Teil eines Werkes 
[2] (1547) D. Ludouici Pontani Romani ... Lectura aurea & copiosa, super Secvnda Parte Digesti Veteris
Entstehung
Seite
13r
Einzelbild herunterladen

iaiſta generalssſeN itgloen hoceffra, in quo ipſam npedrn kctionem bonefäi n atur perlit onteſtnnſi nſequi:ſedetij frucusſ. lctio generalispo ihg us ex moꝛa, ſicut iac et Bar. ꝛcommunttrn Pꝛeciximus Sdepeth entaliter ic eſtpoſthl r. Sediſta noneſtyen Caue. ybi eſtcaſus ſ lum eſt actioexſii aſtringendeijde per.

d actio eyteſtamentvi ib. cauſ.in integett nerit Juriſconüitwsang mius locumcffätogakaad oſt moꝛam- Inlütts ng. contra Brtonäepat er moꝛam:quiatmhted, uram ſubꝛogants c gloſein d.F.ackloncmar infert ad aliud ant iu

Si certum petatur.

mittetur infamia? pꝛimo videtur ſic, per.l. quoniam. 3. de his qui not.infa.Sed hoc eſt falſum per glo. ſing. in l. quid ergo..ex compꝛomiſſo. de his qui not. infa.qᷓtis ałs confeſſio infamet, tamen in iſta condictione non infa- mat. In ea.glo.ibi,item nunquid petit ac. Iſtud limi- tatur: pꝛimo vtputa:quando cõdictio certi ſubꝛogatur in locum actionis durãtis:vt.l.ſi a dño, vel a iure. in pꝛin. S.de pet. here. Secus autem ſi tranſcurrit vt eſt tex.ſing. in.l. quod debitoꝛi.j.de dona.cau.moꝛt.pꝛobatur in.l.illa.

12 K.i. de conſtit. pec. C Ex quo rinfert Ang. ad vnum quo-

‿2

tidianum, vcz quando datur actio ad ſupplemẽtum, que eſt ſubꝛogata in locum inofficioſi teſtamenti, an ſapiat na

turam eius in cuius locum ſubꝛogatur, id eſt, an finiatur

quinquennio. Ang. a bic tenet contra Bart. videlicet, non finiatur quinquẽnio.Et ratio eſt pᷣm eum: quia actio ad ſupplementum eſt ciuilis:ergo debet durare. xxx. an⸗ nis, ſicut ille:vt.l.ſi quis filio. 5.de inoffi. teſta.vbi Bart. tenet imo non duret vltra quinquennium per rationẽ: quia iſta ſubꝛogatur in locũ actionis de querela, que non durat vltra quinquennium, per regulam. l. ſi eum.§. qui iniuriarum..ſi quis caut. Sed Ange. tenet contrarium: tamen variat in.l. Papinianus..j..de inoffi. teſta. Gal. autein tenet contra. in.l.pater filium. 6. de moffi. teſta. in auth.pꝛeſbyteros.C.de epiſc. cle.I In ea.ibi, nunquid in libello expꝛimẽda eſt? Guil. autem dicebat, ſufficie

bat expꝛimere cauſam pꝛoximam.Sed contrariũ eſt ve⸗

rius, quando petitur ab actoꝛe expꝛimatur cauſa: non ſolum cogitur expꝛimere pꝛoximam, ſed etiam remotã. Quia ad hoc vt reus ſciat, an velit cedere, vel cötendere: vt.l.j. C. de eden.a.l.ſi in rem agat.5. de rei vend. Sed vbi quis ageret expꝛimeret pꝛoximam, non red deretur cer tus:igitur ac. In hoc tamen poteſt concoꝛdari opinio gloſ. Guil.quia aut reus petit ſibi edi cauſamremo⸗ tam: non tenetur. Aut petit, ⁊ꝛ tenetur: vt.l. ſi ex multis. C. de anna.except. Sed qꝛ iſta eſt maxima materia, ideo omitto:quia fit diſtinctio, an quis agat᷑ perſonali velrea⸗ li. In hoc ſufficiat remiſſio.Et pꝛimo de hoc dic, vt. d.j. de eden. per Bar.. in.l. an eandem.. petitiones.j. de act. obli. per cano.in.c.fi.de lib.obla. In glo.ſuper ver⸗ bo, petatur. circa pꝛinc. Item fallit in male idei poſſeſſo- re:vt.S. co.l.ſi quis nec cauſam.. res pignoꝛi.vbi glo. no- tabilis. hoc verum maxime ſi male ſidei poſſeſſoꝛ fuerit eiectoꝛ: vt.i.in fi.cum ſeq de tritica. Item fallit in le⸗ gatario, in.§. in noſtra. inſti. de leg. in. ſ.. C. cõmu. de leg. Item fallit quarto ſingulariter ſm Barto.in eo, qui eſt dominus vtilis:quia habet actionem ad dñium ſibi dan⸗ dum.in. lij.C. de donat. que ſub modo. Sed certe ille tert. aon pꝛobat, non competit hec condictio generalis: ſed alia condictio, ſc; ob cauſam non ſecutam: vt pꝛobatur in l. ſi vt pꝛoponis. C. de condic.ob cau. que declarat. d. lj. de dona.q nibil facit pꝛo Bart. Sed iuxta hoc cadit du- bium:nam clarum eſt, in donatione cauſa moꝛtis, traſ⸗ fertur ſine traditione donantis:vt..ij.ʒ.de pub. C Run⸗ quid autem, ad iſtud donatum cauſa moꝛtis competat certi condictio, certe ſic: quia condictio competit ad dan⸗ dum:vt..ſic itaq;. Sed contrarium tenet glo. in.l. pa⸗ ter.. vicino.de leg.ij...ij. C.de dot.pꝛomiſ. Et reſponde ad illud quod dicitur, qꝙ quando ſum dñs non competit condictio. Illud verum, quando ſum dũs vere⁊ irreuo- cabiliter. Secus autem ſi reuocabiliter:vt in. l.in bello.§. 1. de cap. poſtli.Et ita accidit in donatione cau.moꝛtis. hoc eſt verum, quãdo ille qui donat cauſa moꝛtis, eſt dñs vere irreuocabiliter: ſicut dicimus in legatario: quia li⸗ citum eſt argumentũ de legato ad donationẽ cauſa moꝛ⸗ tis:vt.l.ſ. de do. cau.moꝛt. Sed clarum, legatarius non eſt verus dñs irreuocabiliter ante appꝛehenſionem: ſed eſt dñs reuocabiliter:ergo ille cui eſt donatũ. Sed dic, competit cõdictio ey lege illa ad petendum poſſeſſio⸗ nem rei, non autem ad ipſam rem:vt..l.ſ quis ex argen⸗ to. Ael tertio dic, illa gloſ. non fuit vera vt dixi in. l.j.j. de dona. cau. moꝛ. In ea. glo. Reſpondeo ſic. Iſta glo. repꝛobatur per doc.per.l.ex empto.j. de actio. empti.. l.j. C.de rer. permu.Et pꝛobatur ſic.actio ex empto eſt actio ad factum:vt.l.vbi autem.in gio. allega. igitur ad peten⸗ dum non datur cõdictio, ſed actio ex ſtipulatu. In ea. glo.ibi, ſed in actione. Bar.. dicit, poteſt ſaluari gloſ. ⁊opinio Altramon. Pet.Quia opinio Altramon, hꝗ⸗

bet locum, quando venditoꝛ eſt dominus rei:quia nunqᷓ; contra eum datur condictio certi: quia ſi habet remte⸗ netur rem tradi:ſed ſi non habet:tunc tenet᷑ ad intereſſe. Sed in hoc fuerunt due opiniones: quia ant babet rem: tunc cogitur dare rem:vt in..pꝛecium.inſti.de contra⸗ hen. empt. ſi non habet:tunc tenetur ad intereſſe yt ibi. Pꝛeterea eſt caſus in. c.cum Joannes eremita. extra de fide inſtru. Inde dum Barto. dicit, vbi non eſt dñs, non datur contra eum condictio certi. ſed contrarium eſt vt hic in gloſ.quia intereſſe venit certificandum. Sed in⸗ quantum Bart. dicit, vbi habet rem, tenetur rem tra⸗ dere: bene dicit. Sed vbi dicit, vbi non eſt dominus, non poteſt agi contra eum certi condictione, male dicit: vt. 3. dixi. Bart. autem hic, quem omnes ſequuntur, dicit male: cõtra ipſum teneo:quia vbi eſt in obligatione rem dari:in contractibus bone fidei ſemper ſuccedit obliga⸗ tio ad intereſſe:vt eſt gloſ.ſingularis in.g.actionum.inſti. de actio. Bald. facit magnum feſtum de illa gloſſa.licet Barto. non facit mentionem in.j. ſtipulationes non diui⸗ duntur.j. de verbo. obliga. Ande ſi ſuccedit, clarum eſt actio ad intereſſe eſt incerta:Ergo eſt variabilis:ergo datur condictio. Sed obligatio eſt ad intereſſe: hoc fa- cto ipſius debitoꝛis. Sed quis poſſet dicere, illa gloſ. que eſt in..actionum.non eſt vera: quia non allegat ali⸗ quaml. Sed dic. text. eſt in..ſi actionem.in ſi. de actio. empti.quamuis gloſ.non alleget. Tertio fundo iſtam opinionem alia ratione: quia ad hoc vt ſciatur, an obliga tio ſit certa, vel incerta:inſpicimus pꝛimoꝛdialia:vt. 3. eo. Vſi quis nec cauſam.non autem incidẽtia. Inde licet ver⸗ ſetur in actione miſta obligatio rem dari.tamen pꝛopter iſtud incidens, non poteſt certificari adeo ‚ꝙ detur certi condictio. Sed communis opi. eſt doc. glo. yt eſt text. in l.cum manu ſata.. nemo.j. de contrab. empt. In quopa- tet reſponſio ad omnia contraria. Et limita nouiter di⸗ cta doc.per.d.j.ſi 1actum.Et hoc ſit verum, patet: quia vbi quis tenetur ad ipſam rem pꝛeciſe: ergo multo ma⸗ gis ad rem tradendam: vt.d. c.cum Joannes eremita. In ea. glo. ibi, nunquid in bac. Iſtud eſt expeditũ per ſupꝛadicta. In ea.glo.ibi, ſed nunquid in locum. in fi. Sn hoc aduerte: quia hic aliqui moderni volunt repꝛe⸗ endere Bart. non bene dicunt:quia nibil ſciunt. boc maxime pex..ſi. C.de litigio. In glo. ſuper verbo, ex⸗ cepto. coꝛ. pꝛin. Iſtam opi. ſeruat Ja. de Bel.: Altram. Sed declara:qũia illud verum vbieſt neceſſe dare illuck, quodfuit meum: tunc non datur certi condictio. Se- cundo declara: quia vbi quis pꝛomittit dare fructumn ex tali ancilla:iſtud eſt incertum:tamen poteſt refultare ali⸗ quod, quod eri: certum: ſic competit certi cond ictio. ita dicit Ja. de Wre. iſtud exemplum ſeruat Bar. Sed cer⸗ te iſta opi.b non poteſt pꝛoced ere:quia eſt caſus rotõdus contra in.l. ſi ſtipulatus. j. de vſur. vnde ad hoc, vt ex con⸗ tractu incerto, detur certi condictio, quando reſultat cer tum:neceſſe eſt, ſit certum ſpe infallibili. quia de neceſ⸗ ſitate erit:ſed vbi erit in dubio:tunc non daretur certi cõ⸗ dictio. Ita loquitur. d.. ſtipulatus. ſed vbi eſt certum ſpe infallibili, vt intereſſe:tunc non competit certi condictio, vt in gloſ. hoc intellige verum, quando tale intereſſe eſt certiſicatum non ante. In ea. gloſ circa medium pꝛo⸗ batur in. l.liber homo. g.j.. de verb. obliga. licet gloſ. non alleget. Sed fuit allegata per Cy. in additionibus. In ea. gleibi, itẽ ac. Idem determinauerunt in. d.l. f 3·ſi quis in ius. Idem inſtit.eod.in pꝛincip. Sed ex iſta gloſ.reſul⸗ taretvna queſtio, videlicet, an ad factum quis poſſet pꝛe/ ciſe cogi. Dic vt per Bart. in. d.l. lipulationes non diui⸗ duntur. per Bald. in. l.j. C. de ſenten. que pꝛo eo quod in-

14 tereſt. C In ea. glo. in ſi. Iſtam glo. ſ equiturc †hic Bar. c ⁊in. l. ſtipulationes non diuiduntur.j. de verb. oblig. per

tex. in..j in fi. de inuti. ſtipula. Bald. dat aliam diſtinctio⸗ nem:aut intereſſe petitur pꝛincipaliter, aut ſecundario. Pꝛimo caſu eſt neceſſe, expꝛimatur quantitas ipfius intereſſe, ſt ad illud agat aliquis. Zlut iſtud intereſſe pe⸗ tit ſecũdario: tũc pꝛocedit libellus incertus in intereſſe: vt ſic habeat locum opin. glo. Sed certe non eſt vera iſta diſtinctio:q eſt caſus in.j.ij. de inuti. ſtip. Quia vbi li⸗ bellus eſt incertus, intereſſe eſt pꝛobãdum per actoꝛem. pꝛobatur per ſimile in. c. Raynaldus. cum gloſ.de teſta. lnon ab re. C. ynde vi.. C. locati.llocatoꝛes. vbi libellus

5

a Ang. cuins

opi.eſt cõis cõ⸗ tra Bart. vt bic per Jaſ. qui al⸗ leg. concoꝛ.col. ix.in pꝛincipio. Hiero.Chucb.

b Opi. tu dic,

ꝙiſta eſt magis communis opi. ſᷣm doc.licet hic Moman. Cu⸗ man. in. d. l. vbi autem non ap⸗ paret. in.§. quid Ulud.ſint in cõ⸗ traria opin.per tex. in. lſi ſtipul. bic alle. ad quẽ reſpõ.vt reſpõ⸗ dit hic glo.ad.l. fi. ſi quis in ius voc.hᷣm doctoꝛ. Hiero.Chuch

Sequit᷑ dic, communis vera ſententia eſt, quando quis agit in li⸗ bello ad inter⸗ eſſe, non debet expꝛimi quãti⸗ tas.per..iij. in ſin. C. de inutili ſtip.ſᷣm doc. hic Hiero. Cbucb.

Tiu e

,.