Teil eines Werkes 
[2] (1547) D. Ludouici Pontani Romani ... Lectura aurea & copiosa, super Secvnda Parte Digesti Veteris
Entstehung
Seite
18r
Einzelbild herunterladen

d debet reſtS Poh tringi d 4 0. 1 G

mfertur Prbickldſfn ui:tali caſa impediu auſs matut:qxeſthatig ipelleta taloguth enentee 2 Dominſfeyt in depoſt iEtffciſtalex limtuſh eintellectus non eiit imo caſa buins legsi. num a pꝛin ſed expece 1.†Quamobremde hic do. Bart de Sai antis: tuncdiſſenſu ationem dominijyt ecauſe, in quarumm. nte traditionem tm lationem: vt in.lanie in grauioꝛem cauſanqna i.f.. C. de ſolu enri us eſt diſſenſus nirtnn ralia putatine: amnai nij:vt. d. cum incoyu umerat pꝛoductzartiu babet effectum miyine effectum eundem cy nſlatio domini:tlemi tendit in eundemefteur jgtur tranſlatio domnſ re impediiat oomuſ bi dare fundum Loni mianum: dic ftlimei itionibus.j de comlelt erdne inpecitnne N 1

gs vroꝛi.. Titoſo 1 ſern.

1 9''

9ℳ

G 2ᷣn=

Si certum petatur.

dona. Certe ille tex.nibil facit:q ibi eſt diſſenſus in acto⸗

re donationis inſcſo: non autem in cauſa tranſlationis: quare O dofr. vt refert Bal.tenet contrariũ, vcʒ tu potes me repellere certi condict. non conſumpta: vt bic pꝛobatur a contrario ſenſu. Et hanc opinio.ſ equunt᷑ qui/ dam moder.Et facit, ego qui donaui, habeo dominũ pure:tu autem qui recepiſti babes poſſeſſionem. Ande ego tracto de damno vitando:tu autem de lucro captan do:ergo ille eſt pꝛeferendus. Ande dic: ego poſſum te repellere doli exceptione, ſi agis contra me certi condi/ ctione, ſi a pꝛincipio conſumpſeris: ſecus autem ſi ex poſt facto conſumpſeris:ita dicit Richard.de Sali.vt refert Bar. de Sali. Ad hoc alleg.S. eod.l.ſi quis nec cauſam.ũ. res pigno.cum ibi not de acqui.heredj.l.ſeruũ. Ideo dic/vt..ſi pupilli..item queritur.. de nego. geſt. cuin gl. extra de pꝛocura.c.ex bis.lib. vj. Ande licet ego nolebã recipere, vt mutuet id, das:tamen poſſum penitere eꝝ poſtfacto: ita ſit vera opin. Qdofred.a contrario ſenſu,

per iſtum text.

Summarium.

Numerationem ſolam actionem non pꝛoducere. Donatio moꝛtis cauſa qua ratione reuocetur?:

Datum vt certum quid fiat, quando ob factum non ſecu tum, repeti queat: Et quid in legatis: nu. 4.7.5.

Pena i iure multiplex eſt.

1 ¶Sola numera⸗ NDB 2 n omnis. tio non eſt cauſa na

tiuitatis actionis ſi non ob hane cauſam per 1 DNnumeräͤtem data fuit. b. d. Zel ſic. Actus agẽ tium non operantur vltra eoꝛum voluntatem. Ad hoc communiter allegatur concoꝛj.de actio. obliga.l.obli⸗ gationum fere ſubſtantia. Hot.ex ſola numeratione actionem non naſci:niſi conſenſus contrabentium adſit. M ota t ſecundo, donationem cauſa moꝛtis reuocari ſuperneniẽte reconualeſcentia, per moꝛtem donatarũ. Concoꝛ.de dona.cau.moꝛ.l.ſenatus.z⁊.j.de condi.ob cau. l.cum quis. C tAlterius not. datum, vt certum quid fiat, non poteſt ob factum non ſecutum ante repeti, quã certum ſit illud fieri non poſſe. C In gloſ.ſuper verbo, deceſſiſſet. Quid autem in legatis:an autem reuocent᷑ per conualeſcentiam: videtur quod ſic: quia donatio le gatum equiparantur:vt.l.legatum.de lega.ij. inſtit.de donat.j. Ande ſicut donatio reuocatur:ita legatum. Sed contrarium eſt veritas:quia non reuocatur niſi ex- pꝛeſſe reuocetur:yt eſt caſus ſing.in.l.fi. C.de poſthu. be⸗ re. inſtitu. vel exhere. Quod limita: vt.l. alumne.. fina. de adimen.leg. per Bar. in.l. poſt.§.j. de hered.inſti. In gl. ſuper verbo, obligatio. ibi, item quid ſi perdidi. Bart. bic ſequitur iſtud non poteſt repeti, etiam ſi certum ſit, quod non poſſit fieri intra illud tempus:niſipꝛetereat tempus.Tamen dic, cum queritur, an tu debeas mibi fa cere aliquid intra aliquod tempus:an poſſum illud repe tere, ſi non feceris intra illud tempus, illud quod debeas facere. Dic, aut tu pꝛopter illud tale, quod debeas fa⸗ tere, debes mibi dare certam pecuniam: tunc debet ex⸗ pectaritotum tempus:vt.l.in illa ſtipulatio. ſi Calendis. j. de verbo. obliga... ſi ita ſtipulatus ſum mibi, oPꝛo- cule. Aut nibil mihi debetur: tunc ſi certum eſt, non poſſit fieri intra illud tempus: tunc potero repetere il⸗ lud, quod dedi: vt.j. de verbo. obligatio. I. hoc iure. Aut queritur, an poſſum repetere intereſſe, ſi certum eſt te non poſſe facere: tunc aut volo agere ad intereſſe to tale:ſed ſolũ ad illud, ſentio ex aliqua cauſa, dic vt.j. ſtipulationes non diuiduntur..plane.j. de verbo. oblig. .l. continuus.eo. tit. Aut volo agere ad totale intereſfe: tunc non poteſt agi,z ſi certum ſit, quod non poſſet fieri intra illud tẽpus:vt.i.ſtipulatus fuero abſq; te.j.de ver/ boꝛum obligat. Aliquando volo agere ad penam: iſta non eſt noſtra materia. Ande dic, f aliquando eſt pe- na legalis:aliquando pena conuentionalis: aliquãdo eſt pena, que dicitur intereſſe. Sed q iſta non eſt noſtra ma teria, tamen remiſſiue:dic vt habetur per Legiſtas in.. ſi ſtipulatus ſum mibi, o Pꝛocule.j. de verb. oblig. per

Cano.in.c.commiſſa.de elec.libꝛo.vj. Et iſtud facit ad multa. Et pꝛimo ad ſtatutum, quo cauetur, bannitus poſſit ſine pena interſici, ſi intra decem dies non ſoluerit centum:nunquid autem ſi certum ſit poſſe ſoluere ad dictum terminum poſſit interfici? videtur quod ſic: q fruſtra expectatur euentus conditionis, cuius effectus nibil operatur. Sed contrarium eſt veritas:vt bica⁊ per Bar. in. l.ij.C. ſi pend. app. moꝛs interue. Itẽ inducit ad.q. Pone, quod electio capitanei non poteſt fieri ſine pꝛeſentia aliquoꝛum intra vnum menſem: iſti ciues ſunt abſentes adeo, non poſſunt adeſſe: certum ſit:an ele⸗ ctio fieri poſſit ante menſem:⁊· videbatur ſic:q fruſtra expectabatur. contrarium eſt verum:vt in. c.vbi pericu lum. in ver. decem diebus. de elec. lib. vj.

' Summarium.

Pupillus ſue pecunie dominiũ ſine tutoꝛe tranſ⸗ ert. Et quid in adulto?nu. z. Conſumptio non ſemper ſit obligationis reconualidan de cauſa? Et quatenus pecunie conſumptio allegetur. numero. 4. 8 Periculum rei pereuntis ad quem pertineat:

1 1 Conſumptio facta §.S 1 pupillus. nWaffs TMnoaßtenn obligationem, aut pꝛecedentem liberationem. hoc dicit. CEt pꝛo euidentia pꝛemitte, quod pupillus debitoꝛ poteſt ſoluere creditoꝛi ſine anthoꝛitate tutoꝛis: ſi ſoluit poterit repetere, qu ando ſcilicet voluerit. Item ipſe ſine tutoꝛis authoꝛitate non poteſt mutuare adeo, quod ſi mutuat ſtatim poterit petere quando voluerit. No

ta t quod pupillus dominium pecunie tranſferre po⸗ teſt ſine tutoꝛis antboꝛitate in alterum. Et buius eſt ra⸗ tio:quia ipſe non habet ſui patrimoni adminiſtrationẽ: vt.j.de iureiuran.l. iuſiurandum, quod conuentione. j. de ſolu.l. quod ſi foꝛte..ſ. M Quid autem de adulto, an dominium in alium tranſferre poſſit:eſt gloſ.ſingu.in lj.. queſitum.j. ad Trebel. quod ſic, quam intelligerem, niſi adultus ipſe habeat curatoꝛem: quoniam tunc pupil lo equiparatur: vt. l. curatoꝛem babens. de in integ. reſti. Ctot.conſumptionem non eſſe ſuper cauſam recon- ualeſcende obligationis: ſed aliquando reconualidande liberationis et ſolutionis. CHota quod non dicitur

4 Tconſumpta pecunia ad boc, vt obligatio vel liberatio

reconcilietur:licet alteri per recipientem ſoluta fuerit. concoꝛd.j.ſolu.matri.j.ſi eſtimatis. Et ex hoc videtur mibi poſſe fingulariter inferri, quod nunqᷓ; ad pꝛedictos effectus dicitur pecuuiam foꝛe conſumptã: niſi quando certiſſimum eſt eam amplius recognoſci non poſſe. Ita ſingulariter not.ex iſto tex.vnde ſi tranſiret per mille ma nus, poſſet recognoſci: nunꝙᷓ; diceretur conſumpta. In gloſ.ſuper verbo, liberatur.in pꝛin. Solue aut pe⸗ cunia eſt conſumpta: tunc non poteſt repeti:aut non⸗ dum eſt conſumpta: et tunc poteſt repeti. In gloſſ. ſuper verbo, eius.ibi, perdiderit. foꝛtifica iſtam gloſſ. firmius.Quia r quando res perit, ſemper perit periculo illius, penes quem eſt dominium: vt.l. que foꝛtuitis. C. de pign. actio. ſed iſtins pecunie dominium eſt penes ipſum pupillum:igitur ⁊c. Sed contrarium eſt verum per ra⸗ tionem:qꝛ illud eſt inductũ in fauoꝛẽ vnius, non debet retoꝛqueri in eius leſionẽ. Ande clarum eſt, inductum eſt in fauoꝛem ipſius pupilli:vt dominiũ ſit penes ipſum pupillum: ergo non debet retoꝛqueri in eius leſionem. CAnge limua exiſta gloſ.omnia iura, que dicunt quod periculum rei perempte ſpectat ad illum, qui eſt domi⸗ nus. Quia intelligo quando eſt dominus de iure commu ni:ſecus autem ſi ex ſpeciali pꝛinilegio:vt patet hic in pu pillo:quod ſingulariter notauz iſta eſt nouiſſima limitatio neq; per alium tacta.ỹt ex hac poteſt inferri ad multa. Et pꝛimo ad ſtatutum, quo cauetur, quod nullus poſſit contrabere ſine authoꝛitate conſanguineoꝛum: talis contractus ſit nullus. Pone quod ipſe pupillus vendi⸗ dit ſeruum alicui ſine autboꝛitate conſanguineoꝛum, iſte ſeruus pernt penes creditoꝛẽ:cui perijt, an pupillo, vel creditoꝛiꝛ⁊ videtur quod pupillo: quia ſi contractus eſt Lij

18

pae

,.