Teil eines Werkes 
[1] (1547) D. Ludouici Pontani Romani ... Lectura aurea & mirabilis In Primam Digesti Veteris Partem
Entstehung
Seite
2r
Einzelbild herunterladen

79 76.

. 1b. edi fo,76. 7.

90. 90, 890. 90. 20. 20. s pe⸗ fo. 31, 97

90

2

91

7

De offic. eius cui manda. eſt iuriſdi. 2

Acutiſsimi acerudu-

TISSIMI V. IVRDOCT. D. LVDOVICI PONTANI

Romani Lectura, in primam Dige- ſti Veteris partem: cum Sum- marijs ſuo loco accom- modatis.

e officio eius cui mandata eſt iuril⸗ A Rubꝛica.

Rubrꝛi.ſic continuatur: quia fupꝛa dictum eſt de officio oꝛdinarij: quia poſt eum eſtdelegatus, merito poſtponit de officio eius cui mandata eſt iuriſdi. Sed taeite opponit gloſ.quia leges debent adaptari congruistitulis, vt in.§. quibus.inj. conſtit. Codicis.ſed hic ſunt alique leges tra- ctãtes de officio alioꝛum, vt. l. ſi pꝛetoꝛ.j. eo. ergo ⁊c. Re⸗ ſponde quod de connexis idem eſt iudicium.l.que religio/ ſis. de rei vendica.ff.clemen.diſpendioſam.de iudic. Ideo decet de connexo tractare. Et hanc ſolutionem adde ad gloſſ. Alio modo continuatur: dictum eſt ſupꝛa de iuriſ⸗ ditione oꝛdinaria in cognoſcendo pꝛonunciando: nunc ſequitur de oꝛdinaria in delegando. Bꝛeuis eſt rubꝛi.vi⸗ de eam perte.

ASummarium.&2

gRmMagiſtratuũ oꝛdines quot ſint: an cõſul dici poſſit ſuperilluſtris:an tantum illuſtris. nu.: 4. Papa, Imperatoꝛ,⁊ patrieius, dieuntur ſuperilluſtres. 2 Spectabiles perſone que dicantur. 3 Clariſſimi qui vocentur. 4 Juriſditio largo modo conſyderata quid ſit: quatuoꝛ ſint ſpecies iuriſditionum. Merum imperium quid dicatur: quid miſtum. 6 Juriſditio ſtricto modo conſyderata, que dicatur. 7 Officiũ nobile in quo differat a mercenario quo ad agen- di rationem.. 8 Judicum genus varium. 9 Argumentum a contrario ſenſu in iure pꝛocedit. 10 Cauſa ſanguinis ⁊pecuniaria maxima non delegant᷑ vno caſu dempto: hoc de iure ciuili:ſecus de iure canonico. Cauſa ſanguinis per pꝛincipem delegata an poſſit vlte⸗ rius ſubdelegarſ. 12 Judex quibus ex eauſis ſe poſſit abſentare. 33 Judex infirmus an cauſam meri imperij poſſit delegare. 14 Judex multis negotijs occupatus an cauſam meri inpe/ rij delegabit:et an ob multitudinem cauſarum deciden⸗ darum. 15 Pꝛeſide cauſam ex neceſſaria abſentia delegãte:an eo in/ continenti reuerſo expiret delegatio. 16 Judice cauſam pꝛobibitam delegante an ſi in ea pꝛocedat parte nil opponente valeatꝭ. Cauſe meri imperijdelegati oinualida an poſſit ratiſicari. 13 Cauſe delegatio an partibus inuitis poſſit delegari. 19 Cauſa meri miſti imperij quare a maioꝛibus magiſtra⸗ tibus delegari non poſſit. 20 Cauſa infima quibus rationibus delegatur tam iure ci⸗ uili, ꝙᷓ canonico... 21 Argumentum a cõtrario ſenſu ſumptum ex.l.dicatur etiã ex mente. 22 Aniuerſalitas quando recipiat reſtrictionem. 23 Maioꝛi in pꝛiuilegium conceſſa minoꝛinon delegantur. 25 Dictio ſi, diuerſimode conſyderatur.. 26 Delegatus a pꝛincipe in locum pꝛeſidis moꝛtui an poſſit cognoſcere de cauſis ſnn. 27 Delegati iuriſditio an pꝛincipali adueniente deficiat. 29 Neceſſitas an poſſit illicita licitare que ałs ſemper eſſent illicita.

ꝑp

S Vecunque. Eau,

ſa me⸗ Nri: miſti imperij competit ma HKioꝛibus magiſtratibus ex ſpe⸗ ciali pꝛiuilegio: ideo illa non Sdelegatur:niſi in caſu abſentie. SCauſe vero viles ſeu minime ſcopetut cuilibet magiſtratui: ideo ille delegari poſſũt.h. d. el ſic. Oue ratione pꝛiuilegij ſpecialis magiſtratibꝰ tribuunt᷑, non poſſunt delegari: niſi in caſibus abſentie: que vero iurem agiſtratus, delegari poſſunt.h.d. Et magis aperte.Ad euidẽtiam pꝛemitte,

1 quinq; ſunt oꝛdines magiſtratuum quos gloſ.hic ponit:

alium ponit tex. cum gloſ.in aut.vt ab illuſtribus ⁊c.circa pꝛin. videbis per te.gloſ.tamen in.l.quoties.C.ybi ſenato. dicit conſulem ſuperilluſtrem, de quo dubito: qꝛ.ſ.ſi. in fin. 5.de ſena. dicit eum nominari illuſtrem. Pꝛeterea arg.ſic: ma eſt dignitas omnibus maioꝛ.l.nemini.C.de conſul.lib. xij. ergo ⁊c.Concludo ergo ſic quod conſul eſt illuſtris, ſuperuluſtris:ergo Papa Imperatoꝛ⁊ Patricius ſunt ſuperilluſtres: qꝛ per.l.ſi.C.de conſualib.xij..õ.ſilis.quib. modis ius patrie poteſt.ſolui.inſti. Patricius eligitur ab Imperatoꝛe in ſuum patrem.a de officio illuſtrium habet

2 8.de ſenato. vſq; ad tit.de offic.pꝛeto.Aliqui ſunt ſpecta⸗

biles, vt pꝛoconſules, qui eliguntur ad pꝛouineias à conſu libus,vt ſunt hodie cardinales, qui eliguntur in marcbia. Sunt etiã ſpectabiles, vt pꝛeſes pꝛouincie, qui eligit eum

3 conſilio. Sunt alij t qui vocantur clariſſimi: vt pꝛefectus

illirici oꝛientis.Eſt aliud genus infimũ, conſiſtit in de⸗ fenſoꝛibus ciuitatũ. Sunt municipales rectoꝛes caſtro rum: ideo infimi dicũtur: quia de cauſis infimis cogno⸗ ſcunt.. audient.in aut᷑.de defen.ciui. gl.in aut᷑ vt ab illu⸗ ſtrib. in pꝛincip. Omnes igitur habentes nomina alta di⸗ cũtur magiſtratus maioꝛes:alij inſimi. Item iuriſditio 4 largo modo conſyderata eſt poteſtas de ĩure publico in⸗ troducta, eum neceſſitate iuris dieendi equitatis ſta- tuende.gl. in.1j.tit. ij. Spee.in tit. de iuriſd. omn.iud.dicit quatuoꝛ eſſe ſpecies iuriſditionũ, ſa; merũ imperiũ:miſtũ, 5 iuriſditionè ſtrictam, modicam coertionem. Merũ im⸗- perium, per. l. imperiumj. tit. ij. eſt iuriſditio que officio iu dicis nobili expeditur, publicam vtilitatem pꝛincipaliter reſpiciens, vt punire malefactoꝛes. afoiſtum eſt iuriſditio, que pꝛiuatam vtilitatem reſpicit, expeditur officio iudi⸗ cis nobili, yt datio tutoꝛum: reſtitutio in integrum. Ju⸗ 6 riſditio ſtricta eſt, que expeditur officio iudieis mercena rio ad pꝛiuatam vtilitatem:vt ſi agatur actione locati con⸗ tra te, nec fiat mentio expenſarum, poteſt tamen index in expeñ.ex officio tõdemnare: hec iuriſditio expeditur ad petitionem partis. Moodica coercio eſt, vt dicitur. j.cad.J. Item in his dicitur fungi duplici officio, ſcʒ nobilia mer⸗ cenario deſeruienti actioni intentate: vt.j.de iuriſdi.omn. 7 iudi.lj.. 1iij. C. depoſi. ibi T habes officium nobile in⸗ tentatur pꝛincipaliter de per ſe:mercenarium vero deſer uit actioni intẽtate:vt ago cõtra te ex depoſito,⁊ vltra boc, peto expeñ. Altimo t iudicum quidam oꝛdinarij, qui- dam̃ delegati.oꝛdinarius eſt vt diffinit Specn.( cum eo ſto)in titu. de iudi..j.verſi.iudex oꝛdinarius. Delegatus eſt, qui capit iuriſditionem ab habẽte, oꝛdinariam iuriſdi⸗ tionem pꝛineĩpaliter:ſed oꝛdinarius iuriſditionem ſuam vniuerſaliter exercet ſuo, vel pꝛincipis pꝛiuilegio: vt.l. mo⸗ 9 re.j.tit. ij. CMota pꝛimo in verſi. huius rei. T argumen tum aatrario ſenſu in iure eſt validũ cõcoꝛdat.j.de teſta.l. qui teſtamẽto.. mulier.z. j.de teſtib.l.ex eo..c. apoſtoli⸗ ca.de his que fiunt a pꝛela.ſine conſen.cap.⁊qj.dicet᷑. Mo 10 ta in vltimo ver. quod pꝛetoꝛ r qui babet iure ſpeciali,vno caſu tantum dempto, cauſam ſanguinis vel miſti imperij, hoc eſt, pecuniariam maximam, poſſit alteri delegare. concoꝛ.l.nemo.j. de reg. ur.. ſolet. in pꝛin. a. de offic.pꝛo⸗ cõſul.l.imperiumjj. tit. ij. hoc eſt verum de iure ciuili. Sed quid de iure canonico, an poſſint ab babète iuriſditionem oꝛdinariam delegari:glo. in.. in arebiepiſcopaiu. extra de rapto..xxiij.q. iim.c. illud. tenet quod ſic. fundatur per tex. in. c.illud. pꝛealleg.Eſt ergo regula illa generaliter appꝛo bata a canoniſtis. videamus an ſit vera eoꝛum concluſio: puto quod non.ỹt pꝛimo teꝑin..ſepe.xxiij.q.iiij.non facit A jj