deiuſiim nal üdSoa dü eetenſßn 4 rdalterwonir erti dominugrarneM

iam hoc iure. Sed claufula bic in ſi ecunde partis po- ſita reſpicit duo determinabilia pꝛecedentia, ſcilicet quã- do ſolutum eſt debitum, ⁊ indebitum:vt patet bic, in ver⸗ bo, etiam. cum ſimil. ergo debet vnifoꝛmiter ad ambo re⸗ ferri, ſcz vt tam debitum, qᷓ; indebitum ſolutum cõdictio⸗ ne ob cauſam repetatur. Tertio pꝛobatur:qꝛ ſiverũ eſſet, qð dicũt doc.ſequeretur ꝙ iſta lex inquantũ loquitur de indebito ſub incõgruo titu.poſita foꝛet, cõtra.. quibꝰ. in pꝛima conſti.C. Item ꝙ ſᷣm materiam nõ intelligeretur, cõtra.l.imperatõꝛesj.de in di. addic. Quarto ⁊vltimo:qꝛ ſi verum eſt ꝙ doc.dicũt, ſequitur ꝙ etiã debitũ ſolutum falſo pꝛocuratoꝛi,nõ poſſet repeti cõdictione ob cauſam. quoniam ſibi ſolutum reſpectu falſe cauſe de pꝛeterito.ſ. ex eo:qꝛ falſo putatur in pꝛeteritũ cõſtitutus ꝓcuratoꝛ.ꝙ tamen eſt falſum:vt in hac ſecunda parte. Quare cõclu- dit, ꝙ debitũ ſiue indebit ũ ſolutũ falſo ꝓcuratoꝛi dñio ra tum nõ habente, repetatur ab eodẽ per ↄdictionẽ ob cau

Sra 22 ſam, ⁊ indebiti. tEſt ⁊ ſecũda eiuſdem cõcluſio, ꝙ; per

— — ——

. 4* ſ 1mdch nonomacſehg tum dis babenp 4

—

6 1

1

—

Ft. d.c ratuma

—

—

omine perfalun rdi

Pelt S, de neg ra, tdominuszui editi per ſolgenten, ea öͤcierio untun aſus eſtin d Ttal. oͤſecatusfüerihra artinam cöddictonen bet, ecönerſohen ne alterius, ſobkärnte wuoniam. adfi ethta terumexigipeſttn er quibus perſeenn. legis. Capoofi es duas. Painats. opꝛocuratoai fucnn Secunda ꝙp bocqun rum. ſiccodictionena vcauſa nõ ſecutasſaia ur tamen qualterit quem cömuniterſtgn nictum inquamiur

6”

—— ——

1 e

2

— —

—

—

— —

—

—

W

bibr dhn

ttei tiein, u1s 5, 4 2 1 1 1 cum ncliatngg —dn woſſöbitele er,pinpol gtiai ſiuute,

1. det parite llscche rluni”

tamül-

baſdẽ actiones indebitũ ſolutũ a dño ratum habẽte, peti

2³ poſſit. C Tertia cõcluſio generalisf eſt, ⁊ pulchꝛa: quod

omne indebitũ repetibile per cõdictionẽ indebiti, ſit re- petibile perↄdictionẽ ob cauſam. Inde ↄcurrůt iſte due cõditiones adinuicem, per pꝛeallegatas rationes. Tu ve ro aduerte:qꝛ licet dicant pꝛimam ⁊ ſcõam partẽ eſſe in⸗ cognitã ab alijs,⁊ cõtra cõem opi.hoc tamè falſum eſt:q fuit hic cognita per.d. Ange. ⁊ ſucceſſiue per.d. Rapha. Tertia cõcluſio ſua, ꝙ omne indebitũ repetibile per con dictionem indebiti,ſit repetibile per cõdictionem ob cau ſam, eſt falſa. Pꝛimo:qꝛ ponatur ꝙ ſoluam tibimaioꝛem quantitatẽ pecunie, ꝙᷓ; debeã:⁊ ꝙ partem indebite ſolutã velim ↄdicere:certe nõ potero per ↄdictionẽ ob cauſam: qꝛ cauſa ob quam dedi, ſe liberationis eſt ſecuta: et tamẽ repetere potero per cõdictionẽ indebiti. Caſus eſtjti.ij. J.ſi nõ ſoꝛtẽ..idẽ Marcellus.⁊ ſeq.igitur ꝛc. Scðo pona⸗ tur, ꝙ debitum ſub cõditione cuius euentus eſt dubius pendẽte cõditione, ſoluerim:⁊ ſic indebite certe: illud ſo- lutum durante pendentia cõditionis nõ repetã per con⸗ dictionem ob cauſam: qꝛ quando dubium eſt, an cõditio poſſit impleri vel nõ, cõditio nõↄpetit. S. e.l. að Seruius. ⁊ tamen ulud ſolutũ repetã per cõdictionem indebiti:vt j.titu. ijl. ſub cõditione. igitur ⁊c. Tertio pꝛobatur: po- natur, qð ſoluerim quid putans cauſam, ob quam debeã eueniſſe:cum tamen nõ euenerit adbhuc.certe ſolutum id non potero per cõdictionẽ ob cauſam repetere quouſq; dubitatur de implemẽto cauſe:vt.d.l.ꝙ Seruius.⁊ tamẽ repetam cõdictione indebiti:vtj.tit.ij.l.ex his omnibus. a.l.hec cõditio. Ande hec differẽtia ita generalis eſt fal⸗ ciſſima:quare ego aliter dico, ſc, Quod datio ob cauſam de futuro cõcurrente putatiua, ſeu falſa cauſa de pꝛeteri to:pꝛoducit ad idem repetenaum tam cõdictionẽ ob cau ſam, quam indebiti. Et ꝙ condictione ob cauſam: pꝛobo. Quia ponatur, ꝙ ego putans me eſſe ſtatuliberum poſt moꝛtem teſtatoꝛis:cum in veritate ſim liber:ſoluo beredi decem vt libertatẽ cõſequar, putãs mãdato teſtatoꝛis ad hoc me teneri:certe ſi teſtatoꝛ voluit mibi libertatẽ dari, imo dedit abſq; ſolutione decẽ eadẽ repeto per cõdictio/ nem ob cauſam:qꝛ nõ eſt cauſa libertatis, ob quam dedi facto heredis, ſed facto teſtatoꝛis, qui ſine alterius mini⸗ ſterio fecit me liberũ.hic eſt caſus.ʒ.eo.l.iij..ſi ꝗs quaſi. 7.F.ſequenti. Itẽ ⁊ eadẽ decẽ repetã cõdictione indebiti. Pꝛimo ex regula dicente, ꝙ illa cõpetit vbi quid ſolutũ eſt ex cauſa de pꝛeterito falſa:vt.j.ti.ij.l.damus.Scðo: qꝛ caſus eſt recte intuentij.tit.ij.l.eleganter.in pꝛimo reſpõ. Extra pꝛedictum autẽ modum nunqᷓ poſſibile eſt, quod indebite ſolutum, repeti poſſit per condictionem ob cau- ſam:per ea tria, que ſuperius adduxi. Et ita dicẽdum in hoc ſubtili paſſu. ¶ In gl.ſuper verbo, intercedente. ibi, ſolue.ergo ⁊c.vult igitur gloſ.intelligere hanc ſecundam partem, qð defectus cauſe expꝛeſſe in ſolutione facta fal⸗ ſo pꝛocuratoꝛi, pariat cõtra eundem domino ratum non babente condictionem ob cauſam: puta: quia expꝛeſſum erat: ideo tibi ſoluo, vt me facias liberari: vel domini ra⸗ tificationem interuenire. Iſta lect.eſt falſa, ⁊ communiter repꝛobata per rationes Bar. hic quas non refero:qꝛ non addo. Ande idem Gar. in.l. fallus. C. de fur. dixit ſingula

24 riter circa intellectũ buius partis, ꝙ t imo defectus cau

ſe tacite parit hic ſoluenti cõtra pꝛocuratoꝛem cõdictio-

De condictione cauſa data. 66

nem ob cauſam, dicens bunc tex. hoc velle, ꝙ quotieſcũq; quis vt pꝛocura.recipit ſolutionem, videtur duo pꝛomit⸗- tere, ſc vel qð ipſe dominus ratam habeat ſolutionem: vel ꝙ ipſe inſtrumentum mandati oſtendat: quibus non obſeruatis competit ex defectu cauſe tacite condictio ob cauſam.Ita dicit hoc eſſe caſum ſingularem in verſic. ſed quaſi ob rem datũ.ỹt ſi dicat, ꝙ imo cõdictio ob cauſam cõpetere non poteſt:q ex quo dominus ratã non babuit ſolutionem, non recedit dominium aſoluente, qui inten⸗ debat illud effectualiter in dominum tranſterre: vt. 3. de nego. geſt.l.ſi ego.⁊.l.qui mibi donatum.j. de dona. Cer⸗ tum eſt authem, quod cõdictio ob cauſam non competit domino in eum, cui eſt facta ſolutio non tranſlato domi⸗ nio:vt.ĩ..pꝛoxi. in..ſi ego.in pꝛin. j. de iure do. Item, ꝗð non cõdicitur tali caſu dominium a pꝛocuratoꝛe, ſed poſ⸗ ſeſſio ſolute pecunie.argj.titu.ij..indebiti..ſed ſi nũmi. Aelaliter ꝙ ideo competit cõ dictio ob cauſam:quia illa fuit recõciliata conſumptione pecunie: vt. 3. e..iij.. ſub⸗ tilius. in glo.⁊ in. d.. ſed ſi nummi. Ael aliter, qð ideo cõ- petit condictio ob cauſam:quia illa fuit reconciliata con⸗ ſumptione pecunie:vt.6.eo..iij.ʒ.ſubtuius.in gloſ.z in.d. g. ſed ſi nummi. Bald.in.d.l.falſus.acriter in hoc moꝛdet Bar. dicens pꝛocuratoꝛem, vt verum ſolutionè recipien⸗ tem non videri pꝛomittere vllum hoꝛum daoꝛum:qꝛ pꝛo⸗ curatoꝛ falſus recipiens non intendit cõtrabere, ſed deci pere. Certum eſt autem, qõ fallax non inten dit ſe obliga re, tanquam cõtrabat, vel aliquid pꝛomittat: ſed ex capi- te tanquam fallat ⁊ decipiat: vt pꝛobatur.S. de tranſactl. qui cum tutoꝛibus..qui per fallaciam de acquiren.here. l.qui in aliena..ſi. C.de collat l.ſi ſoꝛoꝛ. Sed ad hoc ſuſti⸗ nendo Bar. poteſt reſponderi, ꝙ ratio Bal. pꝛocedit vbi pꝛocuratoꝛ falſus, vt falſus, recipit: quia tunc intẽdit de⸗ cipere ⁊furtum cõmittit:vt hic in vltimo reſponſo.z.d.l. falſus.ſecus ſi falſus recipiat, vt verus, credens bona fide ſe mandatum habere: quia tunc ea duo videtur pꝛomit⸗ tere.de quibus Gart. dicit per iſtum tex. Secundo dicit Bal.qð ſi dictum Barto.eſſet verum, ſequeretur ꝙ pꝛo⸗ curatoꝛ bic acquireret ſibi dominium:quia qui recipit, vt aliquid impleat, dominium ſibi acquirit:vt.l. hoc iure. 5. ſi quis dederitj. de donat et nihilominus boc eſt kalſum in tali caſu, ſcilicet in pꝛocuratoꝛe: vt. d.l.ſi ego. Ad hoc re⸗ ſponde, quod dictus.. ſi quis dederit. allegatus, loqui⸗ tur in debẽte implere:⁊ qui recipit nomine ſuo:vnde do- minium tranſſertur in eum: vt. d.§. ſecus in debente ali⸗ quid implere, ⁊ qui recipit nomine alieno: quia tunc in eũ dominiũ non tranſfertur:vt in.d.l.ſi ego.⁊ in.l.cum quis. g.ſi ego.de ſolut. ¶ Ex pꝛedictis ergo ſaluando mentem vtriuſq; inferuntur due concluſiones. Pꝛima, quod fal⸗ ſus pꝛocuratoꝛ bona fide recipiens debitum, videtur bec duo pꝛomittere, ſcilicet vt veldominus ratam habeat ſo⸗ lutionem: vel inſtrumentum mãdati oſtendat. ¶ Secun⸗ da, quod falſus pꝛocuratoꝛ mala ſide debitum recipiens nibil ex his duobus pꝛomittere videtur: ſed contra eun⸗ dem agitur cõdictione furtina:vt hic in vltimo caſu. Itẽ cõdictione ob cauſam, ⁊ indebiti: non tamen tanqᷓ; ex de⸗ fectu cauſe:ſed tanquam, quia omnis cõditio degenerat contra furem: vt in.i.ſi. S. vſuf. quemadmodũ ca.⁊ in.. ſic itaq;.inſti.de actio.⁊ hoc pꝛocedit ſi volumus ſaluare opi nio. Bart. Cui tamen reſragatur foꝛtiter, quod imo neu⸗ trum iſtoꝛum duoꝛum pꝛomiſſum videatur iſta ratione: quia ad id tantum cenſetur quis obligatus, vel extendi⸗ tur obligatio, ad qðõ epꝛeſſa vel tacita mens contraben⸗ tium adaptatur.3.ſi cer.peta.l. non omnis.de actio.⁊ obli gatio.l.cõſenſu. Sed ad bec duo pꝛomittenda mens nul⸗ lius ex cõtrahentibus adaptatur: igitur nõ reſultat pꝛo⸗ miſſio nec obligatio.Et qð non adaptetur eoꝛum mens, pꝛobo:quia ille qui pꝛomiſit falſo pꝛocuratoꝛi putas eum verũ, non agit hoc in mẽte ſua, qðò pꝛocuratoꝛ tacite pꝛo⸗ mittat ſibi dominum ratam babiturum ſolutionẽ. Quo⸗ niam ille qui ſoluit vero pꝛocuratoꝛiſcit, vel ſcire debet ſe ſtatim liberatum ſine ratihabitione domini ſubſequẽte. j. de ſolutio.l. vero pꝛocuratoꝛi. Ille vero qui vt pꝛocura- toꝛ bona fide recipit, putans ſe eſſe pꝛocuratoꝛem: ſimili⸗ ter boc in mente non agit, ſcilicet tacite pꝛomittere ſoluẽ-

25 ti, quod dominus ratum habebit. Quoniã hoc t ipſe ſcit,

vel ſcire debet:quod ſolutio facta pꝛocuratoꝛi vero, libe- rat ſoluẽtem etiã ſi petente pꝛocuratoꝛe ratibabitionem

3 ü