n quæ& nunceſt clil 6
ncdealtenm qwint d.IIl.autoreſt aulen rachmales erant o. ue uerò cum noſtera, ſdemus X CvLinez propter Cohybumaèa- dis monetæ Alterich unturueteranomim nota, eiuſdẽ ponder, eſtra Denariumaulen tuiſſe,ſupradocuimu- denarrepenaani, ida uelquizaliquiprin trates numarias ledlot lerintequodquandoqle odem locoautoreitd tein ſermonis contenl e grammadccio duner queñtaſequiwoſti mur, cumprius dori aſſes ualere,& qunnol denarioelſeprinobi- 5 Ondus nadi Atum es dextantario pondel,
minus, unded ſeru, h
ſextans ili deelei aiſſolumũ eſtæs le
— 5
4,(lo ponderib.& menſuris lib.„⸗
ne ſequebat, ut ſextertius quatuor aſsibus, denarius ſedecim æſtimaretur. Sic ergo le/ genda eſt illa clauſula,& in ſuum locum re- ſtituendũ, quod peruerſum erat: Mox lege Papyriana Secunciales aſſes facti, placuitq; denarium ſedecim aſsibus permutari, quina rium octonis, ſeſtertium quaternis. Subijcit deinde Plinius aureum numum percuſſum, ita ut ſcrupulum ualeret ſeſtertios uicenos, quod efficit in libras, ratione Seſtertij qui tunc erat, denarios nongentos. poſt hæc pla- cuit X LIIII. ſignari ex auri libris, paulatimq; principes imminuere põdus: minutiſsimus uerò ad Xx LVIII. Notas enim numerales IIII itemq; III. imperiti librarij propter ſimilitu-
dinẽ literæ m, millia ſignificare crediderũt:
nec computatio Plinij uero abhorret, ut re centiores exiſtimarunt. Cùm enim in Libra ſint Scrupula cLXXXVIII. ſequit᷑ ualuiſſe ſeſtertios numos 5 7 60. hoc eſt, Denarios M. Ccccx. At tunc Denarij ſedecim aſsi bus ualebãt, unde ſi ſingulis diducantur ſex illi Aſſes ſecundum æſtimationem Pliniani temporis, ea ſumma redigetur ad denarios nongentos: hocq́; uerum eſſe de abaco dili- gens ratiocinator ſtatim deprendet. Sed hęc hactenus.
Deextario,& Denario, Drachmaq́ ad uerſus G. Agricolam quædam diſputata:& Plutarchi in uita M. Antonij locus.
Vanta inter autores cùm Græcos tum
Latinos diſcordia in ponderum, men- ſurarũmq; ratione eſſet, cùm quandoq; ani- maduertiſſem, cõpofuerã in priuatũ uſum quædã quaſi aduerſaria, unde adiuuari poſ- ſem, ſi fortè in mentẽ ueniſſet id argumentũ in iuſtos codices redigere: deinde quia Gu- lielmus Budæus idipſum copioſe eruditeq; fecerat, decreuerã aliã potius materiã pertra ctare, ne alioquin mihi cũ eo poſſet ulla ſub- oriri ſimultas, quòd in pleriſq; diſſentirẽ:& tamen non potui eum libellum adeò fuppri- mere, quin eruperit in publicum. Quod ſi is qui primus eum edidit hoc fecit conſilio, qᷓd exiſtimarit rem literariam ſic quoq; augeri poſſe, habet nõ iniuſtam excuſationẽ: quòd
ſi alia mente ab eo factũ eſt, poſſem Aelij Do-
nati uerbis in eum inuehi, qui ſolebat dice- re, Dij male ijs faciãt, qui noſtra ante nos ede re feſtinãt. Tuli autẽ id ęquiore animo, quod literis ad me ſuis ſcripſit Budæus, haudqua- quam in malam partem ſe hoc accepiſſ e: cu⸗ ius exemplo nec ego eis iraſcar, qui à me diſ ſentiant. Fuerũt autem aliqui uiri docti, ſed ex ijs nemo acrius, nemo copioſius Agrico-/ la Germano medico, cuius omnia in mear- gumenta ſi uelim diluere, ingenti uolumine opus eſſet: at mihi uix ociũ ſuppetit, ut æ2ꝛQεε yæ hæc ſcribam: tuebor tamen arcem ipſam, nec ſinam cauſæ iugulum interim perfodi. Tria autem potiſsimũ ſunt, quibus ille tradi tiones meas ſubuertiſſe uidet᷑. Primũ, quòd Sextarium conſtitueram X v. unciarum eſſe
plurimis quidẽ argumentis, ſed maximè Pli nij libro X XI. cap. ult. autoritate, qui drach- mas Xv. quartã heminę partem eſſe ait:cùm autẽ duabus heminis conſtet Sextarius, con ſequẽs eſt, xX X.drachmas in eo eſſe, id eſt, uncias Xv. Inquit ille, mirari ſe quod nõ a- nimaduerterim, de Græcorũ menſuris, non de Romanis Pliniũ loqui. Reſpõdeo, loqui- tur de Gręcorũ menſuris quo modo cum La
¹0 tinis conueniant, cenſetq; quod illis ſint x v.
drachmæ, id nobis eſſe Acetabulum: quod il lis drachma Attica, id nobis eſſe Denarium. Atqui cum denariũ acetabulumqʒ dicit, de Romanis ponderibus intelligit. Alij ergo a- liter dixerunt, nempe Plinium de medicorũ ponderib. loqui, non de mercatorijs,& quæ in promiſcuo uſu eſſent. Subijcitq; Agrico-/ la, me falli, qui idem põdus denarij& drach- mæ eſſe exiſtimauerim. Sed& hoc haud ſa-
A—.. ꝛ0o nèmultũ me moueritnam Sraulilor eſt autor
Plinius, quàm ut tam facilè ab eius ſententia diſcedi poſsit, qui, Drachma, inquit, Attica denarij argentei pondus haber:quod non ſo lùm in medicis autoribus, ſed etiam in cæte- ris uerum eſſe ego arbitror. T. Liuius libro XXXIIII. autor eſt, redemptos fuiſſe mille & cc. captiuos, cõſtituto in capita quingen⸗ torum denariorũ precio, eamq́; rem centum talentis ſtetiſſe. Conſtat ex Iulio Polluce,&
30 alijs autoribus, ſex millia drachmarum in ta
lento Attico eſſe: unde uel ſolis digitis com- putari poteſt, quingentos illos denarios, quingentas drachmas fuiſſe. Plutarchus in Antonio, luſsit, inquit, cuidam ex amicis da ri myriadas(ſic enim legendum ex autogra- pho græco, nõ millia, ut Leonard. Aretinus tranſtulit) uigintiquinq;: id Romani decies ſeſtertium uocant. Conſtat argenti ſeſtertiũ denarios habere Cc. quod Budæus oſten-
40 dit,& nemo nõ affirmat: unde ſequit᷑, idem
eſſe myriadasdrachmarũ quod denariorum, quorum XXv. conſtituũt mille ſeſtertia, q́d ueteres dicebant decies, ſubaudientes Cen- tena millia numum, ut ex abaco quilibet dili gens numerator ſtatim cognoſcet. Siocʒ ſa- tis probatum eſt, idem Atticis eſſe drachmã, quod Romanis Denariũ, non ſolùm medi- cis, ſed& negociatoribus. Cicero epiſtolarũ ad Atticũ lib.x vI. epiſt. Cccαᷣα α. ſcri-
50 bit, Octauium dediſſe ueteranis qui Caſilini erant, denarios quingenos. At Dion libro
XLIIII. Txyeαηςονσσ εασeάε, quod idem eſt. Alij igitur Plinium de uncijs menſuralibus intelligunt, non de ponderalibus, quas inter ſe diſtaſſe ex Galeno Agricola oſtendit, mi- raturq; quòd talem ego differentiam non ui derim, ſicut nec Budęus, nec Portius. Atqui ueriſimile eſt, etiam eos uidiſſe: ſed quia un- ciæ in menſuris primũ ut ponderib. concor-
6o darent inuentæ erant, maluerũt de ponderi- bus loqui utpote certioribus, cùm quæ men
ſurales ſunt ex liquentiũ atq; aridorũ quali- tate uarient᷑:nec enim bilibre cornu, in quo menſurales unciæ ſint inciſæ, eiuſdẽ eſt pon
22


