Teil eines Werkes 
[2] (1547) D. Ludouici Pontani Romani ... Lectura aurea & copiosa, super Secvnda Parte Digesti Veteris
Entstehung
Seite
7r
Einzelbild herunterladen

tin liqnant, arij, quin poſn ¹ darte vniusſant 1 um contingat Pa. atur ſentetie maind Ium in. d. acũ ust per tepin einnot tes varij ſuntparesn

oꝛdiam reduci ſtann

Siſte Ppollunen neſ ePm d. Amtide ontrarium in d ſalke im vnumintellectnn Ancoꝛdiam yt proba qula deponunt anbg tia. Non obſt.d.ann Tertio caſu, qut s eſt cötrarius, ic dictum illius c.licet. extra de e⸗ alas. quem glnof

tis poteſt reduci

uriam:vt in daa.

am plur bus matz nimo deponana cyer oſſunt reduiatane rin. lij.H. vndecruisd nciſt vnus loquan ſi vnus dicat poſiänn ur impꝛopꝛiarixtii blig⸗ꝛper Barinli Iaci ad concoꝛduun; rper Bart in i danturſiynus depe Anto in.d ccuͦ tux; inferripoteſtad vl'in pein de oye vnumactum, oai citur vnus teſtisg iſcopi: poſtea ute tunc poteſt recuc yt editet: nona- m infertur ad di de damniinfeertit tutũin nnapane, ti qr eqvalite 6 alianus. dec

1 an vt pꝛo el. 1-

Si certum petatur.

minum:aut quod de voluntate domini mutuet. h.d. -Summarium..

nDutuum regulariter non contrabitur, niſi re ins

deruemente.

Dutuum quotuplex ſit

Autui appellatio de quo intelligatur:

Pꝛocurat.conſtiuuto ad accipiendum mutuo:i iſte conſ

teatur ſe habuiſſe nomine mutui centum an virtute bu⸗ ius confeſſio.poſſit agi contra dominum?

Aldutuum quid ſit?

Depoſitum eſſe poſſe, etiam ſi detur aliquid in ſpẽ eiuſ⸗ dem recipiendi in genere. fyructus qui percipiuntur ex monte yloꝛentie, an ſint liciti.

d C rLicet mutuũ, §. 2 rbis quoc. niſi re interuenien⸗ te regulariter contrabatur:attamen creditum fit, in quo ſufficiunt ſola verba.h.d. In gloſ.j. opp.de text. inſti. de lit. obli. in pꝛinc..l.in cõtractibus.C. de nume. pec.vnde ſi cõfeſſus fuiſſem recepiſſe ate decem mutuo, ſi elapſum eſt bienniũ, tunc eſt mutuũ. Huius timo⸗ re facta eſt gl.que reſpondet, ⁊ꝛ bene: f mutuũ natura- le eſt, quando dominium rei mee tranſfertur in te. Mu⸗ tuum ciuĩle eſt, qðò conſiſtit in chirogr apho, in quo confi⸗ teoꝛ me debere tibi, que mutuo recepi a te. Bar. hic dicit illud dicitur de chirographo, pꝛocedit quãdo quis eſt cõfeſſus debere decem ſpe future numerationis. Abi autẽ ego confiteoꝛ alia cauſa:tunc expectatur bien nium:ſed ſtatim oꝛitur obligatio.Eſt ⁊aliud tertiũ mu⸗ tuum naturale, cui cooperatur ius ciuile, ſca quando in⸗ teruenit pecunia eius, qui mutuauit: tamen ius fingit alterius eſſe. Pone, ego mutuo decem que ſunt mea: mutuo nomine alterius: ſtipuloꝛ alteri:tunc quertt᷑ illi, cui ſtipuloꝛ: hoc quia ius ſingit illam pecuniam fuiſſe il lius.Eſt quartum ciuile mutuũ, cui cooperatur natura⸗ le:vt eſt quando ſtipulatio interuenit ante numerationẽ. Pone ſtipuloꝛ a te decem que tibi mutuaui in.l.quãuis.

C. ſi cert.peta. BGarto. bic dicit, ꝙt appeilatio mutui in- ligitur de naturali tantũ: autem de ciuili. Fallit in.l. fin. C. de his qui veniam eta.facit. l. Julianus. F. mutui.j. ad Maced.vbi appellatione mutui intelligitur de natu rali. Ex hoc infertur ad duas queſtiones.pone con

4 ſtituo pꝛocuratoꝛẽ ad accipiendũ mutuo: iſte pꝛocura

toꝛ conntetur ſe habuiſſe nomine mutui centum: iſte qui mutuauit agit contra dominũ:dominus negat. Ille qui⸗ dem pꝛoducit inſtrumentum confeſſionis:querit᷑ an do⸗ minus poſſit conueniri? Bar.a dicit hic: quia illa verba ſunt intelligenda de ciuili mutuo, ex quo obli⸗ gatur, niſi poſt bienmũ: ſed conſtitutio debet intelligi de mutuo naturali. Igitur ⁊c. Sed quid ſi inſtrumento ſunt alia verba, ſc; ad conſiten ſe mutuo recepiſſe, an do⸗ minus teneatur: dic n Hart. quod nonb: qꝛ debet in⸗ telligi de mutuo naturali: de his queſtionibus vide dixi in.j.pꝛedia.j.de acqui.poĩſ.ibi poſui opi.doc. Barto. querit bic quid ſit mutuum: dicit eſt cõtractus qui celebꝛatur datione vera, vel ſicta rei cſiſtentis in põde⸗ re, numero, vel menſura, ſub ſpe recipiendi tantumdẽ in genere ſuo: vt.l.cum quid.j. eo. Sed iſta diffinitio non vi detur bonac, niſi addatur, ſc; eiuſdem qualitatis boni- tatis:vt pꝛobatur j. eo.l.cum quid. inſti. quib. modis re contrab. obli... in..j.§.his quoq;. de act. obli.j. Ang. dicit in.d..ij.in pꝛin..eo.qꝙ mutuum eſt contractusqui re contrabitur, cum ſpe recipiendi idem in genere. Sed iſta diffinitio non eſt vera:qꝛ eſt nimis generalis:qꝛ conti neret depoſitũ:q in depoſito interuenit res: interdum non eadem, ſed alia res reſtituitur: vt.. dies ſponſalioꝛũ. .I. Lucius.j. depo. Et ſic patet, contractus depoſiti poteſt eſſe, cum datur aliquid ſub ſpe recipiendi idem in genere: vt. d.l. Lucius. z.l. dies ſponſalioꝛum. Item defi⸗ cit in iſta diffinitione id, deſicit in diffinitione Bar. yn de tene diffinitionẽ Bar. cum eo dixi. Bal. bic querit, an fructus qui percipiuntur ex monte Floꝛentie: etex monte Aenetiarum ſint licitid, necne?de quo per eum in

l.hac edictali..j.de ſecun. nup. in.j. cunctos populos.C. de ſumma trini. Pet.de Anch.diſputauit iſtã queſtio- nem tenuit, ſint liciti, bic non ſunt alia.

Summarium.

1& Ainum vetus, an ſit melius nouo: an vnũ pꝛo alio

reddi poſſit·nume..

2 Taciti expꝛeſſi eadem eſt diſpoſitito.

3 Contractus hoc habet, vt inter contrabẽtes id deductũ

eſſe ſemper intelligatur, quod eſt de ipſius cõtractus na⸗

tura:licei inter ipſos dictum non fuerit.

Mutui ſubſtantia eſt vtidem in genere reddatur eiuſ⸗ a

dem bonitatis qualitatis.

Teſtes ſenioꝛes, an pꝛeferantur iunioꝛibus.

Etas que ſit pꝛeferenda.

Statuto ſtante nullus poſſit eligi ad lecturam, niſi fue

rit triginta ann. niſi fuerit doctoꝛ:poterit eligi valentiſ

ſimus vir licet contra ſtatutum.

9 Deredes ſi ſint plures ſi vnuſquiſq; petit claues, debent ſtare penes ſenioꝛem.

10 Tacitum quando habeatur pꝛo expꝛeſſo: quando non. b nu. 1u. vbi ponit queſtionẽ de abbate, qui dedit pꝛediũ cuidam doctoꝛi ⁊c.

12 Pꝛeſumptio qualiter ſit, ab vtraq; parte fuerit actũ, non babeatur pꝛo expꝛeſſo.

13 Locato tibi fundo pꝛo vna coꝛbe frumenti, pꝛeſumit᷑, tu debeas mihi dare de illo, quod colligitur in pꝛedio.

14 Judex quando locat ſe cum aliqua poteſtate pꝛo. xxx. flo re. an pꝛeſumatur, faciat adbuc ſibi expenſas.

15 Locata tibi domo, non facta mentione de pẽſione, videt̃, debeas ſoluere ſᷣm conſuetudinem. c

16 Traditio in dubio in quam cauſam pꝛeſumatur facta.

17 Teſtes ſi dicant pecuniam numeratam, quid pꝛeſumat᷑-

18 Pꝛeſumptiue concludi an ſufficiat in libello: quando pꝛeſumptio eſt pꝛobanda. vel ſaltem alleganda:

19 Pecunie vel alterius rei eſtimatio ſi mutata ſit poſt fa- ctum mutuum, an ſit reddenda reſpectu valoꝛis tẽpoꝛis quo mutuat: an vero quo reſtituitur: vide vſq; in finem vbi de aliquibus queſtionibus.

Quodtacite agit p Am quid. expꝛeſſo debet haberi: 7 tacite actum intelligit᷑: vt in eodẽ genere red

1 datur. b. d. C. Hot. vinum vetus eſſe melius d nouo: ideo pꝛo veteri mutuato eſſe nouũ reddendũ. limitat hic Bart.niſi ex tꝑe, adiicit᷑ ſolutioni aliud inducatur: vt.l.firmo.. fi. quando dies leg. ced.. l. nec ſe⸗ mel.§. ſi habitationẽ. eo. tit. Secũdo no. tacitia ex⸗ pꝛeſſi eadem eſt diſpoſitio. Tertio no. inter cõtra- bentes ſemper intelligit᷑ id, eſt de natura cõtractus:li 4 cet dictũ ſit inter partes. C r Quarto no. de ſubſtã⸗ tia mutui eſt, vt idem in genere reddat᷑ eiuſdẽ bonitatis qualitatis. concoꝛ. inſti. eo.§.j..j. de act. obli. ¹j.§.j. Et ratio eſt: qꝛ ſi redderet deterioꝛem videt vellẽ iactare meũ:vt.l.cum de indebito.j. de pꝛob. non pꝛeſumitur. Quare aũt põt reddi melius? dic p̃ſumeret᷑ vſura, que non pꝛeſumit᷑ cõmiſſa:vt.l.merito.j.pꝛo ſoc.facit.l.ro 5 gaſti.j. eo. In gl. nouũ. Cy. Pet. alij dcunt, aut debitoꝛ vult reddere vinũ vetus:vt eſt mutuatũ in quali/ tate: tunc poteſt. Aut vult reſtituere vetns eiuſdem bonitatis, ſed dinerſum in qualitate: tunc poteſt. ar. d.l. Paulus reſpondet.de ſol. Bar. hic dicit, aut vult red dere vetus melius nouo: tunc poteſt:vt. l.vbi autem apparet.j. de verb. obl. Aut vult reddere deterius nouo: tune poteſt.Et ratio:qꝛ dʒz fieri cõditio creditoꝛis deterioꝛ:vt.d.i. Paulus reſpõdet. hic in ſi Ande dic, aut creditoꝛis poteſt aliquo modo intereſſe, tunc ſit ve- ra opi. Bar. obſt.d.l. Paulus reſpõdet..j.fi.ã. de vſu hab. Ad hoc reſpondet ⁊bene, illud verbũ damnum accipit᷑ diminutione patrunonij:vt..iij.ã. de dan. infec. Bar. hic ſubdit, quid ſit vinũ vetus in materia mutui tũc aut ſunt vinapotẽtia durare: tũc ſit vetus vltra an⸗ num:vt.l. vinum.j. de vino lega. Aut non durat multũ: et tũc dicitur vetus, quando eſt factum clarũ. arg.l.legatis. in ſi. de lega.iij.Aut loquimur in alia materia: tũc illud

e

7

Barto. dicit bic, nõꝛet iſta ſua opi.cõiter tenet per doct. limitat tamẽ in tribꝰ caſibꝰ, vt bic Jaſ. ſl. col. Hiero. Chu.

CQuod non. Iſta ſua opin. Bart. commu⸗ niter repꝛobat᷑ per doct. hic concoꝛ de qui⸗ bus per Zlle⸗ xand. Jaſo.

Hiero.Chu.

Wona.tu te⸗ ne diffinitionẽ Bartol. quam aprꝛobant hic Zller. Socm et Jaſ. do. Phi⸗ lip. Dec. omiſſa ſuppletiõe Ra pha.? Roman. bic cui ipfi reſ⸗ pondent. Hiero. Cbu.

Liciti.q.iſta multum diſpu⸗ tata eſt per do⸗ cto. tam theo⸗ logos, quam ca noniſtas. vide⸗ te tamẽ ſatis ad plenum p Ro⸗ dulphũ in trac. de vſur. vbi per viſj. chart. fina⸗ les eam exami⸗ nauit: Tho⸗ mam de viol. in trac.quem fecit de monte pieta tis, quem repe⸗ ries in. v. volu. tract.diuerſoꝛũ doc.communis tamen opinio eſt, quod tales fructus ſunt li⸗ citi. ita conclu dit bic Bald. in. Lj. de ſumma trini. vbi Jaſ. dicit banc com munem ad quẽ vos remitto concoꝛdia. Hier. Cbu.

,

1

Piua 2.