4 quod. in ad Treb.

. 3 gatores. 9. d ait. de ar

talis. de a.iij.

1.3. totum. rt. l. uxorẽ. egauerat.

G alega. ij. 4 mad Mace. aud. cl. exiui. oyrro. e. tit.

5

O G XA ERA

10

2. men contractus. it.j.

„— 3 — quod Ner- a. depoſ.

4 3

prændat:mobilia enim& immobilia comple ctitur, atque etiam iura, cęterasq́; huiuſmodi res incorporales: quapropter ſi tibi pecuniã, quam Titius debet, donauero, actionẽ quo- que donaſſe uidebor“: thincq́; apparet, pecu niæ uerbũ uniuer-

ſale eſſe, ut merito innes res, tam ſoli, qᷓ

Senatuſcõſultum mobiles,& tam cor- Trebellianũ in eo 8 locumhabeatb, qui pora, quam iura con pecuniam omnem tinentür.

reſtituere rogatus raVrVS Lrn ſit:de iuribus enim 1I1. SIr.

actum quoq; intel⸗ ligetur. cuius rei ra tionẽ aſsignat hãc Accurſius, quia o- mnes res in pecu- niam conuerti poſſunt, idqʒ IIII. Ethicorum Ariſtoteles ſenſit. † Sed hac ratione etiã cùm numum dicimus, aliud quàm quod in mone ta eſt, ſignificaremus, parq́; eſſet numi& pe- cuniæ notatios, quod falſum eſt. Verius igi- turè quod Auguſtinus in libro de doctrina Chriſtiana tradit, dum, Totũt, inquit, quod homines in terra habent, quorumq́; domini

LE CCXXIII.

L culpæ finis

eſt, nõ intellige-

de uerb. ſignif.comment.

ſunt, pecunia dicitur: quia antiqui quod ha-

bebant, in pecoribus habebant. Saneè reſtrin gitur hæc ſignificatio quandoq; ex ſubiecto argumento. f Pone, in ſermone hominis illi- terati& idiotæ, facta eſt pecuniæ mentio, in telligemus anguſtè de pecunia numeratas, quam& uulgares denarios uocant, ſcùm de- narius propriè ſit decem aſſes, hoc eſt, argen tidrachmat.

Culpa nomen generale eſt,& dolum continet.

Culpa ſimpliciter de leui accipitur.

Lata culpa dolo proxima.

Gratia& facilitas nimia, excuſat à dolo.

Qui dolum præſtat, de lata quoque culpa accipitur.

Leuis culpa quid.

Amicitiæ triplex conditio.

Amicus alter ipſe.

Amicitiam, honeſta conſuetudine initam, leges accipiunt.

Cognationis fauor ad arctißimos amicos extenditur.

Effectus arctißimi amoris.

Amici filij, ſubſtttuto per fĩdeicõmiß ſimpliciter præferuͦtur.

Amicus ſine ſpeciali mandato agit.

Amici fides numero teſum conualeſcit.

Iudex de amicorum teſtimonijs arbitrabitur.

Magna affectio ueritatem impedit.

Viſus ad amicitiam non requiritur neceſſarið.

L TAE CvLPAE.) Culpæ nomen ge- nerale eſt,& dolũ quoq; cõprændit: qui

enim dolo fecit, utiq; in culpa eſt. Vnde qui

promiſerit damnũ præſtare, q́d ſerui mei cul

pa cõtigerit, ſi quid doloſe deliquerit, ut quia

furtũ fecerit, reſarcire quoq́; tenebit᷑ ꝓSolent

tamen Iluriſcõſulti, cùm culpã nõ præſtandã

ſimpliciter dicunt, de leui intelligere: lata em̃

cùm dolo proxima ſit, ferè ſemper pręſtanda

eſt. Dicitur autẽ dolo proxima duob. modis,

aut quia pręſumptã in ſe fraudem cõtineat,

ut cũ nõ eam diligentiã in rebus alienis quis

adhibuit, quã in ſuis: aut quia tam ſupina&

0

4⁸

50

60

4¹4

inexcuſabilis culpa eſt, ut tametſi nõ præſu- mat᷑ fraus, parũ tamẽ ab ea diſtet!: ueluti cùm quis in gratiã amici negligẽs fuit:tlicet enim gratia& nimia facilitas excuſet à dolo, proxi ma tamẽ illi eſt.Et ideo regulariter proditũ

eſt, cùm lex aliquẽ

re id, quod om̃es in⸗ dolũ præſtaretene

telligunt. yᷣ Amicos Ii dicit, etiã de lata lpa intelligi: q

appellare omnes de, ula inte igi: 44

tamẽ quẽadmodũ accipiẽ dum ſit, in- fra tractabimus m. Quis aũt huius cul pe ſit finis, id eſt de finitio, ſuperius di ſputauimus.j At le uis culpa ſic defini ri poteſt, ut ſit ne- gligentia, qua quis in rebus alienis eam curã non adhibet, quam cæteri patresfamiliâs ſo- lent, tametſi in ſuis minimè diligentior ſit. T§. AMICOS.) † Pluribus modis accipitur amicitia:eſt enim quædã maxima,& penitus inhærens animis inuicem ſe amantiũ, cuius multa exempla cõmemorat Lucianus in dia logo qui Toxaris inſcribitur, quamq́; Græci tſic explicãt,-νρμσσνα* ⁴ο, Toxu iæ, ut eadẽ anima duobus in corporib. eſſe uideat᷑, quòd idem uterq;ʒ uelit, nolitq;. Alia eſt, quę hic de ſcribit᷑, nõ quidẽ tam ardens, ſed tamen nõ le uiter cõiuncta,& honeſta cõſuetudine intro ducta:& de hac proditũ eſt leges accipiendas eſſe, quæ cauſa amicitiæ aliquid indulgent“, uel uetant: prior enim illa, cum Heſiodi Eri- gone ad ſuperos, opinor, receſsit,& nuſquã in humanis habitat. Eſt& alia uulgaris, qua cõgerrones, idq́; genus ſocij etiamnũ uulgò amicos ſe inuicem appellãt: ea ex leui notitia contingit,& inter improbos quoq; plerunq; eſt.t Sunt autẽ arctiſsimæ illius amicitiæ cau ſa pleraqʒ cõceſſa,& quicquid cognationis fa uore introductũ eſt, id omne ad huiuſmodi amicos extendituro: quæ enim maior poteſt eſſe cõiunctio:t Hinc aliqui tradiderũt, liciti eius amoris ardorem, uim clauſulæ codicilla ris haberer:aliqui reuocationẽ clauſulæ dero

atoriæ inducere, quæ in priore teſtamento adiecta ſit a.taliqui in ſubſtitutione fideicom miſſaria ſimpliciter facta hocoperari, ut ami ci ſui filij ſubſtituto præferant᷑r. tSunt& qui ſicut cõiunctum, ita& amicũ abſq; mandato ad agendũ admitti crediderint. Quæ omnia uera eſſe ego arbitror in priore illa amicitia, quæ uſqueadeò noſtris temporib. rara eſt, ut cuiuſdam prodigij loco ſit, ſi uſquam gentiũ reperiatur. tSed nunquid amicus ad teſtimo nium admiſſus pro amico probett Et de fide diminui illi conſtat,& ideo ex numero teſtiũ conualeſcere poſſet, ut ſi, ubi aliàs duo ſuffi- cerent, tres amici reciperentur. Addunt ali- qui tam immenſam amicitiã poſſe depręndi, ut nõ ſolũ diminueret, ſed omino eleuaret“. Cõtra Bal.* cùm amicitia uirtutis& fidei no men ſit, nõ eſſe admittendũ, ut ꝓpter eã fidei 8 4

bemus, non leui no- titia coniunctos, ſed quibus fuerint iura cũ patrefa. honeſtæ familiaritatis quæli- ta rationibus.

1 I. ſi procur. in fin. mand.

4

5

m l. magna.

n l. ſciendum.. ſi alicuius. 5. de legatio.

10

o c. requiſiſti. de teſta. 11

Bald. I ſi iure. C.de teſt. ma⸗ numiſſ.

12

13

q Rom. conſil. 179.

r Barbat. l. cum acutiſ. col. ⁷

14

s laſ.l. exigẽdi. C. de procur.

t l.ij. de teſti.

u Felin. c. quo- ties. de teſt.

x Bald. l. eos. C. de teſti.