ tione demonſtro: quia in aduentitijs, in quibns patri non poteſt queri vſuſfructus: filia quamuis in poteſtate pa⸗ tris exiſtens, legitimam habet perſonam ſtandi in iudi⸗ cio ſine patris conſenſu. ſecundum communem opinio⸗ nem poſitam inlcum non ſolum§. neceſſitate.C.de bon. que liber. Pꝛo qua habetur caſus in.c. ſi annum. de iu⸗ dicijs.lib.vj. Sed conſtante matrimonio vſuſfr. dotis ad⸗ uentitie non poteſt queri patri: cum ſit penes maritum pꝛopter onera matrimomij: vtl.ſi is qui Stichũ.. ſi dos. cum ſimil.6.de iure dot.igitur ⁊c. Soluto autem matri⸗ monio, quo in caſu non loquitur dicta aut. quod locum. hoc eſt dubitabile. quidem credo filiam agere non poſſe ſine patris conſenſu. quoniam tunc ceſſat ratio ſupꝛadi⸗ cta:cum apud patrem illius dotis ſit vſuſfr. ex regula.lj. C.de bon. ma..l.cum oportet. C. de bon. que liber. vnde ſuccedit regula: vt in aduentitijs, quibus pater habet vſumfr.apud ipſum ſit exercit iun agendi defendendi: non autem apud filiam, niſi ex patris conſenſu: vt dictal. cum non ſolum§.vbi autem.. d..j. Nec obſt. d. aut. quod locum.quia vt ex ea ad.l.C. relata clare colligitur, quod illa loquitur matrimonio cõſtante:quo caſu ſecus eſt pꝛo⸗ pter rationem quam dixi. An autem conſtante matri⸗ monio ſit penes patrem vſuſfructus dotis filie, mariti: alia queſtio eſt: in hoc ſequoꝛ Bart. eam ponentemſ.re⸗

55 rum amo§.verum.§½ quoties. In eadẽ ibi, vel ſecũ⸗

dum Joan.ꝛc. Hec opi.communiter appꝛobatur ratio⸗ ne, de qua bic, per Bart. recte. Pꝛo ea caſus eſt in. d.J. vnica.S.extraneum.non deſtruendo literam. Et bene fa⸗ cit.l.pater filie..de euic. In eadẽ ibi ſola filia agit ac. addit Bald. conſuluiſſe Jac. de Bel. But. etiam ſolam filiam agere eo caſu, quo dos eſt pꝛofectitia: quam tamen erpꝛeſſe eſt ipſi filie reddi ſtipulatus.per.l. Pomponius Pbiladelphus..famil.erciſccun.vbi eſt caſus in dote, donationem conſiſtere inter patrem filiam in poteſtate.

56 quod dicit eſſe Bal. ð.l.pꝛoxi. in qua etiam in dote paliud

erit ſpeciale de iure canonico: ſcilicet filiam etiam mino⸗ rem etatis habere legitimam perſonam petendi eam in indicio.Et de hoc dotext.ſing.in.d.c. ſiannum. Abi dicit vel ab eis dependentibus.ỹſt enim ibi caſus in ſpiritua- libus, vel dependentibus ab illis, filium ſme conſenſu pa⸗ tris in iudicio eſſe poſſe, quamuis minoꝛem: ſed buiuſ⸗ b iij

II

1 2

0 A

m

3

2

9

8m 1

.

. 4