Teil eines Werkes 
[2] (1547) D. Ludouici Pontani Romani ... Lectura aurea & copiosa, super Secvnda Parte Digesti Veteris
Entstehung
Seite
8r
Einzelbild herunterladen

2 4 S . =ä=C

-z 5

-

mprocai ctumq tndehant iitur in preciona auando tiutagt t. foꝛe.an preſomatrt

rte ſie Pm Partoin

digo mococte Mfacta mentionen, oluere öm cöſtennt de loca in gaſſdit econdic.indeb,ſ ſit perſona coninnch, vro al.Pꝛoculaja- C.·de nego geſt l lle, qui donat eſtdins bilis pauper:vtlit MNin.yxonn g.fidein onon remuneranci Doſiibi.lcum de int gl ſed non eſt mag quiaſi eſt depoſtti xtſi bominẽ. pꝛeſumitur nunq; creden. quipetana Necedit aliquis oyta ddominij.rdominume atur per taatumde m atur pergwlin.quec m nſtrucnseacqviräpeſ ecitatuncautquanttas num. ant qpandtesedn nit ſolota iwe daainſa ar depoſtam poptefc tio per1netträls ſa n. bec vendtoſbul gtur in.non ocll- iure codit vbi quis; autem codieilum fuit data in ſaccloſ nutuum pꝛopter Gu- gero: tũcdoctill nutuis: ſech contran

jatract er. dol Frti

ationem 1g. ver res natus, p 8

nnof tur contractus mnn

Si certum petatur. 8

ſecus autem ſi ex facto alterius. Item illud quod dicit de libello, intellige quando pꝛeſumptio reſultat ex facto alterius: quia pꝛobat tunc pꝛeſumptiue, etiam ſi non allegetur talis pꝛeſumptio: ſecus ſi eypedit facto: quia tunc non pꝛeſumitur niſi allegetur pꝛobetur. Et limita, quod quoties ad hoc, vt pꝛocedat libellus eſt neceſſe ali- quid allegare: ſufficit ex concluſione pꝛeſumi, vt tenet Cyn. in. l. edita. C. de edendo. Bartol. in.l. Aurelius.§. Stichum.de liber. lega. ita ſufficit in caſu noſtro, quod reſultet pꝛeſumptio ex concluſione: quia ex eo quod pe- to cõdemnari,pꝛeſumitur quod mutuaui. C Pꝛeterea: licet iſta pꝛeſumptio non reſultet ex narratione:attamen ſufficit, quod reſultet ex ipſa concluſione adeo, quod ſi narratio non ſit idonea, concluſio eſt idonea: valet libel⸗ lus:vt Innocen.tenet in cap.ſuper literis.de reſcriptis. Bald.in. l.ij.de petitio. heredita. quia inſpicitur conclu- ſio, non autem narratio. CEt ex bis concludo contra a Bartol. non obſtat ille.. Polioni. quia ibi non erat ne⸗ ceſſe allegare erroꝛem:vt dicit textus: quia non pꝛeſumi tur erroꝛ,niſi pars alleget. Et pꝛo intelligentia vide ca- ſum. Pone quod quidam pupillus contraxit matrimo⸗ nium cum collaterali ſua: poſtea allegat erroꝛem. Nam tunc allegando iſtum erroꝛem, excuſatur, vt ibi. Et ratio: quia eſt neceſſe allegare erroꝛem iuris: quia ex facto non pꝛeſumitur pꝛeſumptio iuris. Silimiter, ſi dico me excu- ſari:quia ſum conſanguinea: quia tunc pꝛeſumitur debe- re ſcire:vt.l.de tutela.de in integ.reſtit. Sed pꝛeſumptio iuris non pꝛeſumitur ex iſta narratione: fed debet alle- gari erroꝛ:alias pꝛeſumeretur.Et ſic ſufficit libellum pꝛeſumptiue concludere. Item ſufficit pꝛeſumptiue ca⸗ ſum allegare. In glo. ſuper verbo, bonitate. ibill. vi- tium.j. eo.vbi mutuaui tibi vinũ, quod valebat tempoꝛe dationis decem: nũc tempoꝛe reſtitutionis valebat ſex: quod poſſum:nec teneoꝛ reſarcire illud plus, quod vale- bat tempoꝛe mutui: vnde reſpondet gloſ.quod quedam

19 eſt bonitas intrinſeca, quedam extrinſeca. †Exiſta gl.

doctoꝛes arguunt. Pone, quod tempoꝛe, quo mutuani tibi, floꝛenus valebat quatuoꝛ libꝛas: tempoꝛe, quo red⸗ didi valet tres: queritur an reddatur reſpectu valoꝛis tempoꝛis, quo mutuatur: an reſpectu tempoꝛis, quo re- ſtituitur: ooctoꝛes hic,⁊ in.l. Paulus. j. de ſolutio. dicũt, aut debitoꝛ ſoluit floꝛenum aureum eiuſdem bonitatis a eiuſdem lige: tunc liberatur ſine illo pluri, quo valebat: niſi debitoꝛ fuerit in moꝛa. Bald.bic tenet iſtam. ſed in.l. acceptam. C. de vſur. dicit, quod aut iſta mutatio fuit re⸗ pentina: tunc non cedit ad damnum debitoꝛis. Sinau- tem non fuit repentina:ſed fuit facta ex magno interual⸗ lo:tunc etiam ſi non fuit in moꝛa tenetur in illo, in quo va⸗ lebat tempoꝛe mutui.Et facit: quia quis non debet loeu⸗ pletari cum aliena iactura. Ita cõcludit in dicta.j. ſi acce- ptam licet hic ſequatur opinionem Bar. alioꝛum. Iſta mibi videtur contra caſum in.l.vinum.j. eod. vbi text. fa⸗ cit mentionem, an ante moꝛam fuerit facta mutatio: an poſt moꝛam.non ſit ibi mẽtio, an repentine, vel non. Igi⸗ tur ꝛc. vnde ſequoꝛ opinionem cõmunem. repꝛobo opi. Bal. Ex quo inferunt doc.pone, non eſt mutata bo⸗ nitas extriuſeca:ſed intrinſeca, vt quia pecunia non eſt de itabono auro, velargento: vel quia ponderet minus,; Pꝛꝛus:queritur an debeat reddi pecunia mutuata ſᷣm bo nitatem, que erat illo tempoꝛe, quo mutuata fuit- Barto. dicit ꝙſipoteſt haberi antiqua pecunia, qualis erat illa, debet ſolui. Si autem non ſit: tunc poteſt folui eſtimatio: non autem illa noua pecunia deterioꝛata: vt bic per te⸗ xtum iſtum: vt..ſideicommiſſa..ſi quis ſeruo. cum ſimi⸗ libus. de lega.iij. Sed aliter concluditur in. d.l. Pau⸗ lus. de ſolutio.⁊m.ſ.quod teqj. eodem. quod aut illa pecu⸗ nia antiqua eſt in totum repꝛobata: quia non poſſet ex⸗ pendi:a tunc non debet ſolui illa, etiam ſi reperiatur: ſed eſtimatio:vt.l. eleganter.. ſi repꝛobos.j. de pignoꝛ. actio. Allegat cap.olim.de cenſi. Aut licet ſit facta pecunia no⸗ ua, non eſt repꝛobata antiqua, poteſt expendi: tunc debes reddere in eadẽ qualitate bonitate, per iſtũ text. in dicta.l.quod te.j. eodem. dicit aliter, quod ſi debitoꝛ non fuit in moꝛa tempoꝛe mutationis: tuncliberatur de⸗ bitoꝛ, ſi oluat pecuniam antiquam: licet ſic mutatio ſiat: quia non debet fieri in detrimentum ipſius debitoꝛis: ſ non fuit in moꝛa:vt dicta.l.quod te. Ael dic ſecundum

Bald. quod aut vſus pecunie antique non eſt repꝛoba⸗ tus: tunc non eſt dubium per iſtum text. Ant vius an⸗ tique pecunie eſt repꝛobatus: tunc aut non ſolum ipſe vſus non eſt repꝛobatus: ſed non reperitur aliqua pecu⸗ nia antiqua:tunc ſoluitur eſtimatio: vt l.ideicommiſſa.. ſi quis.de legatis.iij.(Aut iſta pecunia antiqua licet repꝛobata, inuenitur: tunc aut eſt repꝛobata ante mo⸗ ram debitoꝛis: in hoc fuerunt tres opiniones.Et pꝛi⸗ ma kuit Odofred.vt dicit Cyn.hic, qui dicit, quod ſolui debet eſtimatio, ſiue reperiatur, ſiue non: vt.l.eleganter. S.qui repꝛobosj.de pignoꝛa.actio. Alia fuit Petri, quod eo ipſo, quod eſt repꝛobata antiqua moneta, ⁊ꝛ vſus eins:non tenetur debitoꝛ, neq; de noua, neq; de antiqua: quia quando mutuo tibi, tuteneris ad genus ſubalter⸗ num.l. in ratione.. incerte. ad legem Fᷓalcid. Sed iſte de⸗ bitoꝛ, qui eſt obligatus ad iſtud genus ſubalternum, equiparatur ei, qui eſt obligatus ad certam ſpeciem: vn⸗

de ſicut ille, qui eſt obligatus ad certam ſpeciem: ſpe⸗(Contra. vi⸗

cies pereat, non tenetur:vt. ſi certos. j. de verbo. obliga. ita iſte obligatus ad genus ſubalternum. Quod autẽ pecunia cuius vſus ſit repꝛobatus ſit perempta: pꝛobat, quia illud dicitur perijſſe, cuius vſus mihi pꝛodeſſe non poteſt:vt.l. ſi conſtante.ũ.ſi vxoꝛ j. ſoluto matrim. Ter⸗ tia fuit opinio Bar.qui dicit, quod ſi repꝛobatus eſt vſus antique pecunie: tunc tenetur ad eſtimationem: vt cap. olim. cap.cum cano.extra de cenſibus. Aut de moneta antiqua reperiatur: eius curſus non eſt repꝛobatus: et poterit, et debebit de illa moneta antiqua ſolui. C Tu dic, quod ant quãdo vſus pecunie eſt repꝛobatus, tem⸗ poꝛe repꝛobationis, non fui in moꝛa: tunc liberoꝛ ſol⸗ uendo antiquam:vt eſt text.j.eodem.l.vinum. Mut tem- poꝛe quo repꝛobatur vſus pecunie, eram in moꝛa: tunc debet ſolui pecunie repꝛobate eſtimatio. ſic pꝛocedat opinio Barto. per textum in dicto. c. cum olim..c. cum cano.Nec obſtat opmio Petri: quia licet pereat vſus in foꝛma: attamen non pereat in materia: ergo ſequitur, quod debeo reddere ipſam pecuniam in foꝛma.argumẽ⸗ to.l. queſitum.. foꝛtaſſe.de legatis.iij. Non obſtat opimo Pet.quia intelligo illum..qui repꝛobos.quia debet in/ telligi pᷣm iſtum textum, ſcilicet ante moꝛam, vel poſt. Ael intellige aliter: quia loquitur de pecunia, que peccabat in materia: quia erat erea vel plũbea: bic ſecus. Bon ob- ſtat. c.cum olim..c.cum canonicis.extra de cenſib.vbi ſ vſus pecunie antique eſt impꝛobatus: teneris ſoluere eſtimationem, non facta mentione de diſtinctione. vnde dic ibi debet ſieri diſtinctio. Ael dic, non reperitur antiqua. Item quia pꝛedictam opinionem tenet Jo. An. in. c.quanto.de iureiur. ad hoc pꝛobandum allegat not. per Cyn.l. in minoꝛum. C. in quib. cauſs in integ.reſtitut. Secundo:quia ſicut creditoꝛ non cogitur recipere in alia foꝛma, ꝙᷓ; dederit: vt.J. Paulus reſpondet. ita econ⸗ uerſo nec debitoꝛ cogitur ſoluere in alia foꝛma, ¹ſi vertere-

20 tur damnum ſuum. Ex bis reſultat aliud.r Pone,

non debeo tibi decem ex cauſa mutui:ſed ex alia cauſa: pone quod tempoꝛe, quo fui grauatus, vtputa: quia ar-

biter condemnauit vnam ex partibus ad centum poſt

certum tempus petitur executio: cõtingit, quod tempo⸗ re quo fuit grauatus, fuit vna moneta: tempoꝛe autem executionis eſt alia:reſpectu cuius tempoꝛis debeat ſol ui: Bartol. hoc non tangit. Oldrad. conſuluit in quodam conſilio nu.xxxj.als.lvj. vel. vij. dicit, debet dari in pe⸗ cunia, que currebat tempoꝛe ſententie late, per.¹.vxoꝛem. g. teſtamento. de lega.iij.⁊· per.. Kurelius.§. teſtamento. de liber. leg. C Item reſultat aliud. Pone quod tempo⸗ re, quo teſtatoꝛ legauit, crat vna moneta: tempoꝛe quo petitur legatum eſt alia: tempoꝛe moꝛtis teſtantis eſt alia moneta. Qldrad. in ſuo coniilio. xxxj tenet quod de⸗

bet dari in pecunia, que currebat tempoꝛe, quo teſta⸗ toꝛ legauit, per pꝛedicta iura. C Item pone, quod ſta- tutum dicit, quod quicunq; commiſerit tale delictum, ſoluat centum. Pone quod tempoꝛe quo fuit factum ſta/ tutum, eſſetyna moneta:tempoꝛe autẽè quo incidit in ſta⸗ tutum erat alia moneta alius valoꝛis minoꝛis:vult ſolues re de ea moneta, que currit tempoꝛe, quo incidit in ſtatu⸗ tum:an erit audiendus? cuius tempoꝛis ſoluetur pecu⸗ nia:? Specul.in titulo, de obligatio. ſolutionib..ij.verſi. n. tamen allegat aliquid:ſed dicit, quod debet ſolui ea

de bic Alex.qui defendit Bart. cuius opin.cõi⸗ ter eſt appꝛoba ta ab impugna tione Romani, col.iij.in fi.circa quod non omit tas videre do. Pbilip. Deci. colũna penulti. Hiero.Chucb.

,=

Pium

,.

1 *

*