385

2 ponebanturt& in primis ea erant, quæ con-

3

5 Tubi deferbuiſſet,

6

uinum. de

i.leg. 7 8

ficiundo muſto uſui habebantur,& torcula- ri cõiuncta erãt, unde Torcularia dicta ſunt. tBo perfecto, in dolia& ſerias inferebatur, in quibus deferueſceret:erant hæc uaſa maio ra,& capacia,& nòõ minus quàm Cu- leum, id eſt, uice- nas amphoras cõ-

laria eſſe placet: do- lia autẽ,& ſerias, tan- diu in ea cauſa eſſe,

tinebãt:fuideturqʒ Ea E

ſerias figulini fuiſ quandiu uinum ha- .— X„.

ſe operis, nec ſole- berẽt: cum ſine uino

bant ea de cellis ui narijs abſportari, licet alij quoq; u- ſui eſſe poſſent, qᷓ;

uino continendo.

eſſe cœperint, deſine re in eo numero eſſe, quoniam ad alium uſum transferri poſ- ſunt:ueluti ſi frumẽ/ tum in his addatur. EFandem cauſam am

quod promercale effici uolebant, ut

melius inueteraſce—

S phorarũ eſſe, ut cum ret, in minora ua- P.— ſa, certæmenſu⸗ inu habeant, tũc in ræ, diffundebatur: uaſis uinarijs: cum

cõſueuerantqʒ pa-

tresfamiliâs illud ſic diffuſum uendere. † Ea uaſa erant amphoræ, uel urnalia, aut cadi. di- cta ſuntturnalia, quòd urnam continerent: thæc eſt menſura ſextariorũ uigintiquatuor.

9 Eſt autẽ ſextarius quinædenæ unciæ, ſic di-

10 11 12

3 14

ij. eod tit.

15

.ijj.& vj.

ctus, quòd ſexta ſit pars congij. fSextarij ſe- decim conficiunt modium, fmodios ſex con tinet medimnus ffat amphora idem eſt quod quadrantal, quia pedem quadratũ recipiat: id duarum urnarum pondus eſt, iſicut cadus uel metreta trium. f Diffundebatur etiam quandoque in cupas uel cupulas, quæ& ip- ſa uaſa modica erant, ſed non certæ menſu- ræ, ut arbitror. Quæſitũ igitur fuit, quæ pro- priè uinaria uaſa eſſent:& ea ſolùm VIpia- nus reſpondit, quæ torcularia ſunt: dolia e- nim,& ſeriæ,& amphoræ, etiam in alium u- ſum, quàm uini habentur: ut ſi tritico, uel pe- cunia impleantur. Sic Horatius, amphoram mellis: Perſius, argenti ſeriam dixit: Cicero quadrantal tritici. Et hæc ex proprietate uer- bilocum ſibi uendicant.r Sed ſi legatum ſit uinum, uel uenditum, amphoræ& cadi de- bebuntur, dolia non debebuntur: quoniam ea non ſolent loco amoueri, ſed patribusfa- miliâs remanent. Sic apud Terentium Chre- mes uir locuples: Releui, inquit, dolia om- nia, omnes ſerias. At Horatius ſe empto ui- no uti oſtendens, Torquatũ uocat, ut ſecum uina bibat, Tauro iterum conſule diffuſa.

b ¶ Poſsit.) fSi tamen uini ſolùm cauſa eis paterfamiliãs ſemper eſt uſus, uinariorũ ua- ſorum numero erunt, ut ueteres probauere. Idem ſi in eum tantummodo uſum compara ta fuiſſe huiuſmodi uaſa conſtet. Sed hæc in- terpretatio ex mente, non ex uerbis deſcen- dit: Juriſconſultus autem hic de ui uerbo- rum diſputat.

Mercator emit quæ reuendat non abſq́; quæſtu.

de uerb. ſignif.comment. —ℳ

30

4⁰

50

60

386

2Vnius actus emendi ut reuendas, non conſtituit mercatorẽ. 3 Conductæ poſſeſsiones& locatæ non ſunt merces.

4 Qui ſibi nata uendit, non mercatur.

5 Vſurarij non ſunt mercatores nec fœneratores.

6 Pecunia non eſt merx. 7 Nercator eſt quiam⸗

pliorẽ ſubſtatiæ par tem in mercimonijs

inanes ſint, tũc extra habet.

numerum uinarioꝶ

„,, I 8 A principaliori exer⸗ ſi hrunc ntquia alnud in his citio quis denomina claudi poſsitꝰ. tur. 9 sine fraude in album AFRIC. LIB. 1111, mercatorum adſum- GVakSr⸗ ptus non excluditur. LEX CCVII. 10 Venalitiarij emũt mi- WA appella/ uhuzſu reuendat . alijs. tiOe, homines 11 Serui in mercibus non non contineri Me- ſunt, ſed uenalitio. la ait:& ob eam rem*2 Mango à manu& a- o dicitur mangones, non mer E dte. 8 4 5 3 Artifex eſt, qui d ſe e- catores, ſed uenali- laboratum reuendit.

tiarios appellari ait, Xrecte.

14 Merx nõ eſt artifici.

15 Magnarij negociato- res, mercatores ſunt proprie.

16 Mercator non eſt, qui non ipſe quandoq negociatur.

17 Tabernaria non cenſetur ullis, ſi per alios tantum exerceat.

18 Quii exercet, non qui imperat uilia, notatur.

19 Mercatores inhonoratæ perſonæ ſunt.

20 Qui ergaſterijs adhærẽt, à militia& dignitatib. arcebatur

27 Hodie ſordida dicuntur, quæ urbis conſuetudine uilia ha-

bentur.

22 Honeſta, quæ ab honeſtis geruntur.

23 Sordidl quæſtus ſunt, qui in hominum odio ſunt.

24 Opifices uoluptatis& gulæ uiles habentur.

a2s Miropolæ animos effœminant.

26 Qui negociatores lucrum mentiendo ſaciunt, ſordidi ha-

bentur.

27 Literator menſtrua mercede ſeruiens uilis eſt.

28 Factores, qui priuatas res adminiſtrant, indecores ſ unt.

29 Scribæ& tabelliones non ſunt hodie ignobiles.

30 Scribæ conſiliorum ſunt participes omnium.

32 Preco ignobilis eſt.

1 ERCIS.) Mercator eſt, qui negocia-

tionis exercendæ, quæſtusq; faciendi cauſa merces emit, ut uendat. f Quapropter qui ſemel emit pannos, ut uenderet, merca- tor non eſt:ꝗa in eo deficit exercitiũ.tldeme & cùm quis poſſeſsiones conducit,& locat: hæ enim merces non ſunt*Sed& cùm quis triticum, uinum, oleum, in agris ſuis colle- ctum uendit, nõ ideo mercator eſt: nõ enim ab alio emit, ut uendatb. t Vſurarij quoq; mer catores non ſunt, quia pecunia in merce nõ eſt: imò ſi quis ſit mercator,& fœnus etiam exerceat, mercatorum priuilegijs non frue- tur: quoniam nõ eſt ueriſimile, legislatorem tam improbo homini quicquam uoluiſſe in- dulgere. fCæterum& qui amplum patrimo- nium habens, in re modica negociatur, licet eius reſpectu mercator ſit, non tamen hu- iuſmodi priuilegio fruetur Cùm enim qui libet ab eo nomẽ ſortiatur, quod principali- ter agit, non uidetur lex mercatorem acce- piſſe, qui principaliter non ſit,& ampliorem

R. z

G 3

4

a l. mercis.. eo.

5

6

5 Bar. l. legatis. de leg.iij.

7

8

c I. ſemper.§. negociatorcs. de iur. immu.