—

——

——

4, D. And. Alciati de magiſtrat. 14

plicat. Exactis deinde regibus, plebis pote- ſtas multũ aucta eſt, cùm ſeceſsione facta, à Senatorib. extorſiſſet, ut ex corpore ſuo ma- giſtratus crearẽtur, qui Tribuni plebis dicti ſunt. Sacroſancti hi erant, ſummæq; autorita tis, ut qui Senatuſconſultis intercedere poſ- ſent. Et quamuis à principio latæ ab his le- ges, quas plebiſcita uocant, Patritios nõ ob- ligarent, tamen lege Hortenſia conſtitutum deinde eſt, ut eo iure quod plebs ſtatuiſſet, o- mnes Quirites tenerentur. Sic acerrimũ te- lum plebi aduerſus nobilitatem datum eſt. Fuit& de eo controuerſum, quòd maiores magiſtratus ex plebe creari Patritij prohibe bant, donec& hoc obtentum fuit, ut alter Conſul plebeius eſſet. Cœpere deinde Caij Sempronij rogationibus iudicia cognoſce- re:is enim equeſtrem ordinem in eorũ poſ- ſeſsione locauit, unde turbulentę ſeditiones ortæ. Conſtaic; C. Marium,& L. Syllam, qui ea Senatui demum reddidit, uel hac de re præcipuè contendiſſe: unde& bellorum ciuilium maxima incendia orta ſunt. Cum dein pro Senatu Pompeius arma ſumeret, Marianasq; partes, quæ plebem tuebantur, Cęſar ſequeretur, oppreſſaq; per eum,& de- in Triumuiros Republica, cùm in C. Octa- uium Cæſarem omnia ceſsiſſent, nouum ip- ſe regimen induxit: nec enim Regem ſe, aut Romulum, quòd odioſus ſuperbusq; is titu lus eſſet, appellari eſt paſſus: ſed Romano ueteriq; nomine Imperator& Auguſtus di- ci uoluit: ſumpſitq; Cenſuram,& Tribuni- tiæ poteſtatis ius,& Maximũ Pontificem ſe inſcripſit, Patrisq; Patriæ titulum à Senatu populoq; Romano accepit. Sa NE eius no minum rationem ſic Dion exequitur, ut qui

Imperatores appellati ſunt, delectũ facere,

milites conſcribere, pecunias colligere, ho- ſtibus bellum indicere poſsint. lidem& pa- cem ſanciendi, ſummũ ſupplicium etiam de Senatoribus ſumendi, ius habeant, Solitos fuiſſe priſcos duces ſic appellari, Tacitus li- bro III. autor eſt. Illi enim re bene geſta, gau dio& impetu uictoris exercitus ea ſalutatio- ne conclamabantur, erantq́; plures ſimul Im peratores, nec ſuper cæterorũ æqualitatem conceſſum ad eam ſimilitudinem id uocabu lum eſt quibuſdam& ab Auguſto& à Tibe rio alijsqʒ ſucceſſoribus. Cenſores autem uitam moresq; noſtros examinant,& de eis inquirunt, cenſus rationem ducunt, profeſ- ſionem curant,&pro meritis hos de albo exi munt, illos deligunt: quod& diffuſius in Va leriani uita apud Trebellium traditur. Ad Pontifices uerò Max. ſacerdotiorum confe- rendorũ ius pertinet, ſacris enim omnibus auſpicijsq; illi præſunt. Tribunitiæ ius po- teſtatis eam ob cauſam ſumpſit, quòd ſacro- ſancta ca dignitas neminiqʒ uiolabilis eſſet. Nam& ſi in re leuiſsima ſolo ſermone, ne- dum facto, Tribuni maieſtatẽ quiſquam cõ- templilſet, tanquam abominabilis& ſacer indicta cauſa ad mortem adigebatur. Et has

10

20

30

40

50

60

quidem dignitates Octauius accepit, in ſuc- ceſſoresq; ſuos tranſmiſit, quò potentius il- luſtrius q́; Imperatorium nomen faceret. Conceſſum præterea& illud fuit, quod ante eum antiquorum nemini, ut legibus ſo lutus eſſet. Significat hoc, inquit Dion, ab O⸗ mni legum neceſsitate liberum, nulliq; iuri ſeripto obnoxium: ut qui abſq; ulla diſqui- ſitione omnem regum poteſtatem haberet, quamuis nomine abſtineret. Patris uerò Patriæ cognomentum apud antiquos, obſer uationis cuiuſdam paternæ ſignificatio erat, quòd hoc nomine illuſtrati Principes, om- nes quoſcunqʒ ſibi ſubeſſent, ceu filios ama rent, illiq; eos uiciſsim tanquam patres uere rentur. Quamuis Imperatoribus alia quoq; nominis ratio reddi poſſet, nimirum quòd hi in nos eam poteſtatẽ exerceant, quam an- tiquitus parentes in filios habuerũt, hoc eſt, uitæ& necis. Cogitauit etiam plerunque Auguſtus de reddenda Republica: cumq; in Senatu ſententiam ſuam expoſnuiſſet, ra- tionarium Imperij tanquam illud reſtitutu- rus Conſulibus tradidit. Sed Senatoribus ſi ue per ſimulationem, ſiue metu, uel etiam exX compoſi to reclamantibus, uariasq; ratio- nes afferẽtibus, cur Reipublicæ monarchia præſtaret, in principatu perſeuerauit, deos hominesq; teſtatus intra decennium ſe om- nem adminiſtrationem depoſiturum. Sed cùm ea tempora lapſa eſſent, rurſusq; eiura- re uelle Imperium ſimularet, Senatus alios decem annos, quibus in eodem magiſtratu eſſet, decreuit: atq; iterum alijs decem annis, quibus ipſe dein extinctus eſt, prorogauit. Quamobrem inde obſeruatum eſt, ut eius ſucceſſores, quamuis donec uixerint perpe- tuam adminiſtrationem recipiant, tamen ſin gulis decem annis celeberrimos ludos fa- ciant, tanquam principatum renouẽt. Fafe- ſta decennalia, uicenalia, tricenaliaq; appel- lata ſunt. Xrelatę Conſtantium tricenalia ce lebraſſe, theatralesq́;& Circenſes ludos am- bitioſo apparatu edidiſſe, autor eſt Ammia- nus. Vouebãtur autem hi ludi in proximos decem annos. quapropter in antiquis nomi- ſmatis plerunq; huiuſmodi inſcriptio cerni- tur, vO T. x. vo T. X x. hoc eſt, uotis decen nalibus, uicenalibusq;. Trebellius quoque in uita Gallieni: Conuocatis, inquit, patri- bus decennalia celebrauit, nouo genere lu- dorum, noua ſpecie pomparum, exquiſito genere uoluptatum. Nazarius in Panegyri- co: In deſtinatis, inquit, decennijs iam uota properantia,& ſpes uolucres conſtituerunt. Sed& Mamertinus: Reſeruo orationẽ quã quinquennio exacto decennalibus tuis di- cam. Extat Romæ in Lateranenſi Baſilica Senatuſconſultum æreis inſcriptum notis, quo poteſtas Weſpaſiano Imperatori data co gnoſci poteſt: licere enim illi fœdus quibus cum uolet ſancire, Senatum habere, remitte re Senatuſcõſultum per relationem, diſceſ

ſionemq́; facere, Si eius iuſſu uel mandato, eoue

dum, Quæ tam amn reſtita, uideturm hai quam ſii Im gcribunt lurecc deimperio Augu neſuum imperium ſe llcirco autem le luiabitror, quod populumius Regi cea Tarquiniſs de utTLiuius inquit, gum inualiſſet Ci pulo Romano Imp. tutRegiæ legis obl trquamuis Regian quam ufurpauit ſe wimunia obireper gitratuum tum quc niebantqßtribus om liarbitrio deligiille ptoballet nec enim mitebat quod præi ellet curabalq; idm Lubdus ius capeſſen anditum legibus er berd aliquoties ob