äüillus 8 lden 8 anütn,

cax autem cömun tempuseualuen, m uerliimieeſt pdle uius uerbi nouanäui te. Probandum iin odi tẽpus arinedin quæ res ab arbitioili rabit: utſide eoagn xpibsime,&adjplun idipſum necellui le eo agatur quodni

E.. S fticier ſinonapluim

nſtet quidees fmepud. C. de auci fuiſſeproponmn'yt

lit*. Nobis dilhd torũ libris dehuiulmi probationem nonns

teſtatus, quæ vonilinus dr pro s& impuberes ciinit in v.

oy pro inteſtatb ein im probationeminge alidehisactum ale

dictionibus quocque-

‚Ccontrarima ex vſuconffalla Teofe cceperubt franll,ne

des licnominabaniſ es litnominhang „AN ergllus d Wotus, quæ olm ü m exuſuaccipll ſus leg gnificat, 3—e ſimilaeicu enim adſimil in

tametſiuel dl. Gemin. c

—

itudo ne zerhu etemp. or. avj.

1 1

ris d,, cætel 5 elüch

Lc. cuͦ ſingu

cui de non. præb. in vj

2 accipiui ſauth. quas 4 ſec excenlb kiones.

4 de uerb. ſignif.lib.Il 55

in ſequentem librum reſeruaui)præterq́ tri- bus caſibus. Primus, cùm legis correctio in- duceretur:quapropter ſolet dici, in correcto rijs nõ permitti extenſionẽ. Secũdus caſus, cùm lex pœnalis eſt. Tertius, cùm lex limita toria, ſeu, ut noſtrates doctores dicũt, exorbi tans eſt, utraquoce nõ ſatis proba, niſi quòd à ueterũ ſermone limitatoriũ minus degene rat:eſt em limitare, intra limites ſuos reſtrin- gere: unde limitati agri, Plinio lib. XVIl. Frõ tino, Agennio, Boëthio,& Iureconſultis: nam& Cicero ad Appium Pulchrũ: De tua prolixa, inquit, beneficaq; natura limitabit aliquid poſterior annus: meritò& nos limi- tantia appellabimus ea, quæ àregulis iuris cõmunibus recedunt, generalitatiq; legis de rogãt. De ſingulis igitur quibuſq; uidendũ. In primo caſu cõmuniter ea ſententia appro batur, ut in correctorijs licita non ſit exten- ſio: quod enim mutatũ nõ reperitur, cur in- terim firmum eſſe non debetIn uniuerſum enim ſolet dici, legum correctionem ſemper euitandam b. quòd ſi leges inuicem repugna re uidentur, debent diſtinctionũ fœdere con ciliari:nec cenſebitur abſurda ſubauditio, ut huiuſmodi diſsidijs obuiam eatur:nam abſe

tali interpretatione ne myſtica quidẽ Euãge lia conſiſterent: nec quiſquam tam cautè uel promiſcuo domeſticoq; ſermone uti poſſet, qui nõ in alicuius repugnantiæ notam inci- deret: non enim protinus uociferandum, ſi quicq́; contrarium uideatur, cùm iudicij exa mine adhibito facilè ſit ambigua diſſolui, ad- uerſa ſeparari, uaria diſcerni, obſcura diluci- daric. Hinc eſt, quòd ne legum correctio in- ducatur, argumentũ à contrario ſenſu tanq́; ex ſubaudito intellectu nõ accipitur,& clau ſula generalis tũc ad omnia præcedentia ad- uerſus naturam ſuam nõ refertur ¹. Hinc eſt quòd in correctorijs, ſi adſit eadem ratio, nõ tamẽ eadem inducitur iuris diſpoſitio: quod Sin diſpenſationib.quoq; procedit:nõ enim aliud eſt diſpenſatio, quàm iuris communis quædam in fauorẽ particularẽ relaxatio, ſeu correctio, quæ& priuilegium dici poteſt: in his igitur extenſio, etiam ſi eadem uel maior ratio adſit, locum non habet“: ſunt enim di- ſpenſationes odioſæ,& annexã mandati Põ- tificij formam habent:, à qua recedi non po- teſt, meritò pręfractè nimis,& ad literam tan tùm accipiuntur. Reſtringitur prædicta re- gula, quando ratio in lege expreſſa eſt: tunc enim ex ea fit extenſios:quoniã omnis caſus in ea cõprænſus cenſetur, cum ratio legis ſit lex generaliter quicquid ſub ea continetur decidens:& ita aliquibus uidetur, quædam in ſui ſententiam adducentibus, quæ non in correctorijs, ſed in limitatorijs locũ habent. Mihi haud ſanè ueriſimilis, nec ex ueterum mente' uidetur hæc ſententia: cùm enim in lege idem ſit, ſiue ratio exprimatur, ſiue uni- ca tantum adduci queati, conſequens eſſet, ut regula nunquam procederet, niſi ubi lex ex plurimis rationibus ſancita eſſet: qui ca-

10

20

30

4⁰

50

60

ſus rariſsimus eſt, imò exceptio inepta etiam eſſet, cùm tunc non quia tractaretur de cor- rectione, præciſa eſſet extenſio, ſed quia ali⸗ qua ex illis rationibus ceſſaret. Nam& ex eo confutatur hæc opinio, quòd receptiſsimi iu ris eſt, quoties eadem ratio id ſuadeat, in cor rectorijs fieri extenſionẽ de ſtricta uocabu- li ſignificatione ad latam:quam ſignificatio nem quid opus eſſet reſpici, ſi etiam citra uo cis generalitatem fieret extenſio? cùm unica in ratione frequentiſsimũ ſit omnẽ legis car- dinem uerſari.Senſere hociuris Põtificij in- terpretes, dum conſtitutionẽ eam, quæ quẽ- cunq; religioſum in præſulẽ alterius religio- nis eligi prohibet, quoniã correctoria erat, non extendi tradiderunt, quò minus in col- legam eligi poſsit itametſi eadem eſſet ratio, nempe ne diſparis conditionis homines ſo- cientur. Senſit& Bartolus, dum legẽ muni- cipalẽ, qua ſtantibus filijs maſculis, tominæ excluduntur, nõ extendi ex ratione agnatio nis conſeruandæ tradiditm, quæ ſola probabi liter adduci poterat. Illud non diffiteor, ſi ex rationis in lege noua expreſsione appareret contrariam legis ueteris rationem generali- ter correctami, tunc extenſionẽ permitti de- bere. Quapropter cùm ex lectione ſtatutorũ conſtaret, maſculos fœminis ubiq; præferri, & ſic iuris cõmunis rationem neglectam, re ſpondiprędictam Bartoli ſententiam nõ pro cedere,& ideo ſi lex noua fœminis patruum præfert, etiã patrui filios eſſe præferendoso. Nam& Iuſtiniani lexꝰ uxori inopi in bonis mariti quartam deferens, ſi tres ſint filij uel pauciores, extenditur etiam, ſi nemo filiorũ adſit, tametſi plures extentaſcendentes: ap- paret enim propter uxoris inopiam genera- liter legis ueteris rationẽ corrigi, liberos uel aſcendentes præferentis: imò tali caſu, cùm ratio legis ucteris per nouam corrigitur, etiã pleriſq; reclamantibus d, putauerim non ſo- lum in correctorijs, ſed etiam pœnalibus ſi- mul extenſionem permittendam:. Reſtringi tur rurſus prædicta regula in his, quę relatio ne quadam coniunguntur:nam altero corre cto, alterum quoq; corrigi cenſendum erit?: quapropter lex noua legem IJuliam Viſcelliã de uxore loquentem corrigens, etiam in ma rito correxiſſe exiſtimabitur: qua ratione& lex in actore corrigens, de reo quoq; egiſſe creditur: ſic pœna impoſita uendenti, intel- ligetur& emptorem diſtringere“. Quod ta- men declarandum eſt, ſi eadem ratio ſubſit, alioquin aliud obſeruabitur*. Ecce, lex pro- hibet marito, ne uxori ultra quartam bono- rum legare poſsit, non cenſebitur uice uerſa prohibuiſſe, quin, quantumcunq; uelit, ma- rito uxor relinquat: uidetur enim uirorũ me liorem conditionem ſolùm feciſſe,& id ca- uiſſe, ne muliebribus blanditijs ſeducti, ma- lèhæredibus ſuis cõſulerent: quod Socinus rectè reſponditr. Eadem ratione crebrius tra ditum eſt, ſi lex ſororem à fratris hæreditate excludat, non cenſeri ex aduerſo fratrẽ pro-

C 3

k gl. in auth. ut hi qui oblig. uerb. ad cura= tionent.

I Cle. j. de elect. uer. prælatum

m Bar. l. libero. J. eod.

n l maximum. C. de lib.præ.

o Socin. con ſil. Xxx. in j.

p Auth. præte- rea.C.unde.

J gl. Clem. ij. de ætdt.

r Abb. c. fin. de reſcript.

s I. fin. de ind. ui qui. tol.

t gl.l. per inter⸗ uallum. de iud. u l. fi. de accep.

x c. fin. de uerb.

ſignif.

* Conſil. lxxv. in iij.