5

6

7 8

10

11

12

4²9

Perduelliones qui ueteribus dicti.

Quod ſit perduellionis crimen.

Crimen perduellionis& læſæ maieſtatis differunt.

Si legatus Cæſaris mandet alicui, ut principi centi aureos mu- tuet ſub pœna perduellionis, an id non faciens perduellis ſit.

Si princeps aliquẽ nouari rerũ ſuſpectu urbe abſ- cedere iubeat, certaq; il li cõfinia conſtituat, isq; non paruerit, an ſit reus leſ maieſtatis.

Locupletes antiquis qui di cti,&quis proprie ſit lo cuples.

Qui pro qualitate rei, de qua agitur, non ſatis ha bet, pauper dicitur.

Quis locuples ſit, uel pau- per, in iudicatis arbitrio conſiſtit.

Appellatione uictus& ueſtmenta& ſtramenta contineri.

Nomine ſtramentorum quid ſignificetur.

Verbum, nutrire, an cũ uerbo, uiuere, in ſignificatu cõueniat.

Quid de uerbo, cibare.

Cibi appellatio potum continet.

Cibarius panis.

vOS NOos HOSTES.) †Hoſtis apud antiquos pro peregrino accipiebatur,

quod iꝑjis legib. ita uiueret, ſicut nos noſtris, & ideò par nobis uideretur. f Hoſtire enim ęquare ſignificat, unde Hoſtimentum equa- mentum eſt. Sic Plautus in Aſinaria: Par pa ri hoſtimentũ datum eſt, opera pro pecunia.

IDEM LIB. L E G. XII.

11. AD TA B.

LEXCCXXXIIII.

Vos noshoſtes (Dporlons. eos ueteres Perduelles appellabant, per ean dem adiectionẽ indi

cantes cum quib. bel

lũ eſſet. Locuples

3 Deinde cœpta eſt hæc uox in alium ſenſum

5

6 fin. ad l. lul. aleſt.

.

8

accipi, ut uidelicet perduellem ſignificaret: nam& illi iure gentium æquali cauſa ad bel- lum procedere exiſtimabãtur: unde quos eo bello capiebant, ſeruos ſibi efficiebant, domi niumq;ʒ eo iure acquirebãt:& licet ex ſua ma- litia lucrari nemo debeat, captiuos tamen ſi- bi acquirebant: quoniam non per malitiam aut fraudem agere, ſed æqua cum Romanis cauſa rem gerere exiſtimabãtur. Licet enim iure ciuili Romani pręcellant, iure tamẽ gen tium æquales cęteris cenſent᷑ Meritò igitur hoſtes, publicos inimicos ſignificant: quos ueteres, quia cum illis duellum, id eſt, bellum eſſet, Tperduelliones appellabant: ea enim di ctione hi ſolum indicãtur, aduerſus quos ius belli eſt. Quapropter priuatus inimicus, no- ſter perduellio non eſt. Latrones quoq; per- duelliones non ſunt: unde& Cicero lib. 1I. Officiorum:Pirata, inquit, nõ eſt ex perduel lium numero definitus, ſed cõmunis hoſtis omnium. Cum ergo hanc uocem perduellio nis adijcimus, de his indicamus, quibus cum ſit bellum. Et ita ego interpretor, licet aliter Accurſius intelligat. fHincq; apparet, quod ſit perduellionis crimen, nimirum cùm quis hoſtili animo aduerſus Rempub. uel princi- pem animatus fuit. r Quapropter non omne læſæ maieſtatis crimen, idem& perduellio- nis eſt, ſed alterũ altero generalius eſt. † Sed quid ſi legatus Cæſaris mihi mandet, ut prin cipi aureos centum mutuem ſub pœna per- duellionis, an niſi id faciam, ceu hoſtis plecti

do uerb. ſignif.comment.

10

20

30

4⁰

50

60

430

poteroe Et puto non poſſe legatum ſtatuere id perduellionis crimen eſſeb, quod nõ ſit: ſi- cut nec in huiuſmodi iuſsionis executionem cõtumacium bona publicare poterit, quod principi, hisq; qui in ſumma adminiſtratio- ne ſunt, tantũ con- ceditur, Nec ideo, quod extra ordinẽ id munus aliquib. demandatũ ſit, ui- dent᷑ in ſumma ad- miniſtratione eſſe: imò hac in re con- cuſſoris potius mu nere funguntur, ty rannicę auaritię ſa tellites, publici fu- res,& quod dicit᷑, ſplen patriæ. f Sed quid ſi ipſe princeps aliquem nouarũ rerum ſuſpectum, urbe abſcedere iubeat, certaq́; il⸗ li confinia cõſtituat, unde citra ſuum iuſſum non abſcedat, isq; non paruerit, an læſæ maie ſtatis reus erit? Et Bald.“negauit, ſed tantũ- modo arbitratu principis extra ordinem ceu ſacrilegum plectendum.

1§. LOCvpLES.) TLocupletes antiqui lo corum, id eſt, agrorũ plenos appellabant: un de qui ex prædiorũ poſſeſsionib. diues eſt, is proprieè eſt locuplesi. Cũ ergo in edicto præ- toris, qui in ius uocati ſunt, fideiuſſorẽ locu- pletem iudicio ſiſti dare debeant, eum intelli gemus, qui ſatis& idoneè habet, in rebus ta- men immobilibus, pro magnitudine rei quæ petit᷑.Et inde cõſequens eſt, ut qui pro qua- litate rei, de qua agitur, ſatis non habet, dica- tur pauper. Et ideo facto legato pro pauperi bus puellis marito tradendis, poterit hæres etiam nobilis uiri filiam eligere, qui licet ha- beat, unde uiuat, non tamen ſalua dignitate ſua. ſi quicqᷓ; dotis nomine alienaret, uiuere poſſets. Scribit Corn. Tacitus, Valerio Meſ- ſalę conſuli, qui oratoris Coruini pronepos fuit, obtuliſſe Neronem in ſingulos annos quingenta ſeſtertia, quibus paupertatem in- noxiam ſuſtentaret: quæ ſumma noſtræ pe- cuniæ eſt, duodecim milliũ& quingentorũ aureorũ. Eam ſi qui hodie habent, omniũ di- tiſsimi exiſtimant᷑,& tamen tũc Meſſala pau pertate laborare credebatur In arbitrio itaq; ius dicentis erit, ut ex perſonarũ& rerũ qua- litate dijudicet, quem locupletẽ, quemq́; pau perẽ ducat. Vt quis uerò ab accuſatione pro- pter paupertatẽ reijciat᷑, ſufficiet ſi minus q́; quinquaginta aureos in bonis habeath. Ab- ſurdum fortè uiſum eſt, illũ ad criminis exe- cutionem admittere, qui ſi aduerſus edictum eum, cui uenia debetur, in ius uocaret, nõ ha beret unde pœnam ſolueret“.

1§. VBKRBVM, VIVERE.) fSuperius à no bis tractatum fuit, quemadmodum appella- tione uictus, etiam ueſtimenta continentur: additur hic etiã ſtramenta contineri, Iquo no mine ſignificat omne quod ſolo cauſa quie-

T

eſt, qui ſatis& idoneè habet, pro magnitu- dine rei, quã actor re ſtituendã eſſe petit.

FVerbũ, uiuere, qui dam putabãt adcibũ pertinere: ſed Offi/ lius ad Atticum ait, his uerbis& ueſtimẽ ta,& ſtramenta con-

b l famoſi. uerſ. hoc tamẽ. co. tit.

c I. j. C. ne ſine iuſſ.

d Bald. conſil. 271. in 2.

e l. ſacrilegij.C. de diuer. reſc.

10

f lij. 5. quiſa- tiſca.

11

g Bald. I. ſi quis ad decla. C.de epiſc.& cler.

b l. nonnulli. de accuſ.

i l. fin. de in ius

oc.

13

14