Teil eines Werkes 
[2] (1547) D. Ludouici Pontani Romani ... Lectura aurea & copiosa, super Secvnda Parte Digesti Veteris
Entstehung
Seite
11r
Einzelbild herunterladen

ſs rationibus. Pin are: vt. dinerfs in penſ. Sed clarumti

diſtinctio yt Lquid

zuãdo moꝛaeſtindel

ondict indeb Etiſten

ali. ita eſt caſus fmal t tenent opinioyem a ſolenni facts deſtaC) rti.: maxime adlſoles Lquodicun q ogiido .1 2d. d.litm rerderi treſpõdereatliitha ybi vnus habens dlai ranſpoꝛtaret irespmm riſconſulkus, ꝙſidan ominus poꝛtaſſet ini ſe oic, qnoc ibinõpi magnaſt differẽtiu m j de impen inre 4, quod deſinebatin niin bocdiſtingumm toui, antecp periſ sunc teneret debitol per Joan marin ut licet res fuiſſtda iſſet peritura penen

Har.ꝛ0icit, qwocen

2

Siĩ certum petatur.

cefſat actio:vt.l.ij.j. ſolu. matrimo. ergo multo foꝛtius de⸗

bet ceſſare actio, quando facio id, quod nullo modo mibi

pꝛodeſt. Sed iſta opinio non eſt vera: quia ſemper tenet

poſt noꝛam, ſiue eodem modo res fuiſſet peritura penes

creditoꝛem, ſiue. Et pꝛimo per rationẽ: quia moꝛoſus fur equiparantur: vt.l.inter ſtipulantem.5. pe.j.de ver. oblig.Clarum eſt, fur ſemper tenetur ſiue ſit peritura penes creditoꝛem, iue non: vt. d.lij.ũ.rectiſſime. de vi vi arg.Hec obſtat iſtud, dicitur intereſſe: quiaſufficit, aliquo modo mea interſit rem datam eſſe: licet plenarie data non fuerit. pꝛobant doc.quia intereſt, imple⸗ uiſti volũtatem meam:vt.l.ſi. de vſu⁊ hab.Et patet: quia mea intereſt aliquo iure, licet non plenarie. ſic patet, opin. Jo. non eſt vera, tamen ſaluari poteſt opi. Jo. ſire⸗ pꝛobaretur ab aliquo, eſſe non poteſt, ſcʒ in actione de dote, eſt actio perſonalis:vtl.ſi filio..ſi poſt. in verbo, omnimodo.iuncta glo.j.ſolu.matr. Ct Gal.hic queſiuit, an iuſta cauſa excuſet a pena in compꝛomiſſo appoſita? hoc quia tractatur de iuſta cauſa excuſandi, ideo poſuit Bal.hic. In hoc ſunt due queſtiones. Pꝛima an iſta pe⸗ na cõpꝛebendat iuſtã cauſam: Scða an poſſit dicere ac. vnde dic vt per doct. in locis, quij. allegantur. Et dic Dyn. Bart. tetigerunt iſtud in.l. qui Rome.g. duo fra⸗ tresꝗj. de verb. obliga. vbi vnum dirit, zalind dixit in.l. ex diuerſo..is.de rei vendi. aliud in.l. Aulianus verum.j. de condic.indeb. Bal.autem dicit in multis locis.Et pꝛi⸗ mo in.ſi index.a.de his qui ſunt ſui vel alie.iuris.z⁊.l.tres fratres.ð.de tranſactio..l.cum tutoꝛe.5.de pact. in.l.fi. 3. de pact. in auth. generaliter. de epiſc. cleric. in vſib. feu.in.cj. de lege Coꝛ.tractatur in.c. Quintauallis. extra de inreiuran. In glo. ſuper verbo, tua. Jacob. Bu. te⸗ nebat iſtam gloſ. allegabat.l.ſi vehenda.. idem iuris. el.ij.cum ſequentibus.j. adleg. Rho.de iac. Bart hic, in. l.continuus.§. illud. j. de verbo. obliga. fecit vnam di⸗ ſtinctionem: pꝛobatur per omnes: niſi in vno. dicit ſic.

22 Zlut t in obligatione eſt factum: tunc difficultas impe⸗

dit moꝛam committi:vt.l.ij..is.ſi quis cau..d.l.ſi vehen⸗ da..idem iuris.aut in obligatione eſt rem dari: tunc aut in obligatione eſt ſpecies: tunc difficultas impedit moꝛam committi:vt hic,.l. cum res. in pꝛinc..l. cum ſer⸗ uus.de leg.j. Hone exemplum ꝓꝙ cõneni tibi dare ſeruũ nominatim, non habeo facultatem dandi, quod nonte- neoꝛ de moꝛa. Hoc tamen limita, quando vertitur ali⸗ qua difficultas, que equiparet᷑ caſui foꝛtuito: vt interitus vel abſentia:vt.l.quoties..poteſt.S.de noxalib. Secus ſi non ſit talis difficultas. pꝛimo per text.in.i.ſi ſeruus..ſi alienumj. de verboꝛ. obligatio..l. cum res.9. ſi alienum. J.de legatis. j..l. non dubium. 5. finj. de legatis. iij. aut in obligatione non eſt datio ſpeciei, ſed quantitatis vel ge- neris: tunc ſemper conſtituitur in moꝛa. hoc per.l.con⸗ tinuns§.illud.j.de verb. oblig. Item ſi incendium vel interitus non excuſat debitoꝛem a moꝛa: vt.d.l.incendiũ. Multo foꝛtius difficultas pꝛeſtationis. C QOmnnes ſe⸗ quuntur iſtam opinionem. Sed do. Bart. de Salice. te⸗ net contrarium.⁊tamen ſi vis tenere opinionem Barto. eſſe veram: ego limito pꝛimo, niſi difficultas adſit facto creditoꝛis:tunc talis difficultas excuſat a moꝛa:vt.j.fina. j.de lege commiſſoꝛ. Secundo limito alio modo, ſcili⸗ cet niſ difficultas aderat eo tempoꝛe, quo doloſus credi⸗ toꝛ vult conſtituere debitoꝛem in moꝛa:yt.l.ſi per empto⸗

rem. F.ſi. juncta glo. ſina. j. de actio. empti.quia tunc diffi⸗

cultas non cõſtituit debitoꝛem in moꝛa.per.d..ſi per em⸗ ptoꝛem. 5. fina. iuncta gloſ. Tertio limito, niſſ iſte talis debitoꝛ non debeat ſimpliciter, ſed aliquo modo deter- minato:puta cum dicit, potero dare:vt.l.nepos Pꝛo⸗ culo. j. de ver. obliga. Quoniam tunc difficultas non con⸗ ſtituit in moꝛa: iſta limitatio fuit do. Ange. in. d.ſ.illud. Quarto limito niſi a parte factum fuerit, quod facere poſſet, vt. c.ſignificante. extra de pignoꝛib. vbi pignoꝛaui vnam rem, iuraui, quod ſi illam rem non redimerem ad certum tempus/ ſit tua.Ego enim cum eſſem in vna ciui⸗ tate mitto vnum nuncium, qui nuncius fuit depꝛedatus, ita dicto termino non potuerit ſolui: an ſit in moꝛa ꝰet ibi dicitur. In hoc tamen ſcias, quod iſta opinio Barto. a non eſt vera ſiue in obligatione iit datio quanti tatis, ſiue generis. Et pꝛobatur hoc: quia in caſu cõmiſſe moꝛe non poteſt aſſignari diuerſa ratio inter debitoꝛem

ſpeciei/⁊ debitoꝛem generis:ergo ꝛc.yt.l.a Titio.j.de ver boꝛum obligatio. 2.. illud. ad legem Aquil. Pꝛobatur alio modo: quia vbi diffinitio non cadit, non poteſt cade⸗ re diffinitum:vt..j.. dolo. ã. de dolo. Sed pnic debitoꝛi non competit quantitatis diffinitio:ergo nec diffinitum. Item pꝛobatur, ille, qui non poteſt ſoluere, non dicitur in moꝛa:vt.i.ſi. de anna. except. Pꝛobatur per.l. diuoꝛtio 5. ſ. S. de nego. geſtis. An autem opinio Bar. de Sali. ſit vera? pꝛobatur aliter.Et pꝛimo per tex.in.l. rationis.;. cum per venditoꝛem.in ver.moꝛa.j. de act. empti. Secun⸗ do pꝛobatur, Bar. male dixerit per tex. in. c. cupientes.

in. g. ſi viginti.z. 5. ſequen. extra de elect. lib. vj. vbi electio

duoꝛum pꝛelatoꝛum fuit facta in diſcoꝛdia.ſtatuit ibi tex.

G iſta electio debet mitti ad papam, ſi neglexerint mit⸗

tere:tunc vterq; amittat ius ſuum.Et tamen dicitur, ſi difficultas eſt pꝛeſtationum expenſarum, non conſti⸗ tuuntur in moꝛa.Tertio per.l.ſciendum.in vltima parti- cula in generalitate ſuij. de vſuris.vbi omnis iuſta exce- ptio excuſat a moꝛa: ſed difficultas eſt iuſta exceptio. er- go ⁊ſic eſt contra Bar. Alterius pꝛo hoc allegat text. in Thais ancilla.g.j.j. de fideicom.lib. quem Bar. allega⸗ uit.contra tamen reſpondet ad contrarium ſuũ. An⸗ de pꝛeſciẽdum eſt, eo ipſo, quis adit bereditatem eſt in moꝛa, ſi non dat libertatem. bic eſt in moꝛa re ipſa: vt l.cum vero.F. apparet.de fideicom.lib.in tertio reſpõſo. dicit Bart. non impedit difficultas: quia erat factum, non autem datio.que reſponſio eſt falſa.Et pꝛimo: quia vbi factum debet explicari per dationẽ: illud factum de/ bet indicari ſᷣm quod de datione: vt.l.v..ſi ſoꝛtem.verſ. ſij.de verb. oblig. Sed hic factum explicatur per datio⸗ nem.igitur. Quare dic, hic eſt caſus contra Bartol.ta⸗ men poteſt reſponderi ad illum text.ſcilicet quod text. in d.l. Thais.loquitur in moꝛa que contrabitur re ipſa:dif⸗ ſicultas impedit moꝛam:vt ibi dicitur.Caſus ſingularis. Et eſt ratio:quia iſta moꝛa que contrahitur re ipſa, eſt ir- regularis ſpecialis:quia ſpecialitas facilius tollitur, generale:vt.eius militis.§. militia j. de teſta. mil. Et per boc ſit expeditus iſte articulus, an difficultas impedit moꝛam contrabi. In ſecũdo, quod dicit an difficultas impedit contrabi obſigationem b. Iſta non eſt materia mea:ſed alioꝛum, qui legunt. Ideo õmitto. Sed dic vt in liij.. ex his. in fin. de verboꝛ.obligatio. De vno dubi⸗ tauit hic Bal. an difficultas impediat periurium com- mitti. do. Bald. arguit pꝛo contra. allegat Innocen. quod non.in.c.penulti.de offic. delega. alle gat.c.ſiue. de iureiuran. Sed dic, vt in. c. querela. eo. titu. Bar. non tan⸗ git boc.ſed vide dictum Bal.in.l. acceptam. C. de vſuris. in.l.fina. de non numer. pecu. Et glo. Decreti, hoc con⸗ dudit, difficultas impedit committi; ſed em leges eſt ſecus. Ita dicit.xxij.q.ij.beatus Paulus.de hoc habetis per legiſtas in. c.ſi a moꝛte. de feudo ſine culpa non amit. in vſib. feud. in.c.licet.ſi de feu. fuer. controuerſ.inter do. agna. illud. c. non fuit ad aliud factum. Bald.tangit in c..F. poꝛro.que fuit pꝛima cau.feu. amit. extra. per canon. in. c. O doardus. extra de ſolu. In gl.ſuper verbo, do⸗

24 lo. vnde dic rꝙ lata culpa eſt:quia omnesſcire debent,

contractus valẽt ſine ſcriptura:vt.l.pactum. cum fimilib. C.de pact. Fallit, imo in aliquibus caſibus ſ criptu⸗ ra requiritur:not.per glo.in.c.j. extrade cenſi. In glo. ſii hec eſt longa materia, que non conuenit bic: ideo dice⸗ tur ſuis locis congruis. Et pꝛo opinione Bar. de Salic.

25 vide glo. in.l.vinum j. eo. C. Bal. thic querit, an euentus

conditionis cõſtituat quem in moꝛa abſq; interpellatio⸗ ner tangit in repetitione.l. poſt tres. 3.ſi quis cautio. in

l.ſi exlegati cauſa.j

terpellatio indicialis, vt quis conſtituatur in moꝛa? Et Bartoltangitin!qnoties in diem avvide de bocin.i qui Rome.. coberedes.j. de ver. obl. vbi glo. ſufficit, ex⸗ tra iudicium fiat interpellatio. vide in. j.ã. nunciatio. de oper. noui nuncia. glo. in.l.vinumj. eo. in pꝛima ſolu. gl. magne. Bal. bic querit, an requirantur plures interpel lationes ad cõſtituendum qnem in moꝛaꝛ a bic pꝛofunde examinauit ampliſſime Bartol. in. l. qui Rome.§. Seia .de ver. oblib. Er pꝛobat ſufficiat vna interpellatio. de boc vicle in..ſi.C. de iure ni. lix per cano. in.c.cupientes.

27 Hiij. de eleetio. lib. vj. C Sca quid, t ſi quis pꝛomiſit dare

P ij

II

legDe verb. oblig. CQuerit bic Bal. an b 26 ſufficiat interpellare extra iudicium. Antrequiratur in⸗

a Bart. in boc

fi. mẽbꝛo Bart. in quo tenet, difficultas dan di quantitatem impedit mo ram. Adde ſunt due cões opi.pꝛima Bar. quam ſequũtur plures, de qui⸗ bus bic per mo der. dicunt bic cõem Soci. et Jaſ. Altera enim eſt Salic. bic cõtra Bar. tenentis, imo difficultas dãdi quantitatẽ im⸗ pediat moꝛam contrabi. bãc ſequuntur bic Ful. Pau. Ku do. Aret. Idẽ Lud. vbi etiam Rapb. Cu. in. l. continuus.§. il⸗ lud.j. de v. obli. Floꝛia. in. l. mo⸗ ra.de vſur. tene quamyvelis opi. tamẽ opi. Bar. videtur magis coͤis, vt ex con⸗ coꝛd.doct.per⸗/ cipere poteris. Hiero.Cbuch.

Obligatio⸗ nem. dic glo. in verbo, pote⸗ ſtate. in.iij.ſolu. vult, diffĩcul⸗ tas non impe⸗ diat obligatio⸗ nem contrabi. iſta cõmuniter appꝛobatur p doctoꝛes hic.

Hiero.Cbuch.