tentiauit luere in odvi⸗ R penaus dicn exen s:ratio eſt ant. pꝛoba⸗ moꝛatia. de peritus ſi⸗ do conſilio bonoꝛum. uiat inique eregn iur. nt, vtmit⸗ utus mali bils: dicit „nullus er ſilium de⸗ t in glei imo vides nihilo mi⸗ Iquid boc r madato idetur ꝙ ſequil veru:q: ſed etu per. hos pöͤt eſſe gentis. in reb. ntenti magi⸗ ad de⸗ dicit ſie c facere arerLr. er facê

s inihue

r f 17 uulces⸗

riſc uris

Quod quiſq; iuris cc. 16

iuris operetur. türert 2 Impetrans beneſicium animo vtendi licet non vtatur:ni- Ppilominus incurrit penam edicti, quod quiſq; iuris. 3 MWotus opuus pꝛincipis aut certa eius ſcientia an poſ⸗ ſit per ſolos teſtes pꝛobarri.. 4 Stante ſtatuto ꝙ ſub pena nulli liceat exceptionem oppo nere an contrafaciens poterit penitere.

— J⸗ Diuerſa &☛ i 3 G4uS iniu um. ſunt quo a hoc edictum ins iniquum eſſe conceſſum er aincipis mera liberalitate, ⁊ ad partis petitio nem vel poſtulationem. Et impetrãs ins iniquum licet eo non vtens, tenetur huius edicti pena:ſed vti poteſt quãdo vult. h. d. CMot.quod pꝛopꝛius pꝛincipis motus vtẽtem

beneſicio iniquo mera liberalitate conceſſo apena huius edicti excuſat.Et ſic nota vnum hic, quid operetur pꝛo- pꝛius motus pꝛincipis. Habes ⁊ alibi in.l.j. C. de peti. bon. fub.lib. x. Aliud de pꝛeben.c.ſi motu pꝛopꝛio.lib.vj in cle. ſi Romanus.cod.titu.⁊ vide quod ſuper codemſcribitur in. c. quamuis.el.ſeꝛ.ij. in. vi. ¶ota in verſi. ſed ſi impetra⸗ 2 uerit. quod t ad penam edicti incurrendam ſufficit impe⸗ traſſe animo vtendi:licet voluntas ad effectum nõ ſit per/ ducta. ¶ Aides hic quod ſit differentia an pꝛiuilegium ſit conceſſum liberali voluntate pꝛincipis an ad partis poſtu lationem. Sed quid pꝛeſumatur in dubio. caſus eſt in.d. c. ſi motu pꝛopꝛio.de pꝛeben.lib.vj.quod videtur conceſſum ad poſtulationem partis:niſ in literis ſit exypꝛeſſum motu pꝛopꝛio. Limita niſi ipſum pꝛiuilegium cöceſſum eſſet per viam ſecularis beneficij. Ita dixit Bar.in.l.j.ad fi. C. de bo nis vacan.libꝛ.x.quia tunc pꝛeſumitur cõceſſum motu pꝛo- pꝛio. ¶ Alterius querunt hic docto Nunquid iſte motus pꝛopꝛius poſſit pꝛobari per teſtes cum in pꝛiuilegio nõ ſit expꝛeſſum: videtur quod fic.quia in exercendis litibus pa rem vim ⁊c.l.in exercendis.C. de fideiuſ.ihilominus con trarium eſt verum.vt expꝛeſſum eſt in.d. c.ſi motu. ¶ Itẽ 3 nunquid f certa ſcientia pꝛincipis poſſit per teſtes pꝛoba⸗ ri:puta pꝛinceps aliquem inhabilem eligens videtur cum eo diſpenſare, boc eſt ñſciens fecerit.l.conſuluit. de regul. iur. Bal.in pꝛoemio feudo.yvbi dicit dubitatum fuit ab an⸗ tiquis ſapientibus ⁊c. Gloſ.ſingularis in clemen.⁊ ſi pꝛin⸗ cipalis.de reſcrip.quod non poſſit per teſtes pꝛobari, niſi ſit expꝛeſſa in reſcripto. Sed ego miroꝛ de Gal.quia gloſſ. eſt melioꝛ in.c.ſtatutum.circa pꝛinc.in verſi. veſtrarum.de reſcript.lib.vj. Oldrad.idem ſrmat in confilijs ſuis.conſil. cclxxxvj. Quicquid ſit contrarium eſt veritas. do.de Rot. in deci.dccxxvij.⁊ hoc pꝛobat qꝛ ex feparatis nõ ſtt illatio. J.jĩ.de calũ.ſed motus pꝛopꝛius ⁊ ſcientia certa ratione ſe/ parata ſunt. Pꝛobatur motus pꝛopꝛius includit negati⸗ nam:certa ſcientia affirmatiuã que pꝛobari poteſt.¶ Ne⸗ nio ad ver. ſed ſi impetrauerit. iſte tex. inducit duo. Po⸗ 4 ne ſtatutam † pꝛohibet opponi exceptionem ſub pena. Hone oppoſita exceptione quis vult penitere: an euitet penam tex. videtur hic dicere ꝙ nõ. In cõtrarium videtur tex.in.l.quamuis.j. de in ius vocan..l. qui maioꝛ..accuſaſ⸗ ſe. j. de bon. lib.⁊ idem glo.in.. item miſta eſt actio.inſti.de actio.Ego diſtingno ſic. Mex imponit penẽs ipſo facto vel ipſo iure:tali caſu penitentia non excuſat.gloſ.que non eſt alibi in cle.qui vere.g.quia vero. ⁊ gloſ.que incipit, ipſo fa⸗ cto.j.de ſtatu monac.Bal.in aut.habita.in col.vlti.C.ne fi⸗ liuspꝛo patr.¶ Aliquando vero pena ex oppoſitione nõ incurritur ipſo iure, ſedrequiritur ſententia iudicis: tali caſu excuſat. Ita pꝛobatur in dicta. l. quãuis.⁊ dicta.l. qui

cum maioꝛ.In ſimili eſt queſtio. Quid ſi opponitur exce⸗

ptio inepte vel nullitatis an incidat in penam ſtatuti. Re⸗ mitto ad Barto.in.. filius..ſi quis bonoꝛum.j. de legatis Pꝛeſtan. Bald.in dicta.Ij.in fin.ſi a patre ⁊c.⁊ in.l. quid er⸗ go. verſicu. cum autem. 3. de his qui notan. infa. ¶ Item hunc verſic. Guliel inducit. Pone impetraui iudicem de⸗ legatum:pꝛeterea ego volo vti ſua iuriſditione:an aduer⸗ ſarius me inuito poſſit ipſa vti. Guliel.quod ſic.per bunc tex. Bal.in.l.poſtq́. de pact. Inno in.c. ex conqueſtione.de reſtitutione ſpolia. Domi. de Rota in deciſione.xxiiij. ęi⸗ naliter dicas. Mut reſcriptum commiſſionis eſt iudici pꝛe- ſentatum:⁊ tali caſu eſt vera concluſio Guliel. Aut non eſt pꝛeſentatum, ſed ego teneo in manibus: tunc re integra poſſum penitere.

e Summarium..

1&☛ Pꝛocuratoꝛ non debet ex actu ſuo pꝛeiudicare domt no in ei ſpecialiter mandatum fuerit.

2 Executo. vel tutoꝛis factũ nõ dz pupillovel adulto nocere,

3 Pꝛocuratoꝛ aliquid faciens ex quo dominus non tBenetur an ipſe idem ex hoc veniat puniendus.

4 Jus iniquum per pꝛocuratoꝛem impetratũ an poſſit con⸗ tra dominum reuolui.

5 Aerba ediieti licet perſonalia includuntur nibilominus ſie ri facientem.

6 Pꝛocuratoꝛis factum illicitum in damnum domini retoꝛ⸗ quetur, niſi reuocauerit vel pꝛohibuerit.

7 Factum vnius an ⁊ quando alteri pꝛoſit vel noceat.

1 Ex impetratione §. SipꝛOcuratO?. Gehmbenadone ercetur dominus niſi ſpecialiter mandanerit vel impetra⸗ tionem ratam babuerit.Ex impetratione vero tutoꝛis vel curatoꝛis vel pꝛocuratoꝛis in rem ſuam ipſemet coercetur

1 nõ autem directi do. hoc dicit. CRota quod † pꝛocuratoꝛ generalis nibil agere poteſt ex quo dominus in penã in⸗ cidat, niſi idſpecialiter mandetur vel ratum babeat᷑. vnde ſemper allegatur quod nunqᷓ in ſpeciali mandatovidetur pꝛocuratoꝛi conceſſum id per quod dominus poſſit in pe⸗ nam incidere.Ad hocãj.de damno infect.l.ſi quis miſſum. S.jj. de his que in fauoꝛem credito.l.ſi pater.j. ſi quis ius dicenti.quod dic vt inferius declarabitur. ¶ Nota ſecun⸗

2 do f quod executoꝛis vel tutoꝛis facto non cenſetur pupil⸗ lus vel adultus in penam incidere. Ad idem. C. vnde vi.l. meminerit. z. C. de adminiſtratio. tuto.l.non eſt ignotum. ff.de regu.iuris.l.neq; interdicto.j.de donationib.ſ.ſed ſi⸗ ne dolo.j.ſi quis cauſa teſtamẽ.l.ſi dolo.vbi de hoc eſt me⸗ lioꝛ glo.que ſit in iure. ¶ Nota vltimo quod ex facto pꝛo/ curatoꝛis in rem ſuam non coercetur dominus. quod dic yt infra declarabitur. IMNota gloſ. ad vnum ſimpliciterꝙ ſicut in mandato generali vel cum libera non venit deli⸗ ctum, ita non venit id quod non eſt delictum ex quo domi⸗ nus in penam incidat. Tũc pone ſtatutum dicit ꝙ ſi quis opponat talem exceptionem ⁊ eam non pꝛobet puniatur tali pena.hic vides exceptionem opponere non eſt delictũ nunquid ſi pꝛocuratoꝛ conſtitutus cum libera non oppo⸗ ſuit obliget dominũ? dic quod non per ea que dixi. ¶ Se⸗

3 quitur alias pars gloſ.⁊ † querit nunquid ſoltem punia⸗ tur pꝛocuratoꝛ licet dominus non puniatur niſi ſpeciali- ter ⁊c. Gloſ.pꝛobat quod ſic. Sed nunquid hoc ſit verum Barto. hic ⁊ omnes antiqui ſequuntur eam. Bald. repꝛo⸗ bat eam dicens quod nec ipfe dominus nec ipſe pꝛocura⸗ toꝛ:quia ad hoc vt iniquum ius impetret non cenſetur ha⸗ bere mandatum ergo ſequitur quod impetratio fuit nul⸗ la:⁊ ſic non habuit effectum:ideo non venit puniendus: vt I S. co. Reſpondeo impetratio ſit nulla tamen non ſequi⸗ tur quod pꝛocuratoꝛ non teneatur: quia licet mandatum nullum ſit:tenetur tamen quia habuit executionem de fa⸗ cto. Ita eſt caſus a contrario ſenſu. l. in f... e. Ego ſequoꝛ Bal.⁊ dico quod de hac queſtione hic eſt caſus. Nam In⸗ no.querens foꝛmat caſinn ſic:pꝛocuratoꝛ habens manda⸗ tum generale impetrat iura iniqua: queritur quis iſtoꝛũ teneatur. Juriſconſultus reſpondet quod ſolus dominus: ⁊ vt clarius dicas quotieſcunq; de duobus queritur, ſi in vno reſpondetur affir matiue in alio intelligitur negatiue. ¶ Itẽ querit gl.que eſt ratio quare tenet᷑ tutoꝛvel curatoꝛ ⁊nõ pꝛocuratoꝛ.tu dic aliã rationẽ:qintereſt habere man datũ ab homine vela lege, tutoꝛ vel curatoꝛ hʒ a lege: ꝓcu

4 ratoꝛ ab homine. Pone: ꝓcuratoꝛ ſpecialis impetrauit

ius iniquũ an poſſitᷓ eundẽ dñm reuoluere ⁊ vti eodẽ iu⸗ re.F̊rãc. Acc.reſpõdet ꝙ nõ. hac ratione p doct.aſſignata ꝙ ipſe pcuratoꝛ fuerit particeps criminis, ⁊ iõ nõ gaudet iuris pꝛiuilegio⸗ᷓſocin.l.ait pᷣtoꝛ..̊ ꝗd particeps.de bis ꝗᷓ in frau.cred.i.qm̃ libẽter. de teſti. ſed nibil ꝓbet bec iura. Tu allega in.l. in arenã. vt ibi ꝑ gl.cõcoꝛ.C. de inoffi.teſt.⁊ l. cũ mulier.j. ſol. mat. extra de adul. intelleximus.⁊.c. ſoi⸗ chael.de vſur.Et teneo ꝓ Fᷣran.ſcʒ ꝙ nõ merent legis bã⸗ nũ cõſequi bi ꝗ nõ delinquũt:ot in..legis augxiliũ.j.de min. ⁊ in.c.ſi. cũ ſi.de unmu. ecc. Alig fuerũt in 5ꝛia opi.ꝑ regulã iuris.l.ſi ꝗs ex ſi gnatoꝛibꝰ. j. quẽad. teſt. ape. q nemini offi⸗ ciũ ſuũ dʒ eſſe danoſum:ſed ſi nõ poteſt exequi damnoſum