Teil eines Werkes 
[2] (1547) D. Ludouici Pontani Romani ... Lectura aurea & copiosa, super Secvnda Parte Digesti Veteris
Entstehung
Seite
63r
Einzelbild herunterladen

NMos üſerparte endthe ntücde naturzi flsh

ertdiifaltiit

duoniam non etntg.

te dominium traſint. matione.Ftachun ignem notariſdent doteſt etiamboe en res ſde connraba wvendi. Inqubrsyte ſtante, ſtpoſtmocmt, lintereſſe reſpenine non extante ſecrurn ſo ad intereſſe: tin ionis ceſſio.Et ſt aal. ic dicat domine ne.ſed in einſdeme one rem darielce imatio, ſed inererr aumiinfiderer h vi ſolutio biciinten

der verbo, darengau tpericulum adengm

6

venditio purxaxite

4

tionem factam itnam

1

in vendttoneri ztuncſignatolnl, luum eoriutnon; rlectusꝛuncaüme

trabempl donan 1

Trecul s rerum nonfel übo Innjsadtend

66

6

6 d

:

l ſ

Hec-

5

De condictione cauſa data.

contrahen.emp.l. ſepe..in his..lj.de peric. commo. Ffallit duobus caſibus. Pꝛimus vbi emptoꝛ eſt in moꝛa: vt.d.l.ſi per emptoꝛem. Secundus vbi cõtrarium actum eſt:vt in.d.j. hoc de pꝛimo caſu pꝛincipali. In ſecun⸗ do, ſcʒ venditione conditionali exiſtente: dic periculum interitus pendente cõditione eadem poſtmodum puri- ficata ſpectare ad venditoꝛem:periculum vero deterioꝛa tionis ſpectare ad emptoꝛem: vt eſt caſus in.d.l.neceſſa⸗ rio.g.ſi pendente.z.l.pe. C. eo.ti.Et pꝛo ratione diuerſita⸗ tis vide Bal. in rub. C. de peric. commo. rei vend. C In glo. ſuper verbo, pꝛocliuioꝛ. ibi, quia pactũ de dando Sti

12 cho. Quid tautem ſi interueniſſet pactum de accipiendo

83

Stichum:an tunc reſultaret venditio, vel contractus in⸗ nominatus?dic aut hoc verbũ, accipio, adijcitur ſpe, ciei: tunc reſultat venditio. Quoniam verbũ hoc de na⸗ tura ſui non impoꝛtat dominij tranſſationem:ſed fimpli⸗ cem traditionem etiam tali caſu. Caſus eſt in.d.l.natura⸗ lis..j. in ver. accipiam. Si autem adiũciat generi:vtputa frumẽto, vel vino, ſeu certe parti bonoꝛum: qꝛ impoꝛtat dñij tranſlatio:vt pꝛobatur in.l.commota.iuncta gl.C.de tranſact.merito cauſat᷑ contractus innominatus per hãc l.⁊· in hac eadem gl. In glo. fi. ſed Jo. dicit, boc exigit. Solitus eſt allegare.d. Bal.hanc particulam pꝛo ſing. licet hic in lec.ſua non ponat, vbicunq; in contractu in⸗ nominato venit pꝛeſtanda cautio, intelligit᷑ pꝛeſtari cum ſideiuſſoꝛe:licet in nominato contractu nuda cautio ſuffi⸗ ciat.j.de euic.l.illud. Hoc nonvidet᷑ belle dictum. Pꝛi⸗ mo:qꝛ ſi ſufficit pꝛeſtari nudã cautionem in contractibus nominatis: qꝛ ſunt foꝛtioꝛes: multo magis in innomina⸗ tis, qui ſunt natura debilioꝛes:vt patet. 3. e.l. ſi pecuniam. Pꝛeterea contra hoc allego no.gl.expꝛeſſe hoc dicentẽ. In ea.l.ſi pecuniã.in verſ.plane.el.j. in ver. reſtituturũ.li⸗ cet ad boc illam ibi non notauerim. Tertio qꝛ ex quo leꝑ eam in cõtractibus innominatis, ꝙᷓ; nominatis dicit ſim⸗ pliciter caueridebere:ergo in vtroq; eoꝛũ genere intelli⸗ gitur de cautione nuda. C.de ver.ſig.l.ſancimus. nulla reperiat.l.que ab illius regula hanc exceptionem faciat.

14 CrIn ead. ibi, an ſit permutatio. No. ex hac nomen

emptionis continet permutationẽ. Ad idem.j. de cõ⸗ traben.emp.l.j.licet nomine cõparationis ſic:qꝛ illud ma⸗ gis generale eſt:vt pꝛobat᷑.C.de rer.permuta.l.j..d.l⸗. in gl.de contrab.emp.vnde ex pꝛimo aſſumpto dicit Spec. allegando, de emp. ven.. nunc videndu. verſi. ſed pone ſtatutum. ſtatuta de emptione venditione mẽtionem facientia, puta quo ad ſolutionem gabelle, fimilia: non continent permutationem. Quod pꝛobat᷑. C. de pꝛed. cur. l.fi. lib. x. Ad idem.j. de pig.l. in quoꝛũ. de reb. eo.l.ſi pu⸗ pille.. ſi pꝛetoꝛ. In contrariũ tamen multũ facit.l.ſtatuli⸗ beri.. Quintus. de ſtatulib..l. ſicut.. vẽditas.j. qui. mo. pig vel byp. ſol. quod habetur. C. de vſuſca.j.iij. In qui⸗ bus omnibus pꝛobatur omnem aliũ contractum aliena⸗ tionis compꝛehẽdi nomine emptionis.de quo tamen: qꝛ nihil addẽdum.dic yt per Bal.in.d..ij. hoc aliqualiter verius non tangit, ꝙᷓ alibi. C. de fideic.l. voluntas. vbi vi⸗ de plenius. In ea.ibi, nam non habet locũ in cõtracti⸗

15 bus nominatis. Et ſic vult rgl. eſſe regulam, in contra⸗

ctibus nominatis non ſit locus condictioni ob cauſam. Que pꝛobatur vltra.C.de reſc.ven.l.ea conditione..d.l. inciuile. Gar. autem hic dat duos caſus fallentie vltra glł. de quibus dic, vt hic per. Cui adde tertium.ſ.quando contractus ipſe nominatus ex poſt facto reſoluitur ex le- gis diſpofitione. Quoniam tunc datũ eſt condictione ob cauſam repetit. Ita eſt caſus not.in.l.bona fides. hoc ipſe ibi dicit, non putoverũ. Pꝛimo:q licet ibi Juriſ⸗ conſultus dicat repeti poſſe, non dicit condictiòne ob cauſam. Ergo intelligam actione ex empto.ar..de in diẽ addic.l. Imperatoꝛes. Scðo caſum habeo expꝛeſſum, reſoluto ipſo nominato contractu, datur actio ex ipſo cõ⸗ tractu deſcendens ad id repetendum, datũeſt. Caſus eſt.j.de act.emp.l.ex empto.j.ſi is qui.vbi cõtractus ipſe nominatus a pꝛinc.nullus eſſet:tunc daret᷑ ad repetendũ condictio indebiti,⁊ cõdictio ſine cauſa. Et pꝛimũ pꝛobat J. de condi. indeb.l.ſeruum. Scðm. j. de condic. ſine cau.lj.

16(In ea. ibi, niſi in caſu donationis. Que autẽ ſit ratio,

quare in contractu donationis poſito, contractus no⸗ minatus ſit, det condictio ob cauſam. lj. C. de do. que ſub mo.l. ea lege. ⁊0l.ſi yt pꝛoponis. C. eo. Poſuit hic Bar. cui

addo etiam aliam, ſc; quia quando contractus donatio- nis non initur pure, ſed modaliter: tunc illa non eſt pꝛo⸗ pꝛie donatio ſed potius cõtractus innominatus: vt pꝛo- batur in.l.j.j. de dona. Ideo tunc locus eſt in eo cõdictio/ ni ob cauſam, tanq́ᷓ in alijs innominatis contractibus.

17 In ea.ibi, fque donatio. Eſt ergo cõmunis glo. opi.

podie donatio ſit cõtractus innominatus. ita tenet. 3. eo. 1 ij.. ij. C. eo. Secũda vero fuit opi. But. olim bodie eſſet contractus innominatus: hanc ſequitur Fᷓranc. de Rampoin repetitione ſua. Tertia fuit Bartol. olim bodie eſſet cõtractus nominatus: hanc communiter ſe⸗ quitur Bal licet aliter dicat. Item Bar. de Sali. qꝛ hec omnia plene diſcuſſi poſt eundem Bar. in.l.in edibus. in F.j.j. de dona. ideo hic repeto. In ea.ibi, ſed omnes

18 illi ſunt nominati, qui conſenſu fiunt. Ault ergo gl. illi

ſolum dicantur contractus nominati, qui ſolo celebꝛan⸗ tur conſenſu j.de rer. permu.lj.Et in hoc male dicit:quia ſ̃m boc ſequeretur, ſtipulatio que nudo celebꝛatur conſenſu:ſed verboꝛum ſolennitatem requirit, non eſſet contractus nominatus.qẽð eſt falſum.I.. C. vt act. ab ber. Pꝛeterea contractus, mutui, depoſiti, aſimiles, qui non ſolo conſenſu celebꝛantur:ſed deſyderant rei interuentũ: vt inſtit. quib. mod.re contrab.obli.cum ſi. Non eſſent no⸗ minati cõtractus.quod ſimiliter eſt verũ:vt.S.de pac. l.iuriſgentiũ. in pꝛin. Quare dicas, cõtractus nominati ſunt, qui elegans nomen a uure ciuili impoſitũ habent: vt d.l.iuriſgentiũ. Item qui ſui nominis pariunt actionem: vt. d..jj. de rer. permu. Ande dixit Bar. cõmuniter alij ex tex. auth. eo decurſum.C.de don.ante nup. ſi nouus contractus a conſuetudine refert᷑, cui ab ijſdem eſſet no⸗ men impoſitum, ille talis contractus diceretur nomi⸗ natus, ſed innominatus:quia text.j. de pꝛeſcri. ver.l.iij. L.pꝛeced.dicit, vbi talis reperitur cõtractus, cuins ap⸗ Ppellatio nulla a iure cinili pꝛodita eſt, deſcendit ex eodem actio pꝛeſcrip.ver.Ergo ſequit᷑, innominatus eſt: quo⸗ niam ſi nominatus foꝛet, haberet ſui nominis actionem:

19 quemadmodum alij habent:vt. d.lj. CrIn ead.ibi, in

contractu autem facio, vt des. Ault ergo gl. ex contra⸗ ctu facio vt des:vel facio, vt facias: non oꝛiatur condictio ob cauſam. tamen non ſemper verũ eſt. Et ideo dic vt bic per Bart. ⁊ꝛ plenius in.d.l.ſi pecuniã. Alterius ex⸗

20 tra gl. inquantum Bar. circa vltimum intellectũ buius

1..I.ſi cum aliquis.. hominem..j.ſi quis aliã..l. qui res. in pꝛinc.j.de ſol.dicit, queritur, an vbi in obligatio⸗ ne eſt rem dari:data re, que a creditoꝛe auocari poteſt, in⸗ ducatur debitoꝛis liberatio:vel agi poſſit actione pꝛime⸗ ua. Dicendum eſt, aut illa poteſt auocari ratione do⸗ minij: tunc non inducatur debitoꝛis liberatio: ſed agi poſſit actione pꝛimeua:vt.d..qui hommnem..liiij..fi.j. de re iu. Aut poteſt auocari iure hypothecarie actionis: tũc, aut eſt pꝛomiſſa euictio, ſeu de euictione cautio pꝛe⸗ ſtita: agi non poteſt actione pꝛima:imo ab ea inducitur liberatio:vt dicit in hac.l.in vltimo reſponſo, a contrario ſenſu. Aut non eſt pꝛeſtita de euictione cautio: tunc non inducitur liberatio.imo agi poteſt pꝛima actione:vt di⸗ cit eſſe caſum bic in verſic.finge.Adde iſtud non vide⸗ tur verum. Pꝛimo ratione Fᷣᷓranciſ.de Rampo. bic ſcili⸗ cet quia refert quando in obligatione eſt rem dari:an res poſſit auocari iure dominij vel hypothecarie, ad boc vt dicamus, non inductam liberationem. Caſus eſt de lega. jl.. ſi a ſubſtituto. de ſolut l.ſi rem meam. 1.d.. qui homi⸗ nem in iure. pꝛout vult Bart. pꝛeſtatio cautionis de eui⸗ ctione tollere pꝛimam actionem creditoꝛi competentem, a quo ius auocari poteſt. Quoniam iſta hominis pꝛoui⸗ ſio, tollit pꝛouiſionem legis, que eſt de iure communi: vt tali caſu pꝛima actione agat:vt bic. Ad hoc.j. de leg.j. l. ſi fundum ſub conditione.. Stichum. C. de pac. conuẽ. J.fi. qnod not. C. de iure emph.l.ij.per glo. Non obſt. verſi. iſte fi.quia non debet aſſumi argu.a contrario ſenſu: quia reſultat in iure abſurdus intellectus: igitur ⁊c.j.ij. C. de condi.inſert. Pꝛeterea poſſumus dicere ſᷣm eundem, velit iſte verſi. ſi petita fuerit cautio, excludat᷑ illa actio, que competebat creditoꝛi ad agendum contra debito⸗ rem, antequam res eſſet euicta: non autem inducatur liberatio, quin ſi res ſit euicta, non poſſit agi actione pꝛi⸗ ma.Hec opinio videtur verioꝛ exduobus. Pꝛimo quod aut volumus iſta cautio de euictione veniat ex natura

63

.

8 Pÿꝛ:--- 2. 2

. 3 nn 3. 5. · · 4 8 4 7 4 5 2 9 3 d..

12