Uiug. nadcke dette mnäa dh, ellige vittla üticdenddhſedde tlticat ine elät lucro 1 lecton M Alex. auth. ex .Cieer eſtanento. C. Luluge„ ad amſ aulam dde collat. ihi prcl ihr nd eul el ha 11 Ac 1 meta ra d tur, ut o n. ad audien⸗= dimponat nenidid⸗ cle. nõ lon eiſ ulgo dici 1 lireſc. brecile quan 3 dn euitatem opſengt

Uldler

unoſtro, ui 3 cu apoſtoli⸗ sqh noſtri taacci in«de bis quæ 1 diguamqradcan,

verdis quecung üd

Falis legdusaluni rrectoriam quæerntt

cludat, tumad qide hen. aſc. da necpræciſuslit mi de ſacr, an. a ſedig niemaelt delnclej. gumentoa cötrani

ahic tractatusdiiyſau

et, nõinhis tantumn-

ddus eſt. Videntur an quod dici⸗ uor argumentonmgur. extra eo. meſt, quodargumerr

nam ſilex aliqudih conſequens eſt,utibe

um ſit& hoccafijnt

Ir, nonexmentis cuit ntextoſumi: undeent

ra adulterijdicerette

atur regulariermult

liigitur caluputwen ſshuicargumemole

ab extẽéſione noplo- eeſſedicat exulilin

enſeak: maczia ye

qui liuiguolne

aducitun vettisge conuene⸗ riſtimvermn, de umid ciuſioneimiuoii auud

as aliuda contam,

„/ 3 4,&

d ninc. de con⸗ ab eo t. incert. u⸗ loci eſt, 9 erpc nus.

65

proprietate ſermonis deſcendit,& ui uerbi: unde uidetur quacunq; in materia, etiam ſi correctoria ſit, aſſumendũ“: idq; aliqui pro- bant. Sed ex aduerſo obſtat, quòd ſi lex ſacri ſodalitij eos fructib.ſacerdotiorũ priuet, qui non reſident, præterqᷓ́; ſi infirmi, uel in Pon- tif. Romani obſequio ſint, tamen non intelli getur eos priuaſſe, qui in epiſcopi ſui obſe- quio ſint, cùm nec hi iure cõmunipriuent᷑ b. Verùm reſpondendum eſt, exceptionẽ hoc caſu regulam nõ con firmare, tum quia regu la à iure cõmuni interpretationẽ recipit, tum quia exceptio de Rom. Pontifici obſequen- tibus, ſatis oſtendit idem iurisobſeruandum in his, qui ſuo antiſtiti ſubſeruiunt: nõ enim minor eſt eccleſiæ utilitas. Poſtremus locus qui ανσασσνιπνε⁴je à contrario ſenſu dicitur, ſoletq; ex diſpoſitione generali accipi, quæ certa ratione aliquid inducit, ut ea deficien- te, mens quoq; legis deſiciat:& tale argumẽ- tum à coniectura uires ſumit, non autem di rectò ex ui uerborum accipitur. Fortiſsimũ autem ſemper eſt, quod ſic deducitur enthy- mema, dum tamen non ſimpliciter à contra- rio ſenſu literæ ſit, ſed etiã rationis, ſeu men- tis ipſius legis. Quapropter cùm lex dicit, Caſſa ſint omnia per Italiam aduerſus liber- tatem ſacerdotum cõſtituta, nõ ſequitur, er-

oextra Italiam obtineant d: cùm Italiæ men tio non ideo ſit facta, ut prouinciæ excludan tur, ſed quia frequentius id mali in Italia con tingebat in qua pleræq; Reſpublicæ nullis ſubiectæ principibus ſæpiſsimè huiuſmodi plebiſcita ſanciebant. Quod dicitur, inquit Hieronymuse, antequam conuenirent, non ſequitur ut poſtea cõuenerint, ſed ſcriptura quod factum non ſit oſtendit. Sic in Euange lio Matthæi: Et nõ cognouit eam, donec pe- periſſet:nõ ſequitur, poſtquã peperiſſet, co-

nouiſſe:ſed quidã eſt loquendi modus, qui ab affectatiõe dicitur:credebãt enim fore, ut cõuenirent,& ut eam cognoſceret. Galli, in- quit Vergilius, per dumos aderant, arcemq́; tenebant:id eſt, credebant fore ut iamiam te- nerent. Pleraq; ſunt huius rei in myſticis li- bris exempla, quæ libro aduerſus Heluidiũ ιμααναην collegit Hieronymus. Sic& nos plerunque loquimur, cùm dicimus, Iudices priuſquã de cauſa cognoſcerent, reum con- demnarũt:nõ ſequitur, ergo deinde cogno- uerũt:ſed ſumitur hic modus ex eo, quod fie ri debuit.Si cõuenerit, inquit Africanust, ut alius prætor q́; cuius iuriſdictio eſſet, ius di- ceret,& priuſquã adiretur mutata uoluntas fuerit, nemo cõpellitur cõuentioni ſtare: nõ enim ſequitur, poſtquã aditus ſit, non licere utriq; parti ab eius iudicio recedere.Sic cùm teſtator iuſsiſſet fideicõmiſſario caueri ſi fi- lia non diuorteret, reſcripſerunt Seuerus& Antoninus s, non uideri remiſſam cautionẽ in caſu diuortij, quia non eſt ueriſimile teſta torem ad turpem hũc caium attendiſſe: imò potius credendũ eſt, illa ab eo adiecta uerba, quoòd crederet filiã aliquo modo nõ diuerſu-

de uerb. ſignifflib. Il.

10

20

4⁰

50

60

66

ram, ut conditio uim cauſæ impulſiuæ reſpi- ciat. Ex qua ratione deducitur, huiuſmodi ar gumenta legitimè nõ ſumi à contrario cauſę impulſiuæ ſenſu, ſicut nec uerborũ, quæ nar ratiua uocant, uel quæ modum, non autem conditionẽ, inducunt¹. temq; quoties pluri bus rationibus, quas finales uocant, aliquid inductũ ſit:aliqua enim deficiente, nõ tamẽ diſpoſitio mensqʒ proferentis ceſſatk. Einge igitur, lex iubet Jdminor XVIII. annis non poſsit abſque certa ſolennitate obligari, non cenſebitur ut poſt illud tempus uelit eum le gitimè obligari!, ſed tantummodo prohibi- tio illius legis deficiet,& caſus ceu omiſſus ex diſpoſitione iuris cõmunis limitabitur: ta lem enim eſſe mentem legislatoris credendũ eſt, ne inducta ad prohibendum, permittere uideant“. Eodem modo finge, lex ait: Nemo ex mutuo ultra quicuncem accipiat, non ſe- quitur permiſſas eſſe quicũces uſuras, quas cõſtat lege Pontificũ prohiberi: ſed ſimplici- ter apparet, intra quincuncẽ nihilaà lege mu- nicipij diſpoſitum. Ex his quoq; cõſequens eſt, qui unum dicit, licet à contrario ſenſu ui deatur aliud excludere, ut propter mentem præſumptã non cenſeatur ea excludere, quę ei, quod dictum eſt, cõnexa, acceſſoria, ſimi- lia ſunt“, cùm ut argumentũ ualeat non ſolũ à contrario uerborũ ſenſu, ſed&mentis acci pi deheat. Concludendum igitur, cùm hic lo cus nõ ex uerbis, ſed ex coniectura oriatur, regulariter in ſtatutis correctorijs non aſſu- mi, niſi his in caſibus, quibus ſupraà in eis ex- tenſioni locũ eſſe docuimus, ut cùm aliàs di- ſpoſitio ſuperflua redderet᷑, uel eluſoria. Vn de cùm lex municipalis ſic ſcripta eſt: Non exiſtentibus maſculis, ſœ minæ fuccedãt, re- ceptũ eſt eis exiſtentibus fœminas excludio. Sic& lex, quòd mulier filios nõ habens, poſ- ſit de dote teſtari, à cõtrario ſenſu intelligit᷑, ut ſi habeat, non poſsit, ne alioqui ſuperffua eſſety. Aſſumetur tamen, quãdo non per ex- tenſionẽ, ſed ex uerbis quoq́; aliquo modo cõprænditur, ut in eo caſu dictũ, qui à ſpecia li dicitura: itemq; in eo, quo ab exceptione re gulã firmari docuimus*. Sed& quoties cor- rectio legis nulla induceretur, non eſt dubiũ tali argumento locum eſſe?: nam tunc regu- lariter ſuprà oſtendimus permitti extenſio- nem, niſi eſſet expreſsim prohibita, ut quia cautũ uerba ad literã intelligi deberet. itemq; niſi in pœnã legislator incideret, uel aliquid huiuſmodi odioſum, abſurdum, ineptũ con- ſequeretur: quæ omnia ſuperius declarata ſunt. Supraſcriptæ quæſtioni cohæret alia quoq; regula, qua uulgò dicimus, contrario rum eandem eſſe diſciplinãu. Videndũ igitur quomodo intelligenda ſit,& an in legib. mu nicipalibus locũ fibi uendicet. In qua re bre- uiter dicendũ eſt, ubi eadem eſt ratio, ibi ean dem eſſe cõtrariorũ diſpoſitionẽ:ubi diuer- ſa ſit ratio, diuerſam v: ubi contraria, contra- riam?:tuncq; eſſe regulæ locum, quæ in To- picis tradit᷑, Id propoſitũ in propoſito opera-

*

h l. Titio centiꝭ. in prin. ff. de cond. Cdem.

i.affinitatis. In

ſtit. de nupt.

k l. j.§. ſexi. de poſtul.

I Bald. l.j. C. de inutil.ſtipul.

m l. legata inuti liter. de leg.j.

n Felin. c. nõne.

de præſum.

0 Alcx. l. j. de offic. eius.

p Anchax. con⸗ ſil. ccxiij. pro iſto prin.

q Pal. l. obſerua re. O.profci⸗ ſci. in iij. quæ ſtio.

r Bald. conſil. c⸗ lxxiij. in pro⸗ uincia. in iij. quæſt.

5 Feli. d. c. ſigni⸗ fcaſti. de foro compet.

t gl. clem. j. de uur.

u gl. rubr. ff de ac quir. p0ſ.

x l. ab emptiõc. de pact.

Linter ſtipul. 9. ſacram. de uerb.

XI.&ſi contra.

de uulg.