Teil eines Werkes 
[1] (1547) D. Ludouici Pontani Romani ... Lectura aurea & mirabilis In Primam Digesti Veteris Partem
Entstehung
Seite
68r
Einzelbild herunterladen

te ria depoft gratis ho j

Nopenavim poffto emXtita Hadem 4 Squodpoteſtastene ipoſt depoſitan Cy rra territonum fuci d hoc poteſtiſtetnn c nota et tene mani oteſtatio preiucheunls am eius itenvenat ter conſenſun eiasi doteſtatio. Die morte infrade oy in verbo, preditim dere vnde ſubſecn Lacſi quis,pleri a. Item nota inbol quotidianam quefii uium camere factn ere ſe a periculo:a- quotidiana, cilcetan im in boſpitio miſſa ppoſuerit cenftatuu rculo. De quo per nodatiEt in ſimili s quemadmodum n. Quid de eo qui pfis ſpecialiter equiliberatusach

n.

mne edicti, nancc- s ynum actum erte

pectus e dedobe

De iudicijs. 68

in heredem hoc dicit. tHo.pꝛimo dominum nonteneri

ex damno illato per naut eſmet inter ſeipſos. Ande eſt effi⸗ cax argumentumlicet.j.ſi poſt depoſitam.C. de aſſeſſoꝛib.

velit officialem teneri pꝛo damno illato pꝛo ſuis familia⸗

ribus, hoc pꝛocedit niſi quando inter ſemetipſos delin⸗

quant, quoniam tunc non obligantur. qnod notatur in ver. ſed ſi quis nauta. ſic quando duo ſunt, quoꝛũ vnus de⸗

negat actionem: alius vero concedit, inſpicimus qualita⸗

tem conceſſinam non autem negatiuam. Ande ſecũdo no⸗

ta quod quando due ſunt qualitates, quarum vna nocet, altera pꝛodeſt, inſpicimus pꝛoficientem non autem nocen- tem. De quo vt plene per Bart. ff. de donationib.l.ſi vxoꝛ. ⁊ꝛde ea glo. plene dixi.i.iij..vltimo.j. ad Sillania. poſt eun⸗ dem. Item nota exinde argumentum T quodpꝛiuilegium conceſſum exercentibus vnum actum, intelligitur etiam conceſſum illis quimiſtim illam exercent cum alia, licet ad illud conſequendum duo tunc ſint neceſſaria. Pꝛimum maioꝛem quantitatem ſui patrimonij in negotiationem illius artis conuertat:quoniam ſi minoꝛem, non gauderet pꝛiuilegio ipſis artiſicibus conceſſo. Ita ſimpliciter dicit Barto. in.l.ſemper..negotiationes. alias, negotiatio. j. de iure immunita. Ad quod textus optimus de legat.iij.l.le⸗ gatis..ſi vnus. quod habetur..de ſtatu homin.lqueri/ tur. de legatis.j.l. Titia textoꝛes. ſecundum quod artem illam exerceat per ſe non autem per ſubſtitutum: vt alias dixi. Pꝛo quo vide Bartol.in rubꝛica.C.de nauicul.lib.xj. Item ſecundo text.induco per Canoniſtas, quod in odio- ſis(vt hic eſt caſus) appellatione ſimplicium veniũt etiam miſta:quoniam appellatione mercatoꝛis vel alterius, qui vehit, venit etiam nauta vel mercatoꝛ:quod perpetuo cõ⸗ menda memoꝛie: quia habent idem indultum. quod mul⸗ tum nota pꝛo Canoniſtis contra opinionem doctoꝛum cõ⸗ tra decidentium in.l.ij.j. de verboꝛum obligation. Infero etiam tertio quod miſtũ exercitium duobus artifibus ſub pꝛiuilegio, cuilibet ex ipſis conceſſio venit. Quid tamen ſi quis hunc miſtum artificem voluerit conuenire coꝛam quo ex artificibus ſeu conſulibus harum artiũ conueniet. Dic inſpiciendum artem occaſione cuius vult conuenire: quia ſi occaſione artis mercatoꝛum coꝛam conſule mercatoꝛum: ſi occaſione alterius coꝛam conſule iſtius ſecundum Bald. C.de conſtitu.pecu.l.ij.pꝛo quo tamen ſolitus ſum allega⸗ re notabilem caſumj.de tribut.l.pꝛocuratoꝛis..ſi plures. ¶Mo.in.. hoc autem. caſum notabilem, quod vbi ex cul⸗ pa mea obligoꝛ ob damnum ab alio datum ab obligatione non liberoꝛ etiam ſi damnum dans deceſſerit. Mo. ex eo dem, rquod culpa aſcribitur ei, qui nocentes atq; iniquos ad ſui facultatem elegerit non aliter perſonarum qualita- tem inquirens. Ande ſemper allegamus malam electio⸗ nem culpe aſcribi.Ad idem.j.de minoꝛib.l. cum mandato. Mota in fine einſdem pulchꝛum argumentum: veniadi gnum foꝛe eum qui ſibi perpetuo familiares ad dignitatẽ curialis pꝛomouerit, poſito immeritos.

De iudicijs. Rubeica.

Summarium..

Judicis pꝛoꝛogatio voluntarijs indicitur coactis. Judex an poſſit cogere partes ad coꝛam ſe litigandum: et quid metus in iudicijs operetur quid erroꝛ.

I ſe ſubijciant. ua

cis pꝛoꝛo gatio ex communi conſenſu inducitur, voluntario quidem, non coacto ac erro⸗ neo. Et efficax inducitur pꝛoꝛogatio ex clo litigantium conſenſu, poſito quoq ius dicentis conſenſus interuenerit: coꝛã eodem iure va⸗ lido litigatur:etiam ſi pꝛoꝛogationem in ſe factam ignoꝛa- uerit, putans ex ſua pꝛopꝛia iuriſditione poſſe pꝛocedere. Item tempus iuriſditioni iudicis delegati adiectum per partes efficaciter pꝛoꝛogatur, niſi ſpecialiter hoc pꝛinceps inhibuerit. hoc dicit vſq; ad.õ. legatis.l.ij. No. ex.ljlbi inter conſentiẽtes.rquod ſuper conſentientes tantum cõ⸗ ſenſus tribuit poteſtatem. Ande ſequitur quod non ſuper alios neceſſarios ad iudicium, ſcʒ ſuper teſtes vt compel⸗

lantur teſtificari: ſuper tabelliones ‚vt inſtrumenta edãt:

ſic de ſingulis.Et ita recte intuenti vult glo. oꝛdin. de foꝛo

competen. in.vj. Ho. in.l. conſenſiſſe.nulliter omnia fieri coꝛam iudice qui per erroꝛem aditus eſt. Ad idemj. de ap pellatio. I.j. ũ. ſi quis autem. j. de appellat. recipiend.l.ei..ſi quis autem. 3. de iuriſditio.omnium iudicum..ſi per erro⸗ rem. M MNo.in verſi.aut ſi cum reſtitiſſet.x quod metus ant cõpulſio illata, vt quis coꝛã certo iudice litiget per ipſum⸗ met iudicem, ipſum reddit ipſo iure nullum. Quod intelli⸗ ge quando compelleretur litigare per iudicem non ſuum coꝛam eodem:ſecus ſi per eum, qui ſuus iude verus eſt. et ſuper eum iuriſditionem habet. Quoniam tũc non eſt ipſo iure nullum: ſed metus exceptione reſcindi opoꝛtet. Gloſ. eſt ſingularis peregrina hanc literam ita declarans in.l. interdum.ff.quod falſo tuto. autho. illam tene menti:licet eiuſdem ſententie fuerit Cy.in aliquibus lecturis. Et Gu⸗ liel. de Cuneo ante eum in.lj. in authen. offeratur. C. de lit. conteſt.illam tamen gloſſam non habentes in memoꝛiam. ¶Mo.in eademl..conuenire.verſi. deinde ſipꝛiuati.text. ſingularem decidẽtem punctualiter dubitationem Inno. alioꝛum in.c.cum ex officij.extra de pꝛeſcript.de qua ad plenum dixi in dicta.i.ſi per erroꝛem.quod valet pꝛoceſſus ⁊ſententia iudicis qui pꝛocedit ex capite inualido pu⸗ tet ſe ex.l. illa poſſe pꝛocedere, omittit caput illud execu⸗ tioni veritate iuris valido pꝛocedere poterat. C Nota in S.ſi⁊ iudex.quod licet pꝛoꝛogari non poſſit tempus inſtan⸗ tie pꝛefixum coꝛam quocunq; regulariter litigetur. nota/ tur. C. de iudi.l.pꝛoperandum.nihilominus pꝛoꝛogari po- teſt per delegantem pꝛeſixum delegati iudicis. Ad idem extra de officio delegati.c.de cauſis. vocatur hoc de tem⸗ poꝛe ad tempus.De quo dic vt plene dixi. 5. de iuriſditio. omnium iudic.l.vltima.

Summarium. ̈

Legatus non conuenitur in loco legationis durante egationis officio.

Pietatis vel religionis cauſa abſens non cõuenitur in lo- co peregrinationis. Judicio parens vna de cauſa non cogitur reſpondere de alia. Conſtitutio generaliter caſſans quecunq; pꝛiuilegia qua⸗ liter ſit intelligenda.

S N e gtis Legatus pꝛo eo quod ante le- e G gationem contraxit non cogit᷑ offi⸗ cio legationis durante in loco legationis reſpondere. Itẽ exiſtentes in indicio pꝛo vna cauſa non tenẽtur reſponde⸗ re pꝛo alia.Et ſi dubitatur an quis habeat ius declinandi iudicium, an vero non pꝛetoꝛis de hoc eſt cognitio. Item illi iudices mulctandi habent poteſtatem quibus pũblice iudicium eſt.hoc dicit vſq; ad finem. tHota in..lega⸗ tis. quod licet Roma ſit communis patria: vt.l. Roma.j. ad municip.quod tamen an hodie pꝛocedat.dic vt per do. Anton.in.c.vltimo.de foꝛo competen.nihilominus legati ibidem exiſtentes conueniri non poſſunt: hoc ne contin- gat legationis exercitium impediri. Nota in verſicu. ei quoq;.textum hic notabiliter pꝛobãtem quod in cauſa ap- pellationis non habet locum reconuentio. ad iſtum alle⸗ gat Innoc.in.cj.de mut.petitio.de quo dic vt.j.plene.et in aut. conſequenter. C. de ſent. Item no.in ea. gloſ. ſuper verbo, venerit. quod pater accedens ad videndum filium alibi manentem ſtudioꝛũ cauſa, non poteſt ibidem aliquo modo pꝛo tunc vexari: ſic nec conſequẽter pꝛo repꝛeſſalijs capi:poſito quod alias ſi ex hac cauſa veniſſet iuſta eſſet ve ratio ſeu captio. ita etiam dicimus de legatis ſeu oꝛato/ ribus. pꝛo repꝛeſſalijs ſimiliter capi non poſſint, per. l. ſan citum. S.de rerum diuiſi..l. vltima.j. de lega. Idem etiam intperegrinante religionis cauſa:yt in auth.omnes pere⸗ grini.C. cõmu.de ſuc. Idem etiam in eo qui in ciuitate per quam tranſit ſoluit paſſagia: quoniam et ibidem de iure pꝛo repꝛeſſalijs capi non poteſt:vt ſimpliciter voluit domi⸗ nus Bal.in. cj.qui ſint legit. in vſibus feudo. licet de cõſue⸗ tudine non ſeruetur. Ho.in verſi.nam diuus. ſeq. re⸗ gulam, ad quam ſemper allegamus, quod vocati ad iudi- cium pꝛo vna cauſa, non coguntur ibidem reſpondere pꝛo i iiij

nſ

y

. 7