Teil eines Werkes 
[2] (1547) D. Ludouici Pontani Romani ... Lectura aurea & copiosa, super Secvnda Parte Digesti Veteris
Entstehung
Seite
53r
Einzelbild herunterladen

dan.

erjogen, 3 denade 7 ſt 6 con alött

— —

llo.)

O.excepfi dde linbiscid am na neglig, Adh

dö autö alnsdit

Duibvsin witin i, ꝙ bi ſaitn dnärngurig ta culpa onegphe, de,p Baͤlinſtie ermat otrariüdita, um dolus ch a tego idſecuae tine trabüatſn. adilectuacüſma

uſta imo iinies

abig.Iplaghcn

deſi ſeruum quie

t apenaſtatnte

dictaiura, ai

et:ꝙ pꝛecictami

bi autẽ imponeten

er licetpoſſerohn Quomam naalci icto, pꝛo quoſmmn mplicie:dolsſt dcta,lmagnancgi cbet operan tame dilectus ouocdt ure delibeningalt n quantunaütins o condemnallsdhe odetamengliſr ninfamiawefand qveinferwyün infamiabocſine ſciens triofen, uidicomt dina⸗ minfamäcflaich rloquemenfän, m gertamalhan

De in litem iurando. 53

in quibus lata culpa nõ equiparatur. Et pꝛimus in reſti⸗ tutione in integrum, qne licet imploꝛari nõ poſſit aduer⸗ ſus dolum, imploꝛatur aduerſus latam culpam: vt.l. ſi er cauſa..videndũ. 3. de mino. C ſiaduer.delic.j.in gloſ. et

19 qõ babetur in. l. vbi exigitur 3. de edẽ. Scðs: qꝛ t licet do

lus inducat malam fidem, nõ tamen lata culpa:vt l. ſed et ſi lege. gõ. ſcire.5. de peti.heredi. Ande reſultat caſus ter-

20 tius, t qð licet dolus ex eo:q inducit malam fidem impe

diat fructuum acquiſitionem. C.· de rei vendi.l.certũ. cum ſimilib.tamen nõ impediet lata culpa: vt notatur per gl. in..ſi fur.ʒ.j.j.de vſuſcap.vbi etiã per Bart.⁊ per Dy. in regula poſſeſſoꝛ.de regu.iur.lib.vj. Et hec diligenter no. circa materiam doli ⁊ lateſculpe:r eliqua que ſuppletione nõ egẽt, vide per Bar. in. d.l. qò Herua. ⁊ in. d.§. nõ autẽ. ⁊ per Bal.in. d. c. vt animarum. de cõſtit. In eadẽ ibi, ſed cõtra heredẽ ſuum. De hoc an cõtra beredem iurari poſſit in litem ex dolo, vel lata culpa defuncti:dic vt j. di⸗ cetur. CIn guin verbo, plane. ibi, ſed tu dic: hec vera vt bic plene per Bar. In ea.ibi,cõtra eum, qui in ius vo

21 catum vi exemit.vult igitur f gloſ.qð cõtra eximẽtem in

ius vocatum poſſet per agẽtem in litem iurari.⁊ hoc per Lj. in.§.j. 3/ne quis eum qui. Tu aduerte quia tex.iſte hoc non pꝛobat:quoniam ſimpliciter dicit contra eximentem competere actionem in factum in tantum, in quãtum fuit eſtimata res in cõtrouerſiam deducta per agentem: non autem dicit de eſtimatione fienda per iuramentum im li⸗ tem. Pꝛeterea tex.ille in fi.ſni dicit hanc actionem com⸗ petere, etiam calumnioſe agenti:ergo non videtur loqui de iuramento. Quoniam ſiillud calumnioſe agenti defer retur:cum ipſe pꝛeſumatur periurare, induceret lex quẽ ad periurium.qð eſt abſurdum.C. de indic.viduil.ij.3. e. l. videamus.circa pꝛincipium. Pꝛeterea ſequeret̃ex boc, qð diſpoſitio illius..non eſſet generalis: cuius cõtrariũ ipſe vult. Ponatur enim, qð ab exẽpto vi peteretur pe⸗ cunia:certe tunc contra eximentem, quitenetur ad id, qo exemptus tenebatur:in litem iurari nõ poſſet. Caſus eſt. 3. in.l.nũmis.vnde foꝛte ille tex.voluit dicere, qð in tantũ cõtra eximentẽ agi poſſet, in quantũ lis fuit eſtimata per agentem nõ iuramento in litem, ſed ſimplici petitione: vt puta ſicontra exemptum direxerim petitionem mille, ad ea mihieximens teneatur, que in petitione deducta ſunt: vnde eſtimatio ſit per petitionem:non antẽ per iuramen tum in litẽ. Et hoc intelligo, vbi petita foꝛet pecuniaria, vel res in qua nõ cadit affectio: vbi autem peteretur res in qua cadit affectio:tunc foꝛte pꝛocederet intellectus cõ munis, ſcʒ vt cõtra eximentem iurari poſſit in litem.ꝛhoc ea.ratione, de qua hic in glo. ſ.pꝛopter contemptã pꝛeto⸗ ris authoꝛitatem. In ea.ibi, eſt tamen in rem ſcripta.

22 Ault t gloſ.ꝙ actio Fauiana, que competit patrono ad

reuocandum alienata in eius fraudem per iibertum, ſit actio in rem ſcripta.qðvidetur falſum:quoniã illa dicitur actio in rem, que cõpetit contra quẽcunq́; extraneũ poſ⸗ ſeſſoꝛem: vt.l.iij..pꝛeteres.iuncto..fi.ã.ad exhibendũ. Sed hoc non competit contra alium poſſeſſoꝛem, quam contra eum in quem dolo alienatum eſt. igitur ac. Et qð ita ſit, pꝛobatur. j. de his que in frau. credi.l.qui a debito⸗ re. Pꝛo glo.allego caſum.j.de his que in frau.pat.l.ſi pa⸗ tronus..hec actio. Nec obſtat.l.qui a debitoꝛe. Quoniã illa loquitur in alia actione diuerſa, ſc; Pauliana, que competit creditoꝛibus ad reuocandũ alienata in eoꝛum fraudem per debitoꝛes. In ea.ibi, in pꝛomiſſione Sti

3 chi. qui ⁊c.Hec falſa ⁊ lec.Ao.ſequẽs eſtvera ſcðm oẽs:

vt plene bioper Bar. ſcʒ vt ſiue pereat poſt moꝛã bomo: ſiue alia res debita, poſſit eius vera eſtimatio ꝓbari per iuramentũ, quãdo adeſt difficultas aliter pꝛobãdi. ⁊ boc

24 per iſtum verſ.plane. In ea. ibi pꝛopter inopiã pꝛo⸗

bationum ⁊ maleſiciũ conuenti.no.ergo glo.duo copula⸗ tiue requiri ad hoc, vt eſtimatio rei perempte ſolo poſſit iuramento pꝛobari. Pꝛimo dolus aduerſarij:ſcðo diffi⸗ cultas pꝛobationis.⁊ idem quod bic voluit gloſſ. C. vnde vi.l ſi quando. Zllia tamẽ in.l.ſemper.. hoc interdicto.j. qð vi aut clam.⁊ in.l.nummis.ad f. S. eo.⁊ inſtit. de verbo. obliga..niſi ſolum.dixit ſufficere ſolum dolum. Iſta ta⸗ men glo. cõmuniter tenetur ⁊ eam ſequitur Ja. Bu. 6. eo. in rub.⁊ bene:qꝛ pꝛo ea eſt caſus intuenti in.d.l.ſi quãdo. C.vnde vi. In eadem ibi.C.vndevil.ſi quando.et per illaml.vna cum pꝛoxime dictis. Inno. extra ꝙ me.cau.c.

fi.⁊ Bar. hic ſequẽdo refert, qò contra depoſitarium far⸗ delli ſigillati reſtituenti eundem diſſigillatũ poſſum pꝛo⸗ bare per iuramentũ res eas ablatas fuiſſe, quas ablatas allego. Idem tamen Barto. in. lj. ũ. ſi ciſta. depoſi. aliter in hoc dicit, ſcz qð aut apparet fardellum diſſigillatũ do⸗ lo ipſius depoſitarij:⁊ tunc amiſſio rerum inde ablatarũ poteſt pꝛobari per iuramẽtum. Ad hoc.d.l. ſi quando. et d. c.ſ. Aut eſt diſſigillatũ ſine culpa vel caſu:⁊ tunc debet amiſſio per teſtes plene ꝓbari.Et ad hoc text.iſte in ver⸗ ſi. ſed in his.⁊ verſi.vltimus.l.pꝛoxime. Ipſe idẽ tangens iſtum paſſum.in.l.jj. fur. aduerſus nau. caupo. dicit diſtin guendo, qð aut ipſa valiſia ſeu fardellus, reſtituitur ſigil

lata:⁊ tunc reſtituens ſecurus eſt ⁊ liberatur:qꝛ nullus do

lus, neq; fraus in eo pꝛeſumitur. argu. C. de edic. diui.j. ſi- Alut reſtituitur diſſigillata:⁊ tunc dicit amiſſionẽ rerum non poſſe pꝛobari per iuramentum.Neq; obſtat.d. c. ſi. et

d.J. ſi quando. qꝛ ibi loquitur quãdo cõſtat per pꝛobatio-

nem de dolo, vel violentia eius, cõtra quem debebat iu- rari. In caſu autem noſtro de hoc nõ conſtat:q dubitari poteſt, an ipſe diſſigillauerit, an vero alius. Et poſito, qõ alius diſſigillaſſet, ex cuius facto teneretur: nibilominus

25 Tcontra eum, qui tenetur ex facto alterius, nõ poteſt pꝛo-

bari damnum, ſeu res amiſſa per iuramentũ: vt no. idem Par. in. d.l. ſi quãdo. ⁊ in. l.ne quid. j. de incen. rui. nau. per lj. quãdo ex facto.tuto.j.vltima vero in hoc fuit opi. Bal. in rub.C. depoſi.dicentis, qð aut ipſa valiſia potuiſſet fa- cilliter diſſigillari:vtputa quia ſigillata cum cera: ⁊ depo ſitarius ipſe eſt bone cõditionis:⁊ tali caſu amiſſio rerum non poſſet ſolo iuramento pꝛabari.ar.in.l.ſi duobus..j. j. quẽadmo.teſt. aper.⁊ in.l.ſi ego plane.j. de iure do. Aut non potuiſſet ita faciliter diſſigillari:⁊ tunc ad pꝛobandũ amiſſionem rerum ſufficit iuramentũ. per. d.l. fi quando. 2.d. c. fi.⁊ in.l.. in depoſiti.j depoſi. Niſi ipſe deponens aſ⸗ ſumpfiſſet in ſe cuſtodiam: puta aſſumẽdo claues came⸗ re, vbi, valiſia erat: vel ponẽdo ibidem pꝛopꝛiũ cuſtodem. Quoniam tunc non tenetur depoſitarius ar.in.l.fi..j. in gloſ.ʒ.nau.cau.ſtab.a.l.ſi vt certo..ſi vero rogaueris.⁊ in g.ſi a me petiſſes.j.cõmo. Tu cõcoꝛ.has opi.⁊ fac tres caſus, ſc; qð aut conſtat de dolo ipſius reſtituentis diſſi⸗ gillatam: aut de culpa, aut dubitatur. Pꝛimo caſu clarũ eſt per iuramentum pꝛobari amiſſionem rerũ, per ea que allegantur in cle. ſubtracte. ⁊ boc per tex.in. d. l.j.. in de⸗ poſi. z.d.J.ſi quãdo.⁊.d. c.fi. Secundo caſu iuramentũ non inducit pꝛobationem. ſed requiritur pꝛobatio teſtium. et ad boc tex.in..ex culpa.3.l pꝛoxi.⁊ hic in verſicu. Sed in bis omnibus.Tertio caſu dico, quicquid dixerit Barto. qð pꝛobatur amiſſio rerum contra depoſitarium per iu- ramentum:ꝛ hoc quia res depoſita debet pꝛeciſe, pꝛout eſt depoſita, reſtitui: vt. l.j..ſi res. j. depoſi. Ergo ſi aliter reſtitnatur, vtputa diſſigillata, arguitur dolus. Quoniã dolus eſt, ſi id nõ fiat, ad qð quis tenetur. ſ.manda. l. dolꝰ. Secundo:qꝛ quãdo reſtituitur diſſigillata ſit id, qò eſt de genere pꝛobibitoꝛum:ergo cõtra ita reſtituẽdo dolus ar guitur. C. de ſicar.lij. C. de iniur..ſi non cõuitij.⁊ in.c.j. ex⸗ tra de pꝛeſump.cõtra hunc igitur, vt cõtra pꝛeſumptiue doloſum, amiſſio ꝓbabitur per iuramentũ. ⁊ bec duo tol lunt rationẽ Bar. in. d. l.j. fur. aduerſus nau. Fallit hoc vl timum eo caſu, qui. 6. narratur per Bal ſcʒ quãdo cõcur rit poſbilitas facilis deſſigillationis ⁊ ꝓbata cõditione depoſitarij argumento iuriũ 3.allegatoꝛũ. Et na tene in hoc paſſu quotidiano. Ad qð vide Bal.in.l.ij. C. loca.refe

26 rentẽ ibidẽ Rico.de Mat. MPoſt hoc autẽ ſucceſſine

queſierunt hic doc.An ſicut pꝛobatio rerũ ſeu eſtimatio⸗ nis põt fieri iuramento:vt bic, in fi. Ita ⁊ fieri poſſit pba tio intereſſe.Et qꝛ nõ eſt ꝓpꝛia materia ſufficiat remiſio: ⁊ videte per gl.⁊ doc.in.l.j.C. de ſen.que pꝛo eo.ꝛ in.q.ſem⸗ per.g.hoc interdicto.j.ꝙ vi aut clam. in.d..non ſolũ. in⸗ ſti. de verb. ob.⁊ per Bar. in.l. ſtipulationes nõ diuidunt᷑. per Inno. de ſen. excõ. c. ſacro. per glo.⁊ alios extra de ſo. compe. c. dilecti.⁊ in. dle.ſi. extra ꝙ me.cau. Extra gloſ.

27 † Inquantũ Bar. ad cognoſcendũ, que ſit actio arbitra-

ria in bac materia dicit, qdò vbicũq; res ex quacũq; actio⸗ ne debita ꝓpter iuſſum iudicis nõ reſtituit᷑:tali caſu actio efficiẽ arbitraria, adeo, qð iudeæ bz arbitriũ in illa iurs- mentũ in litẽ deferẽ di:⁊ hm illud ſuo arbitrio cõdẽnandi per..qui reſtituere.&. de reſ vẽ.ldde, ꝙ lʒ ip̃e ſibi hoc di etum appꝛopꝛiet:tamẽ oꝛiginaliter fut Bic. de Dat.in

1 1 1

peee

—

—õõõ————

—