Teil eines Werkes 
[3] (1547) D. Ludouici Pontani Romani ... Lectura aurea & copiosa, super Secvnda Parte Digesti Veteris
Entstehung
Seite
6r
Einzelbild herunterladen

40 vito( . ce. Kubma I mo

vel ſoꝛor afratr A

nntäserzuliſisin Etraneilyniaſcg nomater:ſorone gh

moma Aae. clen co. ntin cidecghe

ESpꝛopiie catt enn

Saretran plu affinitatistnanl vror Pacterendidn . Nam coningesdehe quis humani Cxa Juccum Chiſinieh 1Ina,liusdiverſetg rdubina in alismuivir ꝛvidemus, qo vyr tiai ad munici.qd ſcnschi de iure. eo tita fici Fnitionum procccene compꝛebende qiin gitur. CEryttimar zetici cqniſant extner er pꝛinllegijsdotsac nauthen item piiulige edo here.manonptii adum deijs quiperar cetrationebercisſim xtia ſentit Ba inlict ctur f autenmetnncii ntenim flljpertrinan is alimentzrictncnarn tpucyarstui aliberis i mütrſd. ci. Peeterea marid⸗ mater iatrtdictsin evult ctian quodcoue f ntfrnommatttnn untur ab obnbäldll⸗ icuntur 7,2en : debent.yt 7 IM 4

trg

Soluto matrimonio.

certioꝛi nomen lex ſolet aſfumere:vt dicitur in ſimili in. l.

7 ſ de tute. Et facit q tan get j in gl Pꝛeterea hoc tnomẽ

patrimoniũ, fuit alij intentui attributũ, vc per ipſum ſigniſicatur ſucceſſio paterna:vel dos, que dicit patrimo- nium fliefa Liij..ſed vtrũ.a. de matrimonio. Et ꝓpter/ ea hoc nomẽ patrimoniũ tanq́; nomẽ elegãs, ſolã habuit cognominationẽ et ſignificationẽ.Et has duas rationes adde ad d ictũ capitulũ fi.de cõuer.infide. ad ea que di⸗ cit do. Anto. extra de ſpon. mat᷑.ſuper rubꝛica. Quar to t ſciendũ, matrimoniũ pꝛimofuit inſtitutũ a Deo, in Paradiſo: vt in.c.j.de voto.in.vj..d.§. his ita.xxxij.q. ij.vbi etiã habetur, pꝛopter ſobolem habendam à foꝛ⸗- nicationẽ vit andã:vt in.c.nerui.xiij diſt. in.e.ſicut. in.d. S. his ita.xxxij.q.ij.⁊j. e.lj. C Quibus t autẽ verbis con⸗ trahatur, patet in cap. ſi inter. de ſponſalib. Solet enim hoc modo conſici:et eſt cõis foꝛma dicendi:placet tibi ta/ lis vxoꝛ: ipſe reſpõdet, ſic. econtra. Interdum tamè adijcitur matrimoniũ: interdũ:vtroq; modo: per⸗ ſicitur matrimoniũ dicto modo:vt no.in.d. c. ſi inter. per do. An. in. d. xubꝛ..j.tangentur effectus, quos ponamde

10 matrimonio. Itemf videamus quomodo diſſoluatur

matrimoniũ.Et ſ eſt per copulã conſummatũ:dic bo die non diſſoluitur, niſi moꝛte: vt in. c. inter coꝛpoꝛalia. de tranſia. pꝛela. xxij. q.iij. c. quos Deus. Impꝛobat᷑ enim hodie diuoꝛtiũ ᷣm glo.in.l.diuoꝛtio..de neg.geſt..l.con ſenſu.C.de repu. Quinimoet ſi ſuperueniet diffoꝛmitas, vellepꝛa, ſoluitur matrimoniũ: ſed uno inſirmus ſano tenetur reddere debitũ:vt in.c.j..ij.de cõiugio lepꝛoſoꝛũ. Spõſalia tamẽ de pꝛeſenti.i.ſine copula, bene diſſoluunt ex multis cauſis. Sed matrimoniũ copulatum, non dicta ſponſalia per verba pꝛeſentis tẽpoꝛis:vt in.d.c.ſi inter. no t ant matrimoniũ. Quod ſi eſt copulatum poteſt diſſol ui,pꝛimo per religionis ingreſſum alterius coniugũ, etiã altero inuito.de cõuer.cõiug.c.ex publico. Secus per ſu⸗ ſceptionẽ alioꝛũ oꝛdinum ſacroꝛũ.pᷣm glo.in.c.j.de voto.in vj.adeo per ſucceſſionẽ epᷣatus, vel papatus, diſſol⸗ ueretur ſcõm ibi notat᷑. Sed ſponſalia de futuro diſſol uuntur, ſeu impediuntur per ſuſceptionem ſacri oꝛdinis. xxxvij.q.ij.c.deſponſatã.de cõuerſ.cõiu.c.ex parte: eſt gl.

I in cqj. de voto.in.vj. T Quomodo autẽ cõtrabãtur ſpon

ſalia de futuro:no.in.d.c.ſi inter.puta ſi pꝛomitto, te ca⸗

12 piam in vxoꝛẽ: tu me in virũ. Itẽ diſſoluit᷑ ſcðo ma

trimoniũ contractũ per verba de pꝛeſenti ſine copula, ſcʒ cum mnutuo ſe abſoluũt cõiuges:vt eſt caſus in. c.ij. de ſpõ. Item diſſoluit᷑: alter recedit ad longã religionẽ:intelli gitur ſemper ante copulã:yt in.c.de illis.de ſpõſa. Itẽ imineat lepꝛa vel alia magna infirmitas veldiffoꝛmitas: vt in. c. ſi.de coniu.lepꝛo. Itẽ cum ſuperuenit affinitas:vt in. c.veniens..c.ex literis.de eo qui cogno.cõſan.vxo.ſue. Item ſi fama eſt de publico impedimẽto:puta de ſuper⸗ uenientia affinitatis:vt in.c.iij.de cõſan.⁊affi.lib. vj. Item alter foꝛnicat ſpiritualiter, licite recedit᷑ xviij. qi. c. ſolũ..c.iam nunc. Item, foꝛnicatur carnaliter: vt in. c. quemadmodũ.de iureiur. Itẽ minoꝛ deuenit ad etatẽ adultã: vult ſeruare, que fecit.c.de illis. de de ſpõ. im⸗ pub. Itẽ quãdo ſuperuenit cognatio ſpiritualis:puta paternitas:vel legalis, puta adoptio, ſᷣm Hoſti. de cogn. ſpirituali.c.veniẽs.de ſpon.c.ex literis.de eo qui cogno. ſan.vxo.ſue.c.veniẽs.Itẽ ſi ſuperuenit frigiditas, vel ma leficin:vt in.c.fraternitatis.de frigi..d.c.quẽadmodum. Tolluntur etiã pꝛomiſſiones cõiugando:quãdo ꝓmit tentes cõtrahunt ſecũda ſponſalia de p̃ſenti:vt in.c.j.de ſpon.duoꝛũ..d.c.ſi inter.de ſpõ. Itẽ quãdo pꝛomiſit quis cõtrahere intra tẽpus certũꝝ ſtetit per quominus con traheret intra illud tẽpus:xt in.c.ſicut.de ſpõ. hos caſus ponit Jo. And. in ſummula ſua, que compꝛebẽdi poſſunt infraſcriptis verſibus, videlicet: Erroꝛ, conditio, votũ, co gnatio, crimen, cultus, diſparitas, vis, oꝛdo. ligamen, ho⸗ neſtas. Si filius frater vel affinis ↄtrahere nequibis: hec ſociando vetant:cõnubia cõtracta retractãt. Quedam

t autẽ ſunt, que impediũt, ſed dirimunt: vt eſt tempus

feriarũ.de quo.xxij.q.iiij.c. debet de fer. Itẽ votũ ſim pliciter, de quo in ti. qui cle. velvouẽ. Itẽ multi ex ſupꝛa- dictis caſibus, qui ſolũ impediũt, ſed dirimũt: vt eſt di ctũ. Adeo aduertendũ: matrimoniũ cõſummatũ poſſit reſcindi:vt.d.c.quos Deus.tamen eius effectus et cohabitatio, thoꝛi, mutue ſeruitutes, poſſunt ſeparari:

puta per adulteriũ:vt in titu.de adul. diuoꝛ.per totum. etiã ſi poſſunt habitare pꝛopter ſeuitiam timoꝛẽ pꝛo⸗ babilẽ alterius ad eoꝛundẽ cõiugiũ:vt no.in.c.tue.de ꝓcu ra.xxxiij..ij. ſed queritur. vbi bona glot. in.c. ſecula⸗ res..c.ſine. eadẽ.q. Itẽ ſi per hereſim vnius abinuicẽ re⸗ ceſſerũt:q in domicilio ſit remotus, redire cogit᷑, eti

uãdo talis hereticus ab erroꝛe receſſit:vt in.c.de illa.de diuoꝛ. E&t aduertendum, dicte ſeparationes in caſibus permiſſis eſt cautum: vt fiant in iudicio eccleſie, non auſu

14 pꝛopꝛio:vt in. c.poꝛro. de diuoꝛ. Itẽ eſt ſciendũ, in

terris imperij circa matrimonia ſeruat᷑ ius cano.ſᷣm glo. No.inſti.de gradi..h.in ver.graduum. in. lj. C. de ſecun. nup.Nam ius ciuile erubeſcit ſacros cano.imitari: vt in authẽ. vt luxur. cõtra naturã. facit gloſ.in. c.j. de re

15 gu. iur. in. vi. Tandẽ r ſcias, omnis coitus eſt repꝛo⸗

batus, ſaluo, quã in vxoꝛe: vt in. c.nemo ſibi biãdiat᷑. xxij. q iiij.cõiuges tamẽ debent abſtinere acoitu tꝑe quo vxoꝛ patitur menſtrua:vt in.c. ad eius concubitum.v. diſtin. vbi vide gl. facit.iiij.di.c.deniq;. Itẽ ⁊ante ipſam purifi catam poſt partũ:vt in.d.c.ad eius. Itẽ tẽpoꝛe, quo ma⸗ ter lactat filiũ.Et ibi ꝓbatur: ibi gl.aliter ſentiat. Itẽ quãdo mulier eſt pꝛegnãs:ſi conceptus nondũ mouetur. xxxij.q.iiij.c.oꝛigo. ea.cauſa.q.vij.. ſolũ. Si vero par/ tus mouet:tũc coitus eſt repꝛobatus: eſt peccatũ moꝛtale:hm Jo Archi. xxxviij.q.iiij.c.fratres. Sed cer- te pꝛedicti textus vident᷑ impꝛobare coitũ pꝛegnantium: dum dicik ibi, pecudes ſunt ſapiẽtioꝛes hominibꝰ:cum illo tempoꝛe abſtineãt. hoc videt᷑ tutius ꝓpter periculũ partus:in alijs autẽ vxoꝛibꝰ, ſi viro tamẽ ꝓmiſcue, tẽpoꝛe oꝛationis ieiunij, que facit comuge, vt reddat debitũ exacta, peccat, ſi volũtarie, tũc: ſed gratia ꝓ⸗ creande ſobolis tantũ: eo caſu ſibi licet: non peccat etiã venialiter:licet conſultius ſit abſtinere:vt.xxxiij.q.iiij.per totũ. in glo.in ſumma⁊ in pꝛin.q.Si vero facit cauſa libi dinis exercẽde, vel explẽde:tũc peccat alijs moꝛtaliter: ſi faceret viro, peccaret venialiter. Sed ſi facit cauſa vi⸗ tande foꝛnicationis, peccat moꝛtaliter:cõſilium tamen eſt vt abſtineat:vt dictis iuribus. facit gl.in.d.c.ſumma. Alijs vero tẽpoꝛibus,ſcʒ licitis, ſi facit pꝛopter ſobolẽ ha bendam: peccat, imo meret᷑ pꝛopter dictũ, habetur Beneſis.j. Creſcite multiplicamini:vt.xxxij.q.ij.in pꝛin. ⁊xxxij.q.iiij.c.vir cum pꝛopꝛia. Itẽ ſi facit ad fi.reddendi debitum petenti:quo caſu peccaret, ſi redderet.xxxiij. qj.c.ſi dicat. Interdũ autẽ quis facit, vt debitũ exigat: et tunc aut cauſa libidinis: eſt peccatum moꝛtale:vt. d.c.vir cum ꝓpꝛia.. xxxij.qiiij.c.oꝛigo. Aut cauſa foꝛnicationis vitande: tãc eſt veniale:vt.xxv.di F.criminis.vbi dicitur nullus coitus eſt abſq; veniali peccato, excepto deſy⸗ derio liberoꝛum. ſic etiam intelligitur.xiij.diſt. c.nerui.

16 d.c. vir cum pꝛopꝛia. Circat ſecundam partem rubꝛice

pollicitus ſum dicere, quid ſit dos. Azo. in ſumma. C. de iure do. dicit, quod dos eſt, qo a muliere, vel eius pꝛo ma⸗ rito:vel eius patri pꝛopter onera matrimonij datur: vt perpetuo ſit penes eum.l.j. ã. de iure do. Dominus Gar. redar guit hanc diffinitionem in duobus. Pꝛimo dumdi cit:quod dicitur quod dos eſt, datur. Nam non eſt be⸗ ne dictum. Dos enim conſtituitur:vbi nihil datur pꝛo do te: vt eſt in nomme debitoꝛis liberato cauſa dotis inſti⸗ tuende.l.pꝛomittendo..j et.l.licet.⁊l.vir ab eo. 3.de iure do. Item dare, ſignificat dominium tranfferre.l. debitoꝛ. S.dẽ cõdi.ob cauſam.etiam ſi detur pꝛo dote fundus alie/ nus:dos nihilominus conſtituitur.l. dotalem..j. ã. de fun do dotali. Pꝛeterea eſtoerum: id eſt datum.ſit dos:imo dos eſt quoddã ius incoꝛpoꝛale, ſicut hereditas peculium.l. dicitur..ti.j. Pꝛeterea patet: fructus acceſſiones non augent res ſingulares, ſed in vniuerſi⸗ tatem ſic.l.item veniuat 5.fructus.de petitio.heredita.fa cit.l.vniuerſitas..pecunie..j.de verbo.ſignifi.3. de pe⸗ cn.peculiũ naſcitur. verum acceſſiones dotis cõueniunt nature eiuſdem actionis, per quam ſimiliter petuntur:vt j. eo.l. ſi marito.§. fin..l. etiam. C. de iure do. igitur dos eſt quid vniuerſale. Pꝛeterea in mulieribus pꝛecium ſuc- cedit loco rei: ſecus in particularibus.l.ſirem⁊ pꝛecium. S.de petitio.here. ibi notatur.de lega.ij.l. Imperatoꝛ.in fi. C.de rei ven.l.mater. Sed in dote pꝛeciũ ſuccedit loco rei:vt no.j.de verbo.ſignifi.l. Labeo..l. Sabinus.. j. ꝗð eſt verũ:quãdo hoc eſt vtile mulieril.ita cõſtante...ſeq.

6

2

0 4

am