Teil eines Werkes 
[3] (1547) D. Ludouici Pontani Romani ... Lectura aurea & copiosa, super Secvnda Parte Digesti Veteris
Entstehung
Seite
3r
Einzelbild herunterladen

ardci A wemanamäldaſne

matrumoninnnupe cinuenis fnannd udid matrinonütd mminot ſcgtmin mlumrpoptei t matrunonii nuih d Cuncnis ſccnt nioſ ponſaliu coneen lo pelpermnors n unt nullteten nonr npuberlbrinet d ntu in antigrssC. contratz pernitd ltatem matrinonſi llegatis unibus(. ensredcit metnini min de otonn votum dicturſchhen Pqueritur, upeti ingrecianr ä arte B in vergoyyt in ver. ſolltntinme tia xrix.qij ſen. percit bonaſterge ein perſonaminaun Afacit optimeg in conditioneperin aunrvtinpropoſitt tio nuptiarum ftüttn un de ritunp Sinit cddit matrimonum ofitione annul in an polluiperatitne peram occiſonſt ipoſt morten ſprull

11 AA ubngyt indlg L

'

3 A

ſuper bocdecocle u lant RNreme anac Lult. Item cknll 4 1 ſnpffal. quefit contrauch 2, 1 woe fude(ondl.d poneſtkac- litionis honetal n0 lwie eu - anoſ Fie de Condl.pp 7 a ſus patfls mffllornche us pP 8 . denuptan, noponls Re aer

Ropenn elf mfl it mies ſt 7

en

3

trimonium per filiam, an pater debeat ipſam dotareꝛ di⸗

a cetur.j. eo.l j. Reuerſio a pꝛimi viri: qui moꝛtuus exiſti⸗

18 mabak:reddit nullũ matrimoniũ ctum. xxxiiij.qj. cũů per

bellicã. in aut᷑ hodie. C. de rep. in.c.in pꝛeſentia.deſſ. de ſecun.nup.c.dñs.Itẽ etas reddit nullũ matrimoniu, ſi minoꝛõbhit minoꝛeẽ.C Limita niſi matrimoniũ ſuſti neat᷑ ratione pacis inducende ſcãdali euitãdi.Caſi us eſt de deſpõ. impu. c. vbi eſt. Kimita ſcðo niſi potẽtia ſup⸗ pleret etatẽ:vt in. c.puberes. in. c. de illis. de deſp. impu.

19 Qũo autẽ t matrimoniũ validũ diſſoluat: dic aut q̃rit

quo ad ſeparationẽ thoꝛi:aut querit᷑ quo ad dotale vincn lum coniunctũ: Pꝛimo caſu:dic, ſeparat᷑ ratione adul terij, vt in. c. tue. de pꝛocur. ſimi. Quod fallit in duobus caſibus:niſi ipſe maritꝰ ſit adulter.argl. viro j. e. Hꝛobat in. c.pe. fi.extra de adul. de diuoꝛ.c.ſigniſicaſti. CFal⸗ lit niſi poſtqᷓʒ fuerit ſeparatũ, ſeparationem petẽs fuerit adulteratus:qꝛ tũc cogit᷑ redire ad matrimoniũ ille, pe tijt ſeparationẽ thoꝛi. Itẽ ſeparat᷑ quo ad thoꝛũ, ſi vnus coniugũ velit aliñ trahere ad peccatũ moꝛtale:vtputa, fiat fur: ſiat auara:vt in.c.ex literis.de diuoꝛt. in.cj.de adul.ſᷣm Inn. Pꝛobat᷑ per tex.xxviij.qj.c.vxoꝛ..c.idolo⸗

20 latria. C Sed an t ꝓpter vitium ſodomie põt peti ſepa⸗

ratio thoꝛi?: Bieronymus, ſic:in. c.oẽs accuſatio.xxxij.

21 q. vij. Inn tenet cõtrariũ in. c.de adul. Itẽt ſeparat᷑ b oc⸗ b caſione nimie ſeuitie viri, ſi aliter poteſt ei conſuli. in. c.

literas.in fi.de reſti.ſpol. Et pꝛobat᷑ in.l.ſi dotẽ..ſinau⸗ tem in ſeuiſſimo.j. eo. Itẽ ſeparat᷑ ratione inſidelitatis aſ⸗ ſumpte:vt ſi ſiat Judeus.Caſus eſt in.c.ſi. de conuer.con⸗ iug. in. c. quãto..c.deilla. de diuoꝛ. Quid autẽ ecõtra,ſi vnus efficit᷑ Chꝛiſtianus:an ſeparet᷑ matrimoniũ in totũ, ſi alter vult manere in infidelitate:dic ſic in totũ. in.d. c.quãto.de diuoꝛ. Pꝛedicta vera de iure canonico, ſed de iure ciuili ex inſinitis cauſis poteſt peti diſſolutio ma⸗ trimonij.de quibus in.l.cõſenſu.C.de repu. in.d. oc- caſionem.in aut᷑.de nup.vſq; ad..ſi igit. An reſuſcita⸗

22 tus t recuperet vxoꝛem: dic vt in.l.intercidit.de condi. et

demon. vide gl.xxxij.q.vij.c.licite. in.l. ad ea..de le/

gib. non recuperet vxoꝛẽ. eſt caſus in. l. duo.in fi..de 23 cap. HNunquid autẽ r per excõicationem vnius e con⸗

iugibus poſſit peti ſeparatio thoꝛi: Jo. And.in ti. de do⸗ nat. inter vir. vxo. O.foꝛmaliter. Tu dic, aut loquimur in excõmunicato in cauſa hereſis pꝛopter contumaciam eius: per annũ extitit excõicatus:tunc habetur pꝛo here tico:vt in.c. contumacia.de heret.lib.vj.Et poteſt tunc peti ſeparatio thoꝛi:vt ſupꝛa.Aut qnuis eſt excõicatus ex aliaſcauſa: tunc perſeuerantia in excõicatione indu⸗ cit ſeparationẽ thoꝛi.xj.q.iij.quoniam multos.⁊in.c.inter alia.de ſentẽ. excom.licet excõicatus ex quacunq; cauſa, ſi perſiſtat in excõicatione:poteſt cõtra eum per inquiſitio⸗ nem pꝛoceditanqᷓ; ſuſpectũ de hereſi:vt in.c.fin.extra de

24 here.vbi caſus.. Nũquid pollutio t extraoꝛdinaria in-

ducat ſeparationẽ thoꝛi: dic non.xxxv.qiij. extraoꝛdi⸗

25 naria. C ANunquid lepꝛat inducat ſeparationẽ thoꝛi: vi⸗ c de.c.j. ſeq.de coniug.lepꝛo.Et not. in materia ma⸗

trimoniali ſuccumbit diſpoſitio iuris ciuilis iuri canoni⸗ co. gl.eſt in.l.j. C. de ſecun. nup. alia inſti. de nup. in pꝛinc. Sed text.eſt.xxxv.q.v.c.ad ſedem. Et not.ꝙde iure ci⸗

26 uili ſ poteſt ſeparari matrimoniũ ex ingreſſu religionis

vnius ex coniugibus, alio non conſentiente:vt in.. ſi non conſtant.de ſanctiſ.epiſ..l. Deo nobis.de epiſ cle. Sed de iure canonico, dic: aut matrimoniũ non eſt conſum⸗ matum carnaliter: tunc vnus poteſt ſeparare alio inui/ to:vt in. c.verũ. in.c.ex publico.de conuer.coniu.Aut eſt conſummatũ carnaliter: tunc poteſt alter ingredi re- ligionem altero inuito:vt in.cj.de conuer.coniu. Ad pꝛe⸗ dicta vide.c. ſis..c.vxoꝛatus..c.cõiugatus.e.ti. In

27 gl. in ver. matrimo. C No.tex.xxxj.qij.de neptis.vbi di⸗

citur, vir⁊ vxoꝛ debẽt eſſe vnanimes:ſicut ſunt vnũ coꝛ⸗ pus. Bene pꝛocedit tex.xxxiiij.q.v. manifeſtus..c. mulie⸗ rem.in ver.euidentiſſime.vbi dicitur, non valet votum vnius ex cõiugibus ſine conſenſu alterius:vnde in.c.vo⸗ luit.ea.q. cauſa.dicit᷑: ſoluit votũ pꝛecedẽs per ſubſe⸗ quens matri. Ad vide Inn.in. c.ſcriptũ. extra de vot. vnde alter alteri coniugũ tenetur ſeruire.xxxij.q. v. apud

28 vos.vbi caſus. CEỹt no.ꝙꝙ t matrimoniũ eſt de iureð di⸗ d uino:vt in. c. fi. de frigi. in.c.j. de vot.lib.vj. gl. inſti. de iure

natu.H.ius autẽ naturale.z..ius ciuile..de iuſti. iur.di⸗/

Soluto matrimonio.

3

quã in vxoꝛem:debet requirere parentes eius.tam de iure, qᷓ; de con uetudi⸗ ne: ſic eſt arg.contra deſponſantes puellas clandeſtine, debet pꝛeſumere

iudex, illud ſit factum clam ad incommodum puelle.

a/ Reciitus pꝛimi viri. Que autẽ pꝛobatio moꝛtis viri abſentis requirat᷑:not. in. d. aut. vide Bal.in repe.l. te.ff.ſi cer. pet.in pe.col.in verſi.que etiã ſunt

cit aliter, quẽ vide, per quã declara pꝛedicta. Quare autẽ

z9fuit t inuentũ matrimoniũ:dic Inn.in. iuuenis.extra

de ſpon. xxxij.qij.ʒ.qꝙ autẽ,⁊ quicquid. Et not.tex.in.c. pudoꝛ.xxij.qij.pudoꝛ eſt mulieribus, ſi partus edant: vnde ad hoc eas natura pꝛo genuit. Text. eſt in.liij. de in⸗ dic.vidui.vnde eis donũ dat᷑ a Deo,ſi partũ cõcipiant, et etiã cõſeruent vſq; ad natiuitatẽ. Tex.eſt in.l.q̃rit.de edi. edic. Ho. tex. in ratio. in ſi. de bon. damn. melius eſt implere ciuitatẽ hominibus, qᷓ; pecunijs. C Querik, an

30 vxoꝛ f cogat᷑ ſequi maritũ vagabũdũ:vide Bar. in. l. ADde

31

uia H.ſi. de ann. leg.j. eo.in.l.liberta tue. de oper. libe. Gal. eo.tit.l. qui manumittãt. eſt bonus tex.in.l.niſi..fi. de ope. lib. Cano.habẽt quatuoꝛ glo.in.c.j.de coniu. lepꝛo.in. c.j. ma.acc.poſ.Zllia.xiij.q.ij.vnaqueq;. aliã.xxiiij..ij.§. ſi at ineuitabih. Querit, an valeat ſtatutũ pꝛohibẽs ma- trimoniũ contrabi ſine certa ſolennitate, pena adiecta: Itẽ an valeat ſtatutũ pꝛohibens matri contrahi certo genere perſonarũ, adiecta pena: Caſus tangit᷑ per Joã. Aln.in.c. ſtatutũ.de here.lib.vj.in nouella.Gar.ponit in.l. edicimus.C. de murile.lib. xj. Bal.in tribus locis in.l.ne⸗ mini. C. de nupt.in.l.j. ius naturale. de iuſti. iure.in.l. oẽm.C.ad Cert. Dic, alias erat de iure cõceſſum con- trabi,/⁊ tunc ſtatutũ non valet:q matrimoniũ eſt ius ſpi⸗ rituale:vt.c. laicis.de reb.ecc. alie.z⁊.c.quãto.de iud. .c.ex literis. cum e ſimi. Item:qꝛlibera debẽt eſſe ma⸗ trimonia:vt.l.j.C.de inuti.ſtip. in. c. gemma.de ſpon. In cõtrarium eſt caſus, imo valet tale pꝛedictum ſtatutũ.

licet inter filios cõpatrum poteſt cõtrahi matr.ſᷣm.c. c

ſ.de cogn.ſpir. vũlet conſuetudo in contrarium:vt in.c. ſuꝑ eo.extra.e.ti. Necp tale ſtatutã videt̃ ablata poteſtas libera cõtrabendi:qꝛ pꝛohibet contrahere omnibꝰ: vt.L. ita..l.hoc modo.de cond. demon. C Quo ad pꝛi mum pone, dicit ſtatutã non valeat matrimonium- tractum per filiã ſine conſenſu paterno. Atrũ dicã ſtatu⸗ valere: Ad...ſemper in cõiunctionibus.de rit.nup. ſine cõſenſu patris tñnon videt honeſtũ:vnde ſit hone ſtum ſtatutũ, valebit. In gl.in ver. quemadmodum. et

32 dic aliquãdo ponit᷑ ſimilitudinarie:vt.l.quemadmo-

f

. S.de iur. dota.l. quẽadmodũ.de acqui. vel amit. poſ. l. opoꝛtet.in pꝛinc.C.de bo.que lib.Aliqñ ponit᷑ exem/ pliſicatiue:vt l.ſed ſi lege.j.de peti.hered.l.quemadmo⸗ dum. ad.l. Aquil. aliquãdo ponit̃ qualificatiue: vt. l.j. C. de eden.ZAlliqñ ponit᷑ modificatiue.ar.l.edita.C. de eden. in ver.pꝛout. Aliquando ponit᷑ interrogatiue:vt hic, et in rub.quemadmo.ſer.amit. in rub.quemad.teſta. aperiã.

33 In gl in ver. dos. dic inquãtũ Bar. impꝛobat diffi

nitionem dotis poſitam ab Azo. Bal.ipſam appꝛobat in

lj. C. de pꝛiui.dot. Ande inquantũ Bar.ponit ſuã diffini⸗ d

tionem:opponit᷑ dell.ideo de ritu nupt.vbi habet᷑,ꝙ dos a viro, ſuppoꝛtauit onera matrimonij, repetit᷑ actio- ne de dot e, ſic eſt dos:licet non ſuſtinuerit onera matri⸗ monij. Sed reſponde Bar. loquit᷑ aptitudinarie, non actu. Item opponit:nam valet pactũ, mulier ſeipſam alat:vnde ſuſtinet maritꝰ onera mr̃imonij:vt.l.ſi cõue nerit.in fi. de pac.dot. Sed reſpõde:q Bar. conſyderauit frequentiã:licet aliter eſſe poſſit.ar.l.nam ad ea. Nam ad dotẽ ſpectat onus:vt.l.dotis fructus.de iur.dot.vnde di⸗ xit tex.in.l. ſi ipſe mulieres.de iur.dot.in ſi. deficiẽtibus oneribꝰ dotis.deſicit ipſa dos. Que facit Gart. Ad J. Jul.e. tit. Itẽ 5 Bar. facit: verbũ dos, verificat᷑ in fun⸗ dotali. Sed dic ibi eſt ſpeciale quo ad pꝛohibitionẽ alienationis fundi dotalis. Itẽ 5 Bar.facit:qꝛ etiã diſſo- luto mrimonio pꝛediũ, puenit ad virũ, etià poſt moꝛtẽ ipſius viri, põt alienari: dicit᷑ dos:vt.l.etiã directo. de fun.dot. Sedſpeciale in ꝓhibitione alienationis. In⸗

cauſe maioꝛes. Bart.i.l. ij.f. ſi dubitet. j. quẽ⸗ admo.teſt.ape. ( Cuius ni⸗ mie ſeuitie viri , ſi mulier di⸗ uerterit a viro: maritus illam repetat:illa ve⸗ ro mariti ſeui⸗ tiã timẽs redi⸗ re recuſat:ſi ille ſibi idonee ca⸗ uere põt: eſt ſibi reſtitnẽ⸗ da, sᷓ ſequeſtrã- da in loco: vbi ipſe maritꝰ vio lẽtiã inferre poſſit:vt in cap. ex trãſmiſſaa. c. 3. in fi. de reſtit. ſpo. Et ita etiã not. Ange. in ſuo trac.ſeque⸗ ſtra.in ver. eſt vidẽdus caſus. Jus canoni⸗ cum pꝛeualet in materia anime matrimonia⸗ li. Adde text.in c. fi. de ſec. nup. in. c. ſtatutũ. de her. in. vj. c.j. de ſponſ. Bal.inl. ij. circa pꝛin.C. de inſti. ſubſti. Imol. in.l. Ti⸗ tia que.in pꝛin. iiij.col.de verb. obli. glinſtit. de gradi H.hacte⸗ nus. in verſ. ge⸗ nerata. in. c. li- ter as.de iur.ca . ibi.d. Ant. (Adde me- lioꝛẽ tex.in.c. fi. de ſecun.nup. in.c. ſtatutũ. de heret. in. vj.⁊· in c. j. de ſponſ. vbi not. ius ciui⸗/ le municipale conſuetudina⸗ riũ in matrimo mjs cedit iuri canonico. not. in. l.ij.C. de inſt. ſubſti.vbi hoc dictum ſingul. retulit Bal.cir⸗ ca pꝛin. vide oĩo not. Imol. in. l. Titia.ff. de

ver. obl. in pꝛin. in. iiij. col. vide gl.inſti. de grad..hactenus.in ver.generata. Aide not.per doc.noſtros in l. Titia, q̃de ver. obli. ibi Imo. circa pꝛinc.

in ver. not.quod matrimonia.

Quemadmodum vide not.q. Spe.in tit de teſte, dixit:dico quẽadmodũ talis teſtis dicit, an valeatæ⁊ tenet non pꝛopter ſuſpicionẽ ſuboꝛnationis.

a iij

A 1 8* 8

N 1

04 75

1S 11 A