ndomino retunxe etlam concians eperbileper emäit condictionem ob al ate, pparit ſoluet ctionemobcauſan nsſolutionem:ayi nus ratum habette
ſ
2
läh a Procuratorilierr n de, dominus attani ditum ſolutu falo nun ato in eum doniinn sactionibusrqy, uratoꝛi bonafdie ertat. quia non or
alſo pꝛocuratoib ato, conſumptiohn ne ob cauſam, che nmateriam byiuullen ratã babituri, pyin citur: ſed pett arne uratoꝛi in rem ſuêbnat eum: repetitur detni
ziti ⁊ de veritateieni;
1 ꝙnondetur idemunt liquoft factusbbenas er debitoꝛem perunug taret, eodemborin mdictione funtiu, uratoꝛi nominedenii
vt ſibilucreturptine
—
ondictiodegenetn
ctionibus glalblan m pocaraunntüne sit pecaleucite niri poſſten iyin
nittatur inte goynute
concheenadüt⸗ 1n g amſcntenchis
De condictione cauſa data.
¶ Hoc. d. Fm Jpꝛocuratori. ur ³oinde = oitum ſolutum falſo pꝛocuratoꝛi in rem ſuam, per condictionem indebiti repetitur a dño ra tum pabente:eo vero non ratificãte a pꝛocuratoꝛe. Item ſolutio debiti ſimplici falſo pꝛocuratoꝛi facta, vt ipſe fa⸗ ciat debitoꝛem a dño liberari, ratibabitiõe aut liberatio⸗ ne non ſecutis, ab eodem per cõdictionem ob cauſam re⸗ petitur. Et pecunia per nunciũ cui data erat, vt ad dim deferretur, ſi contracta ſit, ⁊dño non data, parit ſoluenti condictionẽ furtiuã ⁊ actionem furti. h.d.ſᷣm lect.glo. Iel ſic hm lec. Bar.⁊ cõem. Indebitum ſolutũ falſo pꝛocura⸗/ toꝛi ſimplici a dño ratũ habente, condictione indebiti re- petitur ałs a ꝓcuratoꝛe: ſolutio vero pecunie debite ſim- plici falſo pꝛocuratoꝛi facta, liberatione non ſecuta, per condictionem ob cauſam repetit᷑:⁊ ſi eadem fuerit cõtra/ cta oꝛitur furtiua cõdictio ⁊ furti actio. h.d. ¶ In gl. ibi. nec enim refert qñ indebitum eſt ſolutũ.Eſt igitur.j.glo. concluſio tin bac materia.ꝙ quo ad hoc,vt indebitũ ſ olu⸗ tum falſo pꝛocuratoꝛi nõ poſſit repeti a dño, niſi ratũ ba⸗ beat, nõ ſit differẽtia:an pꝛocuratoꝛ ſit falſus: qꝛ nunqᷓ; ha buit mãdatum:an vero, qꝛ mandatũ habuit:⁊ ſpecialiter ad pecuniã indebitam repetẽ. ſed poſtmodũ fuerit reuo- catum.xEt hec eſt cõis concluſio, que mihi videt᷑ falſa, vna ſola ratione:qꝛ indebitũ ⁊ mutuum quo ad repetitionem equiparant᷑ j ti.ij.. qõ indebitum.j. de actio.⁊ obli.j. g.is quoq;. Sed mutuũ nomine dũi ſolutũ falſo pꝛocuratoꝛi: qꝛ reuocato poteſt per mutuãtem ignoꝛantem mandatũ reuocatum repeti a dño, etiam ratũ non habẽte:vt eſt ca⸗ ſus.j.de inſti..ſed ⁊ ſi pupillus..ꝓpꝛeſcribere.cũ ſeq.⁊ ſeq. igitur ⁊ indebitũ ſibi equiparat᷑. ¶ In ea.ibi.l.qui bomi⸗ nem..ſi nullo.tEſt ſcða concluſio glo.ꝙ debitũ ſolutum pꝛocuratoꝛi, qui nunq́; mandatũ habuit, nõ parit libera⸗ tionem quo ad dñm:vt.d.l.qui hominẽ..ſi nullo... ge⸗ ner. de ſolu.⁊ l.vero pꝛocuratoꝛi.S.j. eo. ti Quod Cyn.in.l. falſus.C.8de fur.intelligit etiã ſi debitoꝛ pꝛobabili ratione motus ad credendũ illum mandatum babere, vtputa: qꝛ oſtendatur ſibi pꝛocuratoꝛiũ, licet falſum. iuxta.i. ſi quis inſciatus.j.depoſ.eidẽ ſoluat per.d..ſi nullo.ſimpliciter loquentem.⁊ per.l.vꝛbana. ver.ꝙ ſi vecturas. iuncta. gl.j. tit. ij licet Bart. hic dicat tali caſu debitoꝛem liberari per ceſſionem actionum ſuo creditoꝛi factã, per text. in. l.cum fundus..ſeruum tuũ impꝛudens.a.ſi cer.pe.¶ Sed ad⸗/ nerte:qꝛ tex.ille loquitur in debito ſpeciei.quo caſu Bar. verũ dicit,per tex.illũ.⁊ per.l.qð ſepe.. ſi res.j. de ↄtrah. emp. Sinautem loquamur in debitoꝛe generis vel quã- titatis:tunc debitoꝛ foluens falſo pꝛocuratoꝛi, quem iuſta ratione putabat verũ, non poteſt liberari per ceſſionem actionum.Caſus eſt ſing.vna cũ gl.j.de fur.l.ſi quis vxo/ ri..apud Labeonem.⁊ ita declaro Bar. ¶ In ea.ibi, cũ ſcienter ſolui.Eſt igitur glo.r In tertia concluſione ſatis dubitata, ꝙ debitoꝛ ſoluens falſo pꝛocuratoꝛi, quem ſcit falſum, id ad quod vere tencbatur dũo, ſolutum nõ repe⸗ tit:quia videtur donare.arg.l.j.j. tit. ij.⁊ regule, cuius per erroꝛem.j.de reg.iur.⁊ hanc opi.ſequitur Dyn. allegans duos caſus per quos idem tenet Bar.in.l.ſi nõ ſoꝛtem.. qui filioj.ti.ij..l.qui fundum..ſeruus meus.j. de vſuſca. pꝛo emp. ¶ Scda vero fuit opi.gl.contraria in.l.diſpen⸗ ſatoꝛem.j.de ſolu.tenentis tale ſolutum repeti.⁊ illam ſe⸗ quitur Ja. de Ra. ⁊ Cy. referẽs in. l. falſus. C. de fur. dua- bus rationibus. Pꝛima ne malignitas pꝛocuratoꝛis ſi⸗ bimet commodum afferat, contra.l. ſine hereditaria. 5. de nego.geſt.cum ſimil. Ad hanc tenens cõtrarium reſpon⸗ debit, ꝙ cõmoditas iſta ſibi non affertur ex ſola maligni⸗ tate:ſed ex ſcientia ſoluentis, cui ſcienti ſoluẽti falſo pꝛo⸗ curatoꝛi, dolus non infertur. de regul. iuris.l. ſcienti. C. de tranſac.l.cum donationis. Secunda ratio fuit: quia quo⸗ tieſcunq; alia coniectura cadere poteſt in ſoluente nunq́; pꝛeſumitur donatio: vt l.ſi cum aurum. all. elegãter.. qui repꝛobos.j. de ſolu. Sed in ſoluente poteſt cadere conie⸗/ ctura:vt ad dñm poꝛtet ſolutam pecuniam, iuxta.l. ſi ego. 5.de neg. geſt. igitur ⁊c.ad hanc poteſt reſponderi, quod iſta cõiectura capi non poteſt:quia ſicut ſoluẽs vidit pꝛo/ curatoꝛem vti falſitate:ex quo ſe mandatum habere aſſe⸗ rebat:ita ſcire debuit ꝙ hanc pecuniam nunqᷓ ipſe eſſet ad dñm poꝛtaturus:quia ſemel malus ⁊c.vt in regula iu⸗ ris.⁊ in.l.ſi cui.S.ijſdem.j.de accuſa. Pꝛeterea ex quo ſol⸗
uens ſciuit pꝛocuratoꝛem pꝛohibitũ recipere.ita ſcire de⸗ buit pꝛohibitum illi dare:vt in.d.l.vero pꝛocuratoꝛi.ꝛ.l ꝙ ſi foꝛte..j.de ſolu. Non obſt.d.l.ſi ego.quia ibi ſoluens ex⸗ pꝛeſſe ſoluit vt negotioꝛũ geſtoꝛi:quinimo ibidem ⁊ ſolu⸗ tionem recipiẽs nõ aſſerebat ſe falſum habere mandatũ. ¶ Anqge tertia fuit opinio ſin.in.l.cum pater.. Meuio. de leg.ij. dicentis, ꝙ aut ſoluẽs ſciebat factũ:vtputa moꝛ- tem dñi, ex qua ſequitur reuocatio mandati. Item aius, dicens.ꝙ moꝛte dñi intelligit reuocatum mandatũ:⁊ tũc ſoluta pecunia non repetitur, quaſi a ſciète donata videt᷑, per pꝛedicta iura. Aut ſoluens ſciebat factũ:vtputa dñm moꝛtuum:ignoꝛabat tñ ius, dicẽs moꝛte dñi mandatum reuocari:ꝛ tunc ſolutũ poteſt repeti,‚quaſivideat ſolutum ab eo, qui erronee credidit ſe poſſe ſoluere: cũ putet mã- datum durare. Item:qꝛ ignoꝛantia iuris in dãno vitãdo pꝛodeſt:vt j. de iur.⁊ fa. igno.l.iuris ignoꝛantia. Item ain ſoluto repetendo:vt.ã.cũ his.H.ſideiuſſoꝛij·ti. ij. ¶ Quar⸗ ta fuit opi. Bal.dicentis, ꝙ aut poteſt capi aliqua pꝛoba⸗ bilis coniectura, ex qua videatur ſoluẽs ſoluere cauſa fu⸗ ture ratificationis a dño fiende:ꝛ tunc poſſit repeti: quia bac ſtante, donatio non eſt pꝛeſumenda:vt. d.l.ſi cum au⸗ rum.Aut non poteſt hec coniectura capi:quoniam ſoluit quis ſcienter pꝛocuratoꝛi reuocato. quo caſu pꝛeſumen⸗ dum eſt, ꝙ dũñs ſolutionem ratam nõ habeat ᷣm eum: qꝛ aks pꝛeſumeretur ſuam voluntatem coꝛrigere, de nouo pꝛocuratoꝛem conſtituere. contra.l. nam ad eaj. de condi. ⁊ demon.⁊ tunc non poſſit repeti quafi videatur donata, per. d..cuius per erroꝛem. ¶Quinta fuit opin. eiuſdem in.l. falſus. C. de fur.dicentis, ꝙ aur ſoluẽs ſcit pꝛocurato⸗ rem reuocatum:recipiẽs antem ſui renocationem igno⸗ rat:⁊ tunc donatio non reſultat:quia eſt diſſenſus in cau⸗ ſa tranſterendi dominij:igitur ⁊c..ſi cer.pe.l.ſi ego pec. Quod patet ſᷣm eum:quia ille qui ſcienter ſoluit, videtur ſoluere vt donet:ille autem qui ignoꝛãs pecuniam reci⸗ pit, videt᷑ recipere nõ vt ex donatione ſibi acquirat:ſed vt debitum ſolutum dño reddat. Aut vterq; ſcit mandatũ reuocatum:⁊ tunc aut recipiens ſcit ſoluentẽ ſcienter ſol⸗ uere, hoc eſt ſcientiam renocationis habere:⁊ tunc pecu⸗ nia donata videt: neq; repeti poteſt: quia vterq; in cau⸗ ſa tranſferendi dñij concoꝛdat:igitur ⁊c.vt.d.l.cuius per erroꝛem. Aut recipiens neſcit ſoluentẽ ſcienter ſoluere, hoc eſt eundem notitiam reuocationis babere: ⁊ tũc pe⸗ cunia repeti poteſt:neq; donata videt᷑:quia in donatione non eſt conſenſus vtriuſq;, ꝙ requiritur: vt.l.abſenti.j. de don. z.l. ambigi. eo. tit.C. quod patet:quia is qui ſoluit, in⸗ tendit dñium tranfferre:is autem qni recipit non inten⸗ dit pecuniam, vt donatam recipere: ſed vt furtinã cape⸗ re. Et banc eandem opin. attribuit ſibi, vt ſnam, ⁊ nonam Ang. repetens.d.l.falſus. neq; excuſandus eſt: qnia ſi di⸗ catur ꝙ Bal.nõ vidit: quia in ⁊ eadẽ.l.ipſemet Bal. alle⸗ gat. ¶ Inde ſexta fuit opi. Sali.repetentis iſtam.l.dicẽ⸗ tis, ꝙ aut cõſtat de expꝛeſſa intentione ſoluẽtis:⁊ illa ſer⸗ uatur. Aut dubitatur:⁊ tũc aut recipiens nunq́; man da⸗ tum babuit:⁊ hoc ſoluẽs ſcit:: pecunia donata intelligit᷑, neꝙ; repetitur.arg.d.S.ſeruum meum.a d.õ.qui filio. aut als mandatum habnit, ſed reuocatum. Et tunc ant reuo⸗ catum fuit expꝛeſſe.⁊ idem per.d. iura. Aut tacite:⁊ tunc aut pꝛopter delictũ ⁊ maleficium ipſius pꝛocuratoꝛis: vt qꝛ de bono malus: ⁊ tunc ſoluens non repetit per dicta iura:neq; bunc ſoluentẽ ignoꝛantia iuris excuſat: qꝛ eſſet quodãmodam iuris naturalis ignoꝛatia, cuius pꝛetextu quis non excuſatur.C. de in ius vo.l. venia. Aut eſt reuo⸗ catum tacite bona mẽte:vtputa moꝛte dñi:vt.l.inter cau⸗ ſas.j. mand.z.l. mandatum. C. eo. vel gratia, vtputa: qunia manumiſſione ſecuta ſerui:vt.l.ſi quis ſeruo.j.de ſolutio. ⁊ tunc eſt ſaluãda diſtinctio gl.in.d.c. Mdeuio. An autem debeat pꝛeſumi iuris ignoꝛantia, velnon: eſt attendenda etas, malitia, ꝛ ſexus: vt..regula. j. de iuris ⁊ fae. ignoꝛan. ¶Septima fuit opi.ſubtilis dñi Raph. dicentis, ꝙ aut quis ſoluit falſo pꝛocuratoꝛi, tanqᷓ; vero: ⁊ ſic ex cauſa de pꝛeterito, quã ſcit falſam:⁊ tũc ſoluẽs donat, a nõ repetit: quia ſcienter ſoluẽs ex falſa cauſa de pꝛeterito, intelligit donare.j.ti. ij.l. damus.Aut ſoluit quis pꝛocuratoꝛi falſo, tanqᷓ; falſo cauſa future ratificationis dñi:⁊ tunc ſolutum repetit ratihabitione nõ ſecuta:vt hic in penult.reſpõfo. Aut dubitat:⁊ tũc eſt pꝛeſumendũ eũ ſoluiſſe ex cauſa de futuro.ſ.vt dñs ratũ habeat.⁊ hoc ex triplici cõiectura.
34
—
ſ 1 1 4 4 1 1 1 1 T 1 1 f W 1 I 1 I · 1 1 f 9 A 4 II I 1 1 1 1 ¹ a 4 1 Rn I 1 1 1 1 I A 1 G A! ff I I 4 1
——
22
—
—.—
————O———— .— ——
— —
— —
— Piu u*.
—


