25 D. Andreæ Alciat,

Autor de Reliquum eſt ut de me uerba faciam: quod argumentũ diffuſiorem expoſtularet ſeipſo. orationẽ, ſi incognitus apud incognitos ſermonè haberem. Quamplurimi ueſtrũ optimè ſciũt, ut belli calamitatibus eiectus, derelicta patria trans Alpes profectus ſum:ibi profeſſorio muneri addictus, aliquot annos ſumma cum omnium gratia morã traxi. Quod an illorũ humanitati tribuam, an qualibuſcunq;noſtris ſtudijs, non ſatis ſcio. Tria certè magniſica hac in diſciplina tribus in celeberrimis gymna⸗- ſijs mihi contigerũt, quę neſcio, quod citra arrogantiã dictum ſit, an cuiquam alij. Primum, ut Auenioni, cùm nunq́; ad eam diem cathedrã aſcendiſſem, ſtipendium ſexcentorũ mererer,& ætate longè impar, ſenioribus tamẽ ęquarer. Alterũ in Bitu rigibus:quorũ liberalitate magiſtratus, Chriſtianiſsimo ipſo rege adiuuãte, ſecun do quàm eò ueneram anno, duplicatũ mihi eſt honorariũ,& mille ducentiq; pręſti ti. Tertium eſt, quòd à tam longinquis partibus in patriam ab excellentiſsimol u ce noſtro accerſitus, Senatoria dignitate ornatus, hanc acceſſionè ne cogitans qui/ dem, tantũ abeſt ut petierim, ſum conſequutus. Quę ego meritis meis tributa mi, nimè interpretor, qui ſciam quàm omnia in me ſint mediocria, ne dicã exigua: ſed tantorũ principum maximę propenſiſſimęc; in ſtudioſos munificentiæ accepta fe ro, qui meo exemplo uoluerũt omnibus bonæ ſpei iuuenibus oſtendere, quam ſe faciles, quàm liberales erga eos præſtent, qui bonis artibus operã dare uelint. Ani mãtur enim hoc potiſſimũ modo literarũ cultores, cum parata eſſe ſuis laboribus pręmia conſi picant᷑. Cùm igitur apud Gallos recto exemplo omnibus fuerim, cum & patriæ regionis, Italięq́; ipſius, quantum in me erat, honorem decusq; auxerim, æquiſſimũ eſt me mutua beneuolentia à uobis exci pi, ut eundem à noſtratibus fa- uorem experiar, quem ab alienis ſemper ſum cõſequutus. Tractabimus hoc anno materiam omnibus contractibus cõmunem, quæ de uerborũ obligationib.inſcri- bitur. Nolite arbitrari ullum in iure noſtro argumentum eſſe, quod aut in actione forenſi frequentius, aut aduocatis ipſis conducibilius ſit. Extant maiorũ noſtrorũ innumera hunc in titulum cõmentaria, quæ ſi recenſere omnino uellem, neſcio an operęprecium eſſem facturus.Illud certò ſcio, nihil eum proceſſurũ, qui tali modo profiteatur. Omiſſis ergo longis enthymematũ ambagibus, quæ ad ingenij oſten- tationem potius, quam ad doctrinam abſoluendam faciunt, breuiter uobis referã, quid ſentiendum ſit:taliq; ratione interpretationẽ noſtram fulciam, quæ ſola ſub- mouendis cæterorũ contradictionibus ſufficiat. Si quibus in locis erraſſe ueteres Doctores uidero, eorũ nominibus pParcã, neq; canoris(ut ita dixerim) nugis ideo me acutiorem uideri uolam, ſed tanq́; aliud agens, oſtendam tamen quatenus eis ſtandum ſit. Tributum eſtuitio Ariſtoteli, quòd quæ compilaſſet, eis accepta non ferebat, à quibus habuerat: at è cõtrario eoſdem ubi peccaſſe exiſtimaſſet, nomina tim carperet atqʒ inſectaret᷑. Demus id iuris tanto exemplo Peripateticis concedi, nobis certè Iuriſconſultis agendũ eſt modeſtius: moralis enim quam profitemur ſapientia, ho c ceu inhumanũ& inciuile nõ admittit. Tendũt huiuſcemodi alterca tiones in artis opprobriũ, non in controuertentis cõmendationẽ. Ego ſemper qua liacunq; ſtudia mea publicæ utilitati prodeſſe optaui,& citra omnem ambitionẽ, bona fide auditores meos docui. Scio natura ita comparatũ eſſe, ut non omnes ea- dem ambiant. Sunt qui breuitatẽ eam deſiderent, quã ueteres, Dynus, Oldradus, Petrus Rayne. affectarunt: ſunt qui maiorem copiam uelint, etiam citra acumẽ ul- lum, qualẽ in Barbatij, Felini,& id genus enarrationibus inuenimus. Alij ſubtili tates perquirũt,& cum Aretino, Sozino, Ruino imaginari malunt, uelut expreſ- ſius loquar, quod de Socrate ait Ariſtophanes, e†ροεαη,RνϑυmQ‿ερςοννεννσρν ⁶eνο† id eſt, per aëra incedere,& circa ſolem ſaragere. Verum ipſo uſu didici, neminẽ unum ſe/- quendũ eſſe, ſed optima quæq; de ſingulis decerpenda, Floriferis, quod inquit Lu cretius, ut apes in ſaltibus omnia libant, Omnia nos itidem depaſcimur aurea di- cta:debetq;ʒ ſcholaſticus magis doctoris ſui iudicio deferre, q́; ſuo. Alioqui ſum/ mæ eſſer arrogantiæ, uel philautiæ potius, ſi rectius ſe iudicare poſſe iuuenis exiſti met, quam is qui docendo uſum maximũ cõpararit, tyro quàm ueteranus, umbra ticus quam ſoli aut pulueri aſſuetus. Cæterum quod ad ſtylum& docẽdi phraſim attinet,

quis eapfa uerſus quo ſuſermoni torintellig nauſeamu ad hæcſtu ſiculi mem

Venter